N, 00-00-2011   00 :00:00

Quý Vị Đang Xem Tin - Bài Viết Trước Tháng 06 Năm 2014

Cảm Tưởng Về Ngày Khai Trường PROBATORIUM
(14:06:2014 |01:53 PM)
Nhân mừng 60 năm Lm Cha Gioakim Nguyễn Thúc Nên

TIỂU CHỦNG VIỆN THỪA SAI KONTUM được Đức Cha Martial Jannin (Phước), Giám mục tiên khởi Giáo phận Kontum thiết lập ngay từ năm đầu nhiệm kỳ giám mục của ngài (1933). Đức Cha đã lập HỘI THỪA SAI ANNAM, thu nhận ơn gọi người Kinh từ khắp nơi, đồng thời tiến hành xây dựng TRƯỜNG TẬP (PROBATORIUM) để đào tạo chủng sinh, là tiền thân của TIỂU CHỦNG VIỆN. PROBATORIUM được hoàn thành và khai giảng khóa đầu tiên vào ngày 26 tháng 2 năm 1935. Tính từ thời điểm đó đến nay vừa tròn 79 năm! Trong số những học sinh nhập học khóa đầu tiên năm ấy có 2 “Ông Ngoại”: cha Giacôbê Nguyễn Tấn Đường (qua đời 09.08.2013), và cha Gioakim Nguyễn Thúc Nên hiện đang hưu dưỡng tại Tòa Giám Mục Kontum, ngài mừng 60 năm Linh mục vào ngày 06.06.2014.

Xin giới thiệu một “cảm tưởng về ngày khai trường Probatorium ngày ấy…

80 chủng sinh CVK đầu tiên vào ngày khai giảng 2.1935


CẢM TƯỞNG VỀ NGÀY KHAI TRƯỜNG

PROBATORIUM


 Từ ngày địa phận Kontum rẽ phân lìa mẹ, đông qua hạ lại mà đã được một tuổi rưỡi chẵn chòi. Việc đầu tiên đứng bề trên địa phận trù tính, là cất một xưởng cho học sĩ tập rèn, hầu sau đi gieo lời E-vang cho đến những hang cùng ngõ hẻm; ấy là trường Probatorium giồi luyện những kẻ sau này mở mang Nước Chúa.

Những công việc to tát còn chinh rinh lở dở, mà bề trên đã gởi chương trình tuyển chọn khắp nơi, cho được những học sinh đủ tài đủ đức, cùng ấn hành ngày tựu. Mà lạ thật, ngày hai mươi ba tháng giêng ta [1], thợ vừa bỏ đục bước ra, thì cũng ngày ấy học sinh tựu trường. Kể sao cho hết những giọt lệ rơi ở giải đất Trung Châu, từ bắc vô nam vẳng nghe những tiếng phân trần từ biệt : “Con đi bình yên, nhớ cha nhớ mẹ, anh em chú bác con cũng đừng quên, nguyện cùng Chúa trên an bề hồn xác, phần con ra sức tấn đức học hành, ngõ sau công thành cho sáng danh Chúa”. “Xin mẹ ở lại xin cha an lòng, con hằng khẩn mong chẳng hề khi ngớt, ngày sau có phước sẽ đặng gặp nhau”. Kìa bị giếch nọ va-li, kẻ trên xe người dưới đất, dặn dò giã biệt, hai mắt chăm nhau mà lòng ngậm ngùi thương nhớ.

Sục sục, ù…Chú lái vô tình đã dứt đoạn câu từ biệt, chiếc xe phóng tới, tay khoát đầu chào, hai bên nhìn nhau mà chỉ thấy đám bụi nổi lên mốc phếu. Chiếc xe từ từ thẳng lối, cứ lèo tây theo con đường quan lộ. Khỏi hai ba tiếng đồng hồ, thì không còn dấu gì là đất tổ quê cha, lên ải xuống đèo, càng thấy bao la những rừng cùng núi. Trong xe một lũ trẻ thơ, đơn sơ thanh tịnh, đương có nói nói cười cười, lòng vui phới phở : “Ta đi đâu? Lên Kontum là nơi rừng núi, ắt sẽ thấy những cây mục lá khô; ta lên xứ Mọi, ắt sẽ gặp những đao cùng tác”.

Nào có dè, bóng ác vừa tan, thì xe kia đã tới. Thấy mọi sự đều khác hẳn trí suy : kìa lầu sứ, nọ sở nhà thương, lố xố dinh quan, mấy hàng trại lính, hai bên phố xá đàng thẳng dọc ngang. Đổ về ngả đông sáu bảy trăm thước, bẻ lái ra bắc, ấy là trường Probatorium. Bắc mặt xem lên là một ngôi nhà ba từng, nguy nga đồ sộ, trên một gò khoản khoát tư vuông; trước sau có những quan lộ chiều ngang dãy dọc, dưới xa có chợ là chốn bổ dưỡng học sinh, kế gần một bên có mương nước chảy, sạch sẽ trong veo đi ngang cửa hang Đức Mẹ, tứ vi là nhà người Annam ở, lợp ngói cái đỏ cái vàng, xen cùng màu cây lá cỏ, trên cao xem rất ngoạn mục, tợ hồ vườn hoa nở của thợ thiên nhiên.

Trong trường đã có mẹ là các bà dì, chăm lo cơm ăn áo mặc, đã có anh là các thầy, chỉ dạy cho biết điều thật lẽ ngay, trên lại có cha là bề trên Nhì. Người là một đứng lịch duyệt từng trải, đã 35 năm dày sương đạp nắng, xông pha lướt thắng ngàn nỗi đắng cay, hiểu rõ tình hình phong tục nhiều xứ, nên nay phụng lịnh Đức Cha, người lại về trường Probatorium mà thừa hành cái câu truyền bá. Đương ung dung an tọa tư phòng, bỗng thấy lũ học sinh bước vô chào bái, thì người vui mừng lên tiếng : “Ớ các con yêu dấu, chúng con đã nghe tiếng Chúa kêu mà lìa cha bỏ mẹ, song chớ tưởng mình đã ra mồ côi, này có cha đây lãnh lo hồn xác, phần chúng con có một việc là tấn đức tấn tài, ngõ sau này mở khai nước Chúa”.

Cha con truyện vãn nhiều nỗi ái yêu, mà lũ trẻ thơ vẫn thầm thì cùng nhau: “không dè, không tưởng”, ấy cũng là câu những kẻ du lịch Kontum thường hay kháo láo. Sau hết bái tạ lui ra, ngoảnh mặt vô nam còn thấy một ngôi nhà to lớn, tuy đã có dấu rêu xanh, nhưng cũng là vẻ vang xinh đẹp, ấy là trường Cuénot, đã hơn 30 năm cuốc xáo, thì đã trổ sanh hơn 200 thầy và chú Giáo phu, cho đến bây giờ thì chúng là rường cột con nhà giáo hữu Mọi. Đó là việc Đức Cha bây giờ dày công gầy tạo, mà rày nhan nhản bông quả tốt tươi; ấy cũng là nhờ ngài có lòng kiên nhẫn, lướt thắng mọi nỗi éo le. Nay vì địa phận còn bua, nên ngài chọn nhà này làm nơi tạm ngự.

Ngài là một đấng nhiệt thành mở mang đạo thánh, chí khí mạnh mẽ, tài đức cao dày; đã 45 năm trèo non lội suối, giảng dạy nhiều nơi, chung đụt cùng con rừng cháu núi, đắng cay chua ngọt đã nếm đủ các mùi. Công thành đức trọn, nay Chúa trao mão ngọc gậy vàng, mà giữ chăn đoàn chiên Chúa. Vậy việc đầu tiên là Đức cha lo lập Hội Thừa Sai người Annam. Tuy niên tuế đã ướm thất tuần thân mòn tóc bạc, mà cũng đem công hiến trong cuộc xây tạo trường Probatorium, kiểu mẫu mới lạ mà vẻ vang khéo léo. Cho dầu địa phận còn non nớt khó nghèo, nhưng theo bửu hiệu ngửa trông ơn Chúa, ngài cứ một bề khởi công như lòng đã nguyện. Thật Chúa không từ bỏ kẻ cậy trông, ngày nay đã thành một ngôi nhà nguy nga đồ sộ. Muốn thì được, ấy là cái mục đề ngài đã tập rèn trong trí bấy lâu, như ta đã thấy cái bóng nó trong bản thông cáo của ngài : “Vậy thì chúng ta lo gấp đi, chúng ta không có mộng tưởng đâu…Ta chẳng nghi ngại gì nữa…mà khởi sự thi hành…cùng phú dưng trong tay phép tắc Chúa”. Ấy lời mạnh mẽ mà công hiệu, lại thêm cái chương trình chí ý khôn ngoan, nên rõ ngài là một vị đức tài xuất chúng.

Bây giờ ta đứng mà trông lên cái khu nhà lộng lượt kia, nó biểu lộ ra một tấn kịch hăng sùng : trong 45 năm từ khi áp má từ cha giã mẹ, cho đến cái hồi lãnh hiệu “Sursum corda”, thì rõ lòng Đức Cha không ước mong sự gì cho bằng mở mang nước Chúa. Này tổ chúng con Cha đã lót sẵn, đàng đi dốc dác Cha đã san bằng, vườn tược Cha đã sửa sang sạch sẽ, xin Cha chớ vội đi về, một hãy gán lại mà hưởng một chút bông thơm quả tốt.

Vậy hỡi bạn học sinh các em ơi, các em vào ra ngưỡng cửa hằng ngày, cũng dư thấy dấu những hột mồ hôi Đức Cha đổ ra trong một năm xây tạo; các em hãy nhớ ơn ngài, nguyện cùng Chúa giữ gìn ngài hôm sớm. Trong nhà với bề trên hãy hết lòng kính tôn vưng phục, với thầy dạy dỗ hãy tận tình yêu mến đáp ơn, bên kia cùng các dì cũng một lòng kính nhường thảo thuận; chớ hề theo tính kiêu ngoa xấc xược, thế thì trên Chúa cũng không thương, mà dưới thế gian người ta cũng chê ghét. Ngoài ra các em hãy tưởng đến chúng tôi, đương lo việc Chúa nơi đầu non xó núi. Các em lòng còn thanh tịnh, được Chúa hôm sớm ấp yêu, hãy xin cùng Người cho chúng tôi mạnh mẽ vững vàng, tận tình cùng nghĩa vụ. Dưới nữa là con mọi rợ, là những kẻ các em mai sau sẽ chui đụt với cùng, xin cho chúng càng ngày càng biết Chúa.

    Lạy Chúa, kẻ ở Nhà Chúa phước lộc là dường nào, vì đời đời được ngợi khen danh Chúa (Ps 83).

                                                        P. C
          (Trích: Tạp chí “CHỨC DỊCH THƠ TÍN” - Địa phận Kontum,số tháng 04.1935, tr.281-284)

[1] Ngày 26.02.1935 dương lịch - chú thích của người soạn


Các Tư Liệu Khác:
(01:07:2014 | 10:48 AM)
ĐGM Micae Hoàng Đức Oanh chủ tọa Lễ Đúc kết Khóa Thường huấn Liên Tu sĩ GP Kontum ngày 13-06-2014
(01:07:2014 | 10:37 AM)
Ngày Truyền Thống Liên Đoàn Thiếu Nhi Thánh Thể Giáo Phận Kontum
(14:06:2014 | 02:21 PM)
Tài Liệu Về Cha Bề Trên Jules Vialleton
(14:06:2014 | 01:53 PM)
Cảm Tưởng Về Ngày Khai Trường PROBATORIUM
(08:06:2014 | 12:47 PM)
Lược sử Giáo xứ Nhà Đá, Gp. Quy Nhơn (Nhân Mừng Ngọc Khánh Linh mục Cha già Gioakim Nguyễn Thúc Nên)
(07:06:2014 | 12:07 PM)
Thánh Lễ Mừng Ngọc Khánh Linh Mục Của Cha GIOAKIM Nguyễn Phúc Nên
(17:05:2014 | 10:12 AM)
Ngày Thế Giới Cầu Nguyện Cho Ơn Gọi-Giáo Miền Kontum–GP Kontum
(06:05:2014 | 10:08 AM)
Thánh Lễ Làm Phép Nhà Nguyện Plei Don – Kontum (02.05.2014)

Xem Thêm...