N, 00-00-2011   00 :00:00
Núi Nai – Kong-Juei
(15:01:2019 |03:18 AM)
Chúng tôi đứng trên đồi, phía trước mặt là “Phần mộ” của cha Bề Trên Bê, dưới sườn đồi này đã san bằng vùng đất rộng trên 1200 mét vuông để chuyển mộ Ngài lên cải tang ở đó.

"NÚI NAI" - KONG-JEUI





Chúng tôi đứng trên đồi, phía trước mặt là “Phần mộ” của cha Bề Trên Bê, dưới sườn đồi này đã san bằng vùng đất rộng trên 1200 mét vuông để chuyển mộ Ngài lên cải tang ở đó.




Nỗi cảm xúc khi nhìn lệch về phía bên tay trái chúng tôi, hữu ngạn sông Đăk Blah có một dãy núi, trước kia đầy cây to cỏ mọc u tùm bao phủ, nay là vùng đất đỏ, với một số nhà được dựng lên của công trình thủy điện KONIA.






1/ Tìm hiểu “địa danh” dãy núi này.


Chúng tôi nhớ lại biến cố của các vị thừa sai đầu tiên đã lên đỉnh núi cao chót vót này để nhìn về phía tây, hạ lưu sông, được ghi trong “Dân Làng Hồ” chương VI như sau:


“Làng Kon Kơ Xâm nằm về phía tả ngạn sông Dak Bla, có rào trấn thủ sát bờ nước. Phía bên kia bờ sông, tức phía Tây, trước mặt chúng tôi là một ngọn núi cao chắn ngang tầm mắt. Trong khi dân làng đang dõi mắt theo chúng tôi thì Cha Combes nói với tôi: “Nào, Cha còn khoẻ, hãy thử trèo lên ngọn núi kia và nhìn thử xem đàng xa có đồng bằng nào không?” Không đợi năn nỉ, tôi tiến về phía ngọn núi một thân một mình trong khi người bạn đồng nghiệp của tôi khiến dân làng tò mò thích thú bằng cách cho họ xem một vài sản phẩm Tây Phương mà họ không ngớt trầm trồ khen ngợi, ngắm nghía.

Cuộc leo núi thật vất vả, tất cả gai góc, dây leo, cỏ rậm sinh trưởng trên mặt đất dường như đã hò hẹn tụ tập nơi chốn này. Nơi đây chẳng có dấu vết đường mòn nào và sườn núi thì lại thẳng đứng như bức tường thành. Cuối cùng, sau nhiều cố gắng, tôi đã lên đến đỉnh núi, hổn hển thở chẳng ra hơi. Chính giữa đỉnh núi có một cây rất cao. Để nhìn được xa tối đa, tôi bèn trèo lên cây này và đã gặp một tai nạn mà cho đến bây giờ, mỗi khi nghĩ đến tôi vẫn còn cảm thấy “dựng tóc gáy”. Trước hết, vì đã cố gắng quá sức để trèo lên đỉnh núi, rồi leo lên cây, rồi gió lạnh đột ngột nhiễm vào người khi thân mình đang ướt đẫm mồ hôi, và có thể còn một lý do nào khác chưa biết nữa; tất cả những điều đó khiến tôi say sẫm mặt mày và bất tỉnh hoàn toàn khi vừa leo đến ngọn cây. Cơn bất tỉnh kéo dài bao lâu? Chỉ vài giây, vài phút hay lâu hơn? Tôi không biết chắc; điều tôi biết rõ ràng là khi tôi tỉnh lại tôi thấy hai tay mình đang ôm chặt thân cây và tôi chợt thất kinh hồn vía. Tôi thưa lớn tiếng: “Lạy Chúa, chỉ mình Chúa đã cứu con thoát chết. Chúc tụng Chúa đến muôn đời”. Cảm giác kinh hoàng mạnh đến nỗi, sau khi tuột xuống đến mặt đất rồi, toàn thân tôi vẫn còn run lẩy bẩy.

Hơn nữa, những vất vả, khó nhọc của tôi đã chẳng đem lại kết quả gì; vì những ngọn núi khác rất gần đó che kín chân trời hướng Tây khiến tôi không nhìn thấy gì cả. Vì vậy, tôi trở về thuật cho Cha Combes nghe về những cố gắng vô ích của tôi và nhất là về lòng thương xót của Chúa Quan Phòng nhân hậu đã ban cho tôi. Tuy không hoàn toàn thành công như lòng mong ước, nhưng cuộc du hành của chúng tôi đến Kon Kơ Xâm đã có tầm quan trọng lớn lao bởi vì nhờ ảnh hưởng của ông Hmur đối với dân làng và mối thịnh tình của ông dành cho chúng tôi, cho nên lúc trở về, chúng tôi đã quyết định sẽ sớm trở lại Kon Kơ Xâm để cất một ngôi nhà định cư ở đó”.


2/ Tìm hiểu một địa danh trên vùng Tây nguyên thật khó khăn, phải tổng hợp nhiều yếu tố để lần mò, may ra tìm được ý nghĩ của nó.


+ Tìm qua câu chuyện truyền miệng của người dân tộc trong những lời cầu kinh cúng bái các yang của làng. Dân làng đi đâu, tạm thời ở đồi núi sông suối nào đều phải cúng yang nơi đó để dựng làng mới. Sau nầy trong câu cúng đều nhắc lại các yang thổ cư đó.

Khi tìm hiểu địa danh dãy núi này, chúng tôi không gặp nhiều cụ già làng, nhất là các người cúng yang của làng Kon Kơ-Xâm đã di chuyển nhiều nơi, nên có phần phân vân khi ghi nhận thông tin của một số người địa phương.

+ Chúng tôi phải dựa vào tài liệu của các cha thừa sai và các nhà thám hiểm Âu Châu xưa kia. Tài liệu hiện có rất ít vì chiến cuộc mai một hết. May ra có một số tài liệu, trong đó các địa danh được ghi rất khác nhau qua nhiều thời kỳ. Chuyện đó bình thường, hiện nay cũng thế: dựa trên “chữ cái”, cách đọc của thổ âm, nhất là do thẩm âm của người ghi lại địa danh đó bằng những ký tự khác nhau.

+ Cụ thể dãy núi chúng tôi đang tìm hiểu đã đi đến đâu?


Nếu có hỏi các người dân tộc trong vùng, hầu như họ không biết. Có thể có ngươi nói tên núi đó mà chúng tôi ghi lại, cũng đã có vấn đề và nhiều câu hỏi được đặt ra.


– Lúc đầu chúng tôi ghi YĂ JRÁI. Nhưng chúng tôi thấy có vấn đề tại sao người Jrái (chúng tôi hiểu là người Jrais) ở trên vùng nầy? Tại sao YĂ? (Bà ); Có người cho biết, hầu như núi được mang tên YĂ (Bà ) trước tên địa danh núi đó. Nhưng khi xâu lại các yếu tố, chúng tôi thấy có vấn đê.

– Chúng tôi có tài liệu của ông Navelle, có tựa đề “De Thi Nai au Bla” (từ Thị Nại đên sông Bla), đối chiếu với tài liệu trong “Dossiers JANNIN 1901) được cha Léger trích dẫn để lần hồi tìm đến địa danh của núi này.


Chúng tôi nhận thấy những yếu tố khai mở vấn đề cho chúng tôi như sau:


 Ông Navelle có ghi một số tên núi trong đó có tên KONG-JUEI, theo nghĩa mặt chữ, tiếng Bahnar là CON NAI. So sánh cách phát âm, theo thẩm âm Âu châu và người địa phương có một số trùng lập, ký tự là JRÁI và JUEI (Con nai). Khi hỏi cha Antôn Nguyễn Văn Bình (cha sở Plei Tơwer, huyện Chư Păh, chuyên môn tiếng Bahnar) ngài cũng thấy hợp lý và hợp cách phát âm của 2 từ nầy do hai lối thẩm âm khác nhau. Do dó chúng tôi cũng tạm an tâm để gọi là NÚI NAI, vì những ký tự tiếng Bahnar và người Âu châu trong những cách ghi âm tự có phần tương hợp và có ý nghĩa khi đặt tên cho địa danh trên vùng dân tộc Tây Nguyên này.


Cần tìm một địa danh đặt tên cho núi, chúng tôi thiết nghĩ không có danh xưng nào mang nhiều yếu tố thuyết phục và chấp nhận ngoài “NÚI NAI”.

Khâm phục cha Dourisboure Ân vượt sông, trèo lên đỉnh “NÚI NAI” cao chót vót để hướng tầm nhìn về phía tây, tìm vùng đất thung lũng sông Đak Blah, và với tâm tình tưởng nhớ đến Ngài, chúng tôi xin diễn tả qua bài thơ có tựa đề sau đây:



HÂN HOAN LÊN ĐƯỜNG


Núi Nai, triền dốc quá cao!,

Xây bờ thành, dẫn nước vào đồng xanh.

Đăk Blah nước mát trong lành;

Cha Ân cố gắng chân nhanh vượt dòng,

Tìm cây cao, để dễ trông,

Nhìn về “Đất hứa” đầy lòng hân hoan;

“Phía tây”, mơ tưởng miên man,

Bên kia dãy núi, nhiều làng khát khao;

Dòng sông vọng tiếng trời cao:

Ba Ngôi Một Chúa ca rao muôn đời.


*

* *


Hồn như hút, xác rã rời!

Tĩnh ra mới biết sắp rơi không chừng!

Đôi môi mấp máy ngập ngừng :

Tạ ơn Thiên Chúa, lòng mừng hoan ca.

Quyết tâm gieo rắc gần xa:

Tình người tình Chúa cùng Cha trên trời.


KT. 06/01/2019

Lm. Hồng Sơn Ngọc

GPKONTUM (10/01/2019) KONTUM


Các Tin Tức - Bài Viết Khác:
(05:03:2019 | 04:05 AM)
Đường Sa Mạc
(05:03:2019 | 04:02 AM)
Sứ Điệp Mùa Chay Năm 2019 Của ĐTC
(02:03:2019 | 09:26 AM)
Sang Bờ Bên Kia : Tầm Nhìn Của Người Lãnh Đạo Mục Vụ
(02:03:2019 | 09:22 AM)
Chủ tịch Hội đồng Giám mục Việt Nam Trả Lời Phỏng Vấn Sau Khi Dự Hội Nghị Về Bảo Vệ Trẻ Em
(02:03:2019 | 09:16 AM)
Xem Quả Biết Cây
(02:03:2019 | 09:12 AM)
Hòa Lan -Khí Cụ Bình An
(27:02:2019 | 07:03 AM)
Xin Hãy Về Kơ Xâm
(24:02:2019 | 08:44 AM)
Cha Bề Trên Combes Bê Vượt Đại Dương Bị Cướp Sát Thương
(24:02:2019 | 08:42 AM)
Thánh Lễ Giỗ Giáp 35 Năm Ngày Qua Đời (1984-2019) Của Đức Cha Phao-lô Kim
(22:02:2019 | 07:31 PM)
Không Có Kẻ Thù
(22:02:2019 | 08:01 AM)
Thánh Lễ Tạ Ơn Và Khánh Thành Nhà Thờ Giáo Xứ Đăk Tân, Giáo Hạt Kontum
(22:02:2019 | 07:48 AM)
Sứ Điệp Của Đức Thánh Cha Phanxicô Cho Ngày Thế giới Truyền Thông Xã Hội Lần Thứ 53
(16:02:2019 | 06:08 AM)
Thiệp Mời Khánh Thành Nhà Thờ Đăk Tân Ngày 20 Tháng 2 Năm 2019
(16:02:2019 | 05:17 AM)
Con Đường Hạnh Phúc
(16:02:2019 | 05:14 AM)
Thánh Lễ Giỗ Lần Thứ 35 (1984-2019) Của Đức Cha Paul Léon Seitz (Kim)
(13:02:2019 | 06:08 PM)
Thánh Lễ Kính Đức Mẹ Măng Đen – Mồng Năm Tết Kỷ Hợi 2019
(13:02:2019 | 06:08 PM)
Thánh Lễ Kính Đức Mẹ Măng Đen – Mồng Năm Tết Kỷ Hợi 2019
(12:02:2019 | 03:08 AM)
Về Kơ-xâm Nhớ Người
(10:02:2019 | 06:16 PM)
Chương Trình Vatican News
(10:02:2019 | 06:11 PM)
Con Thuyền Truyền Giáo

 Trang :1 - 2 - 3 - 4 - 5 - 6 - 7 - 8 - 9 - 10 


Quý vị xem thêm các tin tức và bài viết trước tháng 6 năm 2014 tại đây