Bài Giảng Của Đức Thánh Cha Lêô XIV Trong Thánh Lễ Chúa Nhật I Mùa Chay: Bí Tích Rửa Tội Luôn Đưa Chúng Ta Lên Đường Một Lần Nữa

Bài giảng Thánh lễ Chúa Nhật I Mùa Chay của Đức Thánh Cha

Anh chị em thân mến,

Cách đây vài ngày, với nghi thức Xức Tro, chúng ta đã khởi đầu hành trình Mùa Chay. Mùa Chay là một thời điểm phụng vụ cường độ cao, mang đến cho chúng ta cơ hội khám phá lại sự phong phú của Bí tích Thánh Tẩy, để sống như những thụ tạo được đổi mới hoàn toàn nhờ mầu nhiệm Nhập thể, cái chết và sự phục sinh của Chúa Giêsu. Bài đọc I và Tin Mừng mà chúng ta vừa nghe, hỗ tương nhau, sẽ giúp chúng ta khám phá lại chính hồng ân Thánh Tẩy như một ân sủng đến gặp gỡ sự tự do của chúng ta.

Trình thuật Sách Sáng Thế đưa chúng ta trở lại với thân phận thụ tạo, nơi chúng ta bị thử thách không phải bởi một lệnh cấm như người ta thường lầm tưởng, mà là bởi một khả thể: khả thể của một mối tương quan. Con người có sự tự do để nhận biết và đón nhận sự khác biệt của Đấng Tạo Hóa, Đấng cũng nhận biết và đón nhận sự khác biệt của các thụ tạo. Để ngăn cản khả thể này, con rắn đã gieo rắc sự kiêu ngạo muốn xóa bỏ mọi ranh giới giữa thụ tạo và Đấng Tạo Hóa, lừa dối con người bằng ảo tưởng “trở nên như Thiên Chúa”. Sa-tan đẩy họ đến việc chiếm đoạt điều mà nó cho rằng Thiên Chúa muốn từ chối họ để giữ họ trong tình trạng thấp kém. Bức họa đồ này của Sách Sáng Thế là một kiệt tác tuyệt mỹ diễn tả bi kịch của tự do.

Tin Mừng dường như trả lời cho vấn nạn muôn thuở: liệu tôi có thể hiện thực hoá cuộc đời mình cách trọn vẹn bằng cách thưa “xin vâng” với Thiên Chúa không? Hay để được tự do và hạnh phúc, tôi phải gạt bỏ Người? Cảnh Chúa Kitô chịu cám dỗ thực chất là đối diện với câu hỏi kịch tính này. Nó dẫn chúng ta đến việc khám phá nhân tính thực sự của Chúa Giêsu, Đấng mà theo giáo huấn của Hiến chế Công đồng Gaudium et Spes, đã mạc khải cho con người thấy về chính mình: “Trong mầu nhiệm Ngôi Lời nhập thể, mầu nhiệm về con người mới thực sự được sáng tỏ” (GS, 22). Thật vậy, chúng ta thấy Con Thiên Chúa, khi chống lại những mưu chước của kẻ thù xa xưa, đã cho chúng ta thấy con người mới, con người tự do, sự hiển linh của tự do được thực hiện qua việc thưa “xin vâng” với Thiên Chúa.

Nhân tính mới này được sinh ra từ giếng rửa tội. Vì vậy – đặc biệt là trong Mùa Chay này – chúng ta được mời gọi khám phá lại hồng ân Thánh Tẩy như nguồn sống tuôn chảy trong chúng ta và đồng hành cùng chúng ta một cách năng động trong sự tôn trọng tuyệt đối đối với tự do của chúng ta. Trước hết, chính Bí tích này có tính năng động, vì những gì nó mang lại không kết thúc trong không gian và thời gian của nghi lễ, nhưng là một ân sủng không ngừng đồng hành suốt cuộc đời, nâng đỡ chúng ta bước theo Chúa Kitô. Nhưng Bí tích Thánh Tẩy cũng mang tính năng động vì nó luôn đưa chúng ta lên đường một lần nữa, bởi lẽ ân sủng là một tiếng nói nội tâm thúc giục chúng ta nên đồng hình đồng dạng với Chúa Giêsu, giải phóng sự tự do của chúng ta để nó đạt đến mức thành toàn trong tình yêu Thiên Chúa và tha nhân. Như thế, chúng ta hiểu được bản chất tương quan của Bí tích Thánh Tẩy, mời gọi sống tình bạn với Chúa Giêsu và qua đó đi vào sự hiệp thông của Người với Chúa Cha.

Mối tương quan đầy ân sủng này cho phép chúng ta sống sự gần gũi đích thực với tha nhân, một sự tự do – khác với những gì ma quỷ đề nghị với Chúa Giêsu – không phải là tìm kiếm quyền lực cá nhân, mà là tình yêu hiến tế giúp tất cả chúng ta trở thành anh chị em. Thật vậy, Thánh Phaolô khẳng định: “Không còn phân biệt Do Thái hay Hy Lạp; không còn nô lệ hay tự do; không còn nam hay nữ, vì tất cả anh chị em là một trong Chúa Kitô Giêsu” (Gl 3,28).

Anh chị em thân mến, Đức Giáo hoàng Lêô XIII đã yêu cầu Thánh Gioan Bosco xây dựng chính ngôi thánh đường nơi chúng ta đang hiện diện hôm nay. Ngài đã linh cảm được vị trí trung tâm của nơi này, nằm cạnh nhà ga Termini và là giao lộ độc nhất của thành phố, nơi ngày càng trở nên quan trọng hơn theo thời gian.

Vì lý do đó, anh chị em thân mến, gặp gỡ anh chị em hôm nay, tôi thấy nơi anh chị em một dấu chỉ đặc biệt của sự gần gũi giữa những thách đố ở địa phương này. Thật vậy, tại đây có đông đảo sinh viên đại học, những người đi làm ăn xa, những người nhập cư đang tìm việc làm, những người trẻ tị nạn đã tìm thấy nơi chốn tại cơ sở ngay bên cạnh đây – nhờ sáng kiến của dòng Salêdiêng – cơ hội gặp gỡ những người bạn cùng trang lứa người Ý và thực hiện các dự án hội nhập; và rồi còn có những anh chị em của chúng ta không có nhà đang được đón tiếp tại không gian của Caritas ở phố Marsala.

Chỉ cách đây vài mét, chúng ta có thể chạm đến những nghịch lý của thời đại này: giữa sự vô tư của những “kẻ đến người đi” với đầy đủ tiện nghi và những người không có được một mái che; giữa nhiều tiềm năng làm điều thiện và bạo lực đang lan tràn; giữa mong muốn làm việc lương thiện và những tệ nạn buôn bán ma túy, mại dâm. Giáo xứ của anh chị em được gọi để gánh vác những thực tại này, trở thành men Tin Mừng trong khối bột của địa phương mình, trở thành dấu chỉ của sự gần gũi và bác ái. Tôi cảm ơn các tu sĩ dòng Salêdiêng vì công việc không mệt mỏi mà họ thực hiện mỗi ngày, và khuyến khích tất cả anh chị em tiếp tục là một ngọn lửa nhỏ của ánh sáng và hy vọng ngay tại nơi đây.

Xin Đức Maria Phù hộ các tín hữu luôn nâng đỡ hành trình của chúng ta, giúp chúng ta vững vàng trong cơn cám dỗ và thử thách, để sống trọn vẹn sự tự do và tình huynh đệ của con cái Thiên Chúa.