Làm Thế Nào Để Nuôi Dưỡng Một Tinh Thần Không Ngừng Học Hỏi?

Làm thế nào để không biến cuộc đời mình trở nên quá dễ đoán, máy móc và thụ động? Khi năm học mới bắt đầu, đây là bốn gợi ý giúp chúng ta tìm lại niềm vui trước những điều mới mẻ và tiếp tục trưởng thành trong suốt cuộc đời.

Trên lý thuyết, thật dễ hình dung về con người mà ta muốn trở thành: một người thức dậy vào buổi sáng với lòng hứng khởi, tận hưởng trọn vẹn ngày sống và không lãng phí thời gian. Một người không vội vàng chộp lấy điện thoại để lướt mạng, nhưng đọc sách, vẽ, chơi thể thao, chơi một nhạc cụ hoặc học một ngôn ngữ mới. Một người không để mình bị cuốn chìm vào một thói quen đơn điệu, nhưng sống mỗi ngày như một cơ hội mới.

Nhưng trên thực tế, mọi chuyện lại khác. Khi đêm xuống, năng lượng đã cạn. Lúc nào ta cũng có một “lý do chính đáng” để không làm gì cả và để cho sự mệt mỏi chiến thắng sau một ngày dài. Rồi dần dần, năm tháng trôi qua mà ta chẳng thực sự trưởng thành thêm. Ta trì trệ và vẫn bị mắc kẹt trong những thói quen của mình, ngay cả khi trong lòng vẫn mong được thoát khỏi chúng.

Thế nhưng, ngay cả một cuộc sống bận rộn cũng luôn có chỗ cho những trải nghiệm mới. Cuộc sống phong phú vô tận, và nếu biết quan sát kỹ, lúc nào cũng có điều gì đó mới mẻ và thú vị để làm hoặc khám phá.

Vậy làm thế nào để trở thành một người thực sự có khả năng học thêm những kỹ năng mới?

1. Tìm kiếm một động lực sâu xa… rồi bắt đầu

Trước khi bắt tay vào một hoạt động mới, bạn nên tự hỏi tại sao mình muốn làm điều đó. Tại sao bạn muốn đọc cuốn sách này? Tại sao học ngôn ngữ ấy? Tại sao dành thời gian cho âm nhạc, hội họa hay viết lách? Câu trả lời rất quan trọng, bởi bất kỳ hoạt động mới nào cũng đòi hỏi nỗ lực. Ta cần biết nó có thể mang lại điều gì cho cuộc sống của mình: một sự hiểu biết mới, một chân trời rộng mở hơn, một niềm vui, một cuộc gặp gỡ, hay đơn giản là sự hài lòng khi thấy mình tiến bộ… Nhờ đó, ta sẽ dễ kiên trì hơn.

Nhưng cũng cần tự hỏi: làm thế nào để chuyển từ mong muốn sang hành động? Làm thế nào để vượt qua sự ngần ngại của chính mình? Động lực không tự nhiên mà có. Vì thế, điều quan trọng là phải nỗ lực để biến hoạt động mới thành một thói quen. Một lý do đủ vững chắc sẽ giúp ta tiếp tục và kiên trì.

2. Tìm lại chiều sâu của thời gian

Khi còn nhỏ, dường như thời gian trôi rất chậm. Một năm học tưởng như dài vô tận. Mùa hè dường như không bao giờ kết thúc. Bạn có nhớ cảm giác ấy không? Sự mới mẻ liên tục của tuổi thơ khiến thời gian như chậm lại. Người lớn thường mắc sai lầm khi rơi vào cùng một vòng lặp, ngày này qua ngày khác, đến mức các ngày sống hòa lẫn vào nhau và năm tháng trôi qua mà ta không kịp nhận ra. Có lẽ, nếu tận dụng khoảng thời gian mình có để thử những điều mới, chúng ta sẽ thay đổi được cảm nhận ấy. Học hỏi và khám phá buộc ta phải hiện diện trọn vẹn trong giây phút hiện tại. Khi đó, cuộc sống lại có được một chiều sâu đặc biệt, như thể thời gian một lần nữa được nối dài ra.

3. Chấp nhận trở lại làm người mới bắt đầu

Trẻ em không sợ mình không biết. Chúng dễ dàng chấp nhận những sai lầm của mình hơn người lớn. Tuổi thiếu niên, công việc đầu tiên, hôn nhân, việc làm cha làm mẹ: đó đều là những lĩnh vực mà ta bắt đầu bằng cách mắc lỗi, rồi dần dần học hỏi để có được những kỹ năng mới. Theo thời gian, ta thành thạo hơn, tích lũy kinh nghiệm, trở thành những bậc cha mẹ giàu kinh nghiệm, tiến bộ trong sự nghiệp, hiểu rõ hơn những chuẩn mực và kỳ vọng cơ bản của xã hội… Và rồi, chẳng biết từ lúc nào, ta trở nên kém thoải mái với ý nghĩ mình có thể mắc sai lầm, có thể vụng về hoặc khiến người khác nghĩ rằng mình không có năng lực.

Thế nhưng, bất kỳ kỹ năng mới nào cũng nhất thiết phải đi qua một giai đoạn học hỏi. Chấp nhận rằng mình không thể ngay lập tức làm tốt là một trường học đích thực của sự khiêm nhường. Đó cũng là điều kiện không thể thiếu để chúng ta tiếp tục trưởng thành.

4. Nuôi dưỡng lòng kinh ngạc

Sau cùng, khát vọng học hỏi thường bắt nguồn từ sự kinh ngạc trước cuộc sống. Người nhìn thế giới với lòng tò mò sẽ không ngừng khám phá những lý do mới để tìm tòi, thấu hiểu và sáng tạo. Đối với người Kitô hữu, thái độ ấy bắt nguồn từ việc chiêm ngắm công trình tạo dựng. Thế giới là một món quà không bao giờ vơi cạn. Mỗi ngày đều mang đến cơ hội để khám phá một vẻ đẹp, một sự thật hoặc một cuộc gặp gỡ bất ngờ. Nuôi dưỡng lòng kinh ngạc ấy chính là từ chối để mình an phận trong thói quen. Đó là đón nhận mỗi ngày như một lời mời gọi hãy trưởng thành, hãy phát triển những tài năng mà mình đã lãnh nhận và ngày càng đáp lại lời mời gọi của Thiên Chúa.

Tác giả: Lm. Michael Rennier – Nguồn: Aleteia (30/8/2026)

Chuyển ngữ: Lm. Phil. M. Nguyễn Hoàng Nguyên

Nguồn: giaophanvinhlong.net