Chúa Nhật XXIII Thường Niên, Năm A (06.09.2026) – Sửa Lỗi Anh Em (Mt 18,15-20)

Bài đọc 1: Ed 33,7-9

Nếu ngươi không nói để cảnh cáo đứa gian ác, thì máu nó, Ta sẽ đòi ngươi.

Bài trích sách ngôn sứ Ê-dê-ki-en.

7 Đức Chúa phán như sau : “Phần ngươi, hỡi con người, Ta đã đặt ngươi làm người canh gác cho nhà Ít-ra-en. Ngươi sẽ nghe lời từ miệng Ta phán ra, rồi thay Ta báo cho chúng biết. 8 Nếu Ta phán với kẻ gian ác rằng : ‘Hỡi tên gian ác, chắc chắn ngươi phải chết’, mà ngươi không chịu nói để cảnh cáo nó từ bỏ con đường xấu xa, thì chính kẻ gian ác ấy sẽ phải chết vì tội của nó, nhưng Ta sẽ đòi ngươi đền nợ máu nó. 9 Ngược lại, nếu ngươi đã báo cho kẻ gian ác phải từ bỏ con đường của nó mà trở lại, nhưng nó không trở lại, thì nó sẽ phải chết vì tội của nó ; còn ngươi, ngươi sẽ cứu được mạng sống mình.”

Đáp ca: Tv 94,1-2.6-7a.7b-9 (Đ. c.7b và 8a)

Đ.Ngày hôm nay, ước gì anh em nghe tiếng Chúa !
Người phán : Các ngươi chớ cứng lòng.

1Hãy đến đây ta reo hò mừng Chúa,
tung hô Người là Núi Đá độ trì ta,2vào trước Thánh Nhan dâng lời cảm tạ,
cùng tung hô theo điệu hát cung đàn.

Đ.Ngày hôm nay, ước gì anh em nghe tiếng Chúa !
Người phán : Các ngươi chớ cứng lòng.

6Hãy vào đây ta cúi mình phủ phục,
quỳ trước tôn nhan Chúa là Đấng dựng nên ta.7aBởi chính Người là Thiên Chúa ta thờ,
còn ta là dân Người lãnh đạo,
là đoàn chiên tay Người dẫn dắt.

Đ.Ngày hôm nay, ước gì anh em nghe tiếng Chúa !
Người phán : Các ngươi chớ cứng lòng.

7bNgày hôm nay, ước gì anh em nghe tiếng Chúa !8Người phán : “Các ngươi chớ cứng lòng
như tại Mê-ri-ba, như ngày ở Ma-xa trong sa mạc,9nơi tổ phụ các ngươi đã từng thách thức
và dám thử thách Ta, dù đã thấy những việc Ta làm.

Đ.Ngày hôm nay, ước gì anh em nghe tiếng Chúa !
Người phán : Các ngươi chớ cứng lòng.

Bài đọc 2: Rm 13,8-10

Yêu thương là chu toàn Lề Luật.

Bài trích thư của thánh Phao-lô tông đồ gửi tín hữu Rô-ma.

8 Thưa anh em, anh em đừng mắc nợ gì ai, ngoài món nợ tương thân tương ái ; vì ai yêu người, thì đã chu toàn Lề Luật. 9 Thật thế, các điều răn như : Ngươi không được ngoại tình, không được giết người, không được trộm cắp, không được ham muốn, cũng như các điều răn khác, đều tóm lại trong lời này : Ngươi phải yêu người thân cận như chính mình. 10 Đã yêu thương thì không làm hại người đồng loại ; yêu thương là chu toàn Lề Luật vậy.

Tung hô Tin Mừng:2 Cr 5,19

Ha-lê-lui-a. Ha-lê-lui-a. Trong Đức Ki-tô, Thiên Chúa đã cho thế gian được hoà giải với Người, và giao cho chúng tôi công bố lời hoà giải. Ha-lê-lui-a.

Tin Mừng:Mt 18,15-20

Nếu nó chịu nghe anh, thì anh đã chinh phục được người anh em.

Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo thánh Mát-thêu.

15 Khi ấy, Đức Giê-su nói với các môn đệ rằng : “Nếu người anh em của anh trót phạm tội, thì anh hãy đi sửa lỗi nó, một mình anh với nó mà thôi. Nếu nó chịu nghe anh, thì anh đã chinh phục được người anh em. 16 Còn nếu nó không chịu nghe, thì hãy đem theo một hay hai người nữa, để mọi công việc được giải quyết, căn cứ vào lời hai hoặc ba chứng nhân. 17 Nếu nó không nghe họ, thì hãy đi thưa Hội Thánh. Nếu Hội Thánh mà nó cũng chẳng nghe, thì hãy kể nó như một người ngoại hay một người thu thuế.

18 “Thầy bảo thật anh em : dưới đất, anh em ràng buộc những điều gì, trên trời cũng sẽ ràng buộc như vậy ; dưới đất, anh em tháo cởi những điều gì, trên trời cũng sẽ tháo cởi như vậy.

19 “Thầy còn bảo thật anh em : nếu ở dưới đất, hai người trong anh em hợp lời cầu xin bất cứ điều gì, thì Cha Thầy, Đấng ngự trên trời, sẽ ban cho. 20 Vì ở đâu có hai ba người họp lại nhân danh Thầy, thì có Thầy ở đấy, giữa họ.”

(Nguồn: ktcgkpv.org)

—————————

 

Suy niệm 1: TGM Nguyễn Văn Thiên

 

 

Vào thời xa xưa, khi xã hội chưa được tổ chức quy củ và có luật lệ như ngày nay, mỗi làng đều có những trạm canh gác. Quốc gia có trạm canh gác ở biên giới, thôn làng có trạm canh gác ở đầu thôn. Tất cả đều có một nhiệm vụ, đó là bảo đảm sự bình yên. Nhiệm vụ của người lính canh vô cùng quan trọng, vì nếu để kẻ gian lọt qua, sẽ mang họa lớn cho quốc gia hoặc cho thôn xóm mình. Ngỏ lời với ngôn sứ Ê-dê-ki-en, Thiên Chúa bảo: Ta đặt con làm người canh gác cho nhà Ít-ra-en. Đó là nhiệm vụ gì? Thưa, đó là nhiệm vụ cảnh báo cho dân biết những lệch lạc trong lối sống của họ, để họ kịp thời điều chỉnh, sám hối kẻo Chúa phạt. Đọc Kinh Thánh Cựu ước, chúng ta thấy có những thời kỳ cả vua chúa và nhiều người trong dân Ít-ra-en sống trong lầm lạc. Các ngôn sứ đã thực hiện nhiệm vụ của người canh gác, khi can đảm phê phán những người cầm quyền và có thế giá trong dân. Những vị ngôn sứ can đảm như Ê-li-a, I-sai-a, Giê-rê-mi-a. Các ông đã phê phán cả vua chúa và hoàng gia. Hậu quả là bị vua và hoàng hậu săn đuổi và tìm cách giết hại như ngôn sứ Ê-li-a. Lời nói của các ông không phải của cá nhân mình, nhưng là lời của Thiên Chúa.

Khi nghe Chúa Giê-su rao giảng, người Do Thái ngạc nhiên và nói với nhau: “Một vị ngôn sứ vĩ đại đã xuất hiện giữa chúng ta và Thiên Chúa đã viếng thăm dân Người”. Trong khi thi hành sứ vụ loan báo Nước Trời, Chúa Giê-su lên án thói giả hình của các luật sĩ và biệt phái. Người thanh tẩy Đền thờ, xua đuổi những người buôn bán và đổi tiền, để trả lại cho đền thờ một không gian thiêng liêng dành cho việc tôn thờ phụng sự Thiên Chúa. Người khẳng định: việc tôn thờ Thiên Chúa không phụ thuộc vào một nơi chốn, nhưng là trong tinh thần và chân lý. Chúa Giê-su chính là người canh gác Ít-ra-en khỏi ảnh hưởng của tội lỗi và quyền lực của sự chết.

Tiếp nối sứ vụ của Đức Giê-su, Giáo hội của Chúa là “Ánh sáng muôn dân”, có nhiệm vụ soi sáng thế gian để nhân loại không bước đi trong lầm lạc. Giáo hội được Chúa trao phó gìn giữ kho tàng đức tin. Thánh Gio-an Phao-lô II Giáo hoàng đã khẳng định điều này trong Tông hiến “Khi tàng đức tin – Fidei Depositum” giới thiệu sách Giáo lý của Hội Thánh Công giáo năm 1992. Như vậy, Giáo hội có bổn phận như một người canh gác, trước những thảm họa đe dọa nhân loại trong các lĩnh vực đức tin và luân lý. Giáo hội cũng có trách nhiệm bảo vệ thiên nhiên môi trường và cổ võ hòa bình. Để thi hành nhiệm vụ làm người canh gác, đôi khi Giáo hội phải trải qua nhiều thương đau, ví dụ trường hợp ly giáo ở Anh quốc vào giữa thế kỷ 16.

Hiện hữu trên đời, con người có trách nhiệm đối với nhau. Hạnh phúc và đau khổ không chỉ riêng ai, mà liên đới chung chia trong cộng đồng nhân loại. “Không ai được cứu một mình!”. Đức Giáo hoàng Phan-xi-cô đã nhiều lần khẳng định điều này, với lời kêu gọi sống liên đới với nhau để xây dựng hòa bình và bảo vệ trái đất là ngôi nhà chung. Sau khi giết em mình là A-ben, Chúa hỏi ông Ca-in: “Em ngươi đâu?”. Ca-in đã trả lời một cách vô trách nhiệm: “Tôi có phải là người giữ em tôi đâu mà tôi biết” (St 4,9). Đó là câu trả lời của một kẻ sát nhân không còn tình người. Con người sống tình liên đới, không thể dửng dưng với tha nhân như vậy.

Thánh Mát-thêu tổng hợp giáo huấn của Chúa Giê-su với ba chủ đề khác nhau trong cùng một đoạn văn ngắn, để tạo thành một tư tưởng chính, đó là sống có trách nhiệm đối với những người xung quanh. Đó là bổn phận sửa lỗi và góp ý giúp nhau nên hoàn thiện, vì trên đời chẳng có ai là thập toàn; đó cũng là sự tha thứ bao dung cho anh chị em mình mỗi khi họ sai lỗi; và sau cùng, đó là tâm tình yêu thương hiệp nhất được thấm đượm lòng đạo đức và lời cầu nguyện, vì Chúa đang hiện diện giữa những người đang cầu nguyện chung với nhau. Khi thực thi những điều Chúa dạy trên đây, mỗi chúng ta cũng đang trở nên những “người canh gác” giúp mọi người xa tránh những việc làm xấu và cùng nhau chuyên tâm thực thi ý Chúa.

“Ngươi phải yêu người thân cận như chính mình”. Ngỏ lời với tín hữu Rô-ma, thánh Phao-lô nhắc lại giáo huấn nền tảng của Cựu ước và của Chúa Giê-su. Ngài còn khẳng định: “Yêu thương là chu toàn Lề Luật vậy”. Đúng vậy, yêu thương là luật cao cả nhất và bền vững nhất. Tình yêu giúp con người vượt qua các rào cản, chiến thắng mọi khó khăn và làm được những điều kỳ diệu. Cũng theo thánh Phao-lô, hiện nay, khi sống trên trần gian, chúng ta cần đến đức tin, đức cậy và đức mến, nhưng khi chúng ta được hưởng hạnh phúc ở đời sau, thì không còn cần đến hai nhân đức kia nữa, mà chỉ còn đức mến tồn tại vĩnh cửu. Ngài viết: “Hiện nay đức tin, đức cậy, đức mến, cả ba đều tồn tại, nhưng cao trọng hơn cả là đức mến” (1 Cr 13,13).

Xin Chúa cho chúng ta sống có trách nhiệm với bản thân và với cộng đồng xã hội, để chúng ta trở nên những “người canh gác”, góp phần giữ gìn cuộc sống trong ổn định và bình an. Amen.

+TGM Giu-se Vũ Văn Thiên

(Nguồn: tonggiaophanhanoi.org)

—————————

 

Suy niệm 2: Lm. Luy Gonzaga Nguyễn Quang Vinh

 

SỬA LỖI HUYNH ĐỆ

 

 

Người ta thường nói “nhân vô thập tòan” (không ai hòan hảo), vậy thì làm sao dám nói đến việc sửa lỗi anh em, bởi vì mọi  người đều có mẫu số chung là khuyết điểm, bất tòan và tội lỗi.  Ai dám chen chân vào việc của người khác.  Nghe đến sử lỗi thì đã chói tai rồi, cho dù có thêm vào hình dung từ  huynh đệ, thì cũng không giảm đi sự khó chịu vì sự việc chính đó sẽ gây nên khó xử. 

Sửa lỗi anh em là chuyện không đơn giả đối với cả hai phía, người nói và người nghe. Cả hai đều khó xử !  Có giả hình lắm không khi xây dựng anh em trong lúc chính mình cũng lâm vào tình trạng như thế, tội lỗi và có khi còn hơn họ nữa là đàng khác ?  Vả lại chính Đức Giê-su cũng đã quở trách phái Pha-ri-siêu: “Nòi giả hình, ngươi thấy cái rác trong mắt tha nhân mà cái xà trong mắt mình lại không thấy”. 

Tuy nhiên trong mạch văn của sứ điệp phụng vụ Chúa nhật 23A thì minh nhiên nói đến việc sửa lỗi huynh đệ.  Muốn hiểu chuyện này chúng ta cần trở lại với lịch sử cứu độ: Thiên Chúa tuyển chọn một dân riêng, mà các thành viên đều có trách nhiệm trên nhau.  Ơn cứu độ không riêng rẽ, lẻ tẻ, cá nhân cô đơn, nhưng ơn cứu độ mang tính cộng đòan.  Cộng đòan này cần được bảo vệ khỏi hư hỏng bởi chia rẽ do tội lỗi gây nên, do xì-căng-đan, gương mù gương xấu. 

Tội lỗi và gương xấu trong mọi trường hợp đều đi ngược lại tính hợp nhất và thánh thiện của cộng đòan.  Xét vì thiện ích của cộng đòan thì lớn hơn thiện ích của cá nhân.  Từ đó hiểu được lý do tại sao có vấn đề sửa lỗi huynh đệ.  Sửa lỗi huynh đệ là một cách cảnh giác cá nhân đừng tiếp tục sa vào lầm lạc gây vấp phạm cho anh em.  Tội lỗi thường thì kín đáo gây tác hại cho tội nhân hơn cho xã hội, trái lại gương xấu tác hại đến xã hội rộng lớn hơn.  Cả hai đều là tội. 

Hãy lấy một thí dụ trong Kinh Thánh.  Khi Ca-in đã giết chết A-ben, em ruột mình, Thiên Chúa đã hỏi Ca-in: “Em ngươi đâu?”  Cain đã trả lời : “Tôi là người canh giữ em tôi sao?”  Câu trả lời cho câu hỏi này là khẳng định, nghĩa là ngươi có trách nhiệm trên em ngươi, đó là “món nợ tương thân tương ái”  mà Bài Đọc 2 nói đến (x. Rm 13, 8-10).  Báo cho anh em một sai lầm mắc phải chẳng khác gì thi hành chức năng người lính canh vào đêm khuya.  Các tiên tri được coi là lính canh, có nhiệm vụ báo động khi có sự kiện bất trắc xảy đến : “Phần ngươi, hỡi con người, Ta đã đặt người làm người canh gác cho nhà Ítraen.  Ngươi sẽ nghe lời từ miệng Ta phán ra, rồi thay Ta báo cho chúng biết.” (x. Bài Đọc 1. Êd 33,7-9). 

Đây cũng là thực thi tình liên đới bảo vệ sự tòan vẹn tính của cộng đòan.  Trong đời sống thiêng liêng, một sự báo động, một sửa lỗi huynh đệ, vì mục đích bảo vệ sự tòan vẹn cộng đòan, có khi gây ra quan ngại, tạo căng thẳng, nhưng nếu nhìn sự kiện sâu sát thì việc sửa lỗi thường tạo nên cơ may chỉnh đốn đời sống thiêng liêng, giúp tu sửa đời sống đạo đức, đào sâu ý thức việc làm.  Đó chính là hướng đi của Tin Mừng Mát-thêu hôm nay (Tin Mừng Mt 18, 15-20), trích đọan nói về sinh họat trong Hội Thánh.  Trước đó, Tin Mừng nói đến chuyện bỏ 99 con chiên để đi tìm con chiên lạc, nói lên tình thương bao trùm của Chủ Chăn, không muốn mất đi bất cứ con chiên nào dù nó lạc xa đàn (Mt 18,12-14).  Bằng mọi cách Thiên Chúa đi tìm con chiên lạc đem về đàn .  “Cũng vậy, nơi Cha các ngươi Đấng ngự trên trời, không hề có ý để mặc hư đi một người nào” (câu 14).

Nói sự thật trong tình thương (veritas in caritate) là cả một nghệ thuật sống, bởi kinh nghiệm cho hay mọi sự thật không tốt để nói ra, có khi không nói lại được việc hơn là nói. Nói đúng việc, đúng người và đúng lúc là điều đáng cân nhắc trước khi phát biểu (x. Bài Tin mừng).

Lạy Chúa  Giê-su, xin cho con biết nói sự thật trong lòng mến và khiêm hạ đón nhận khuyết điểm khi được nhắc bảo.   Xin cho con biết cảm thông thân phận yếu đuối của anh chị em con. A-men

Lm Luy Gonzaga Nguyễn Quang Vinh, Giáo xứ Đức An, Pleiku

______________________

 

Suy niệm 3: Lm. Giuse Đỗ Cao Bằng, SJ

 

“Ở đâu có hai ba người họp lại nhân danh Thầy, thì có Thầy ở đấy, giữa họ” (Mt 18:20).

Quý ông bà và anh chị em thân mến,

Tin Mừng hôm nay thuật lại cho chúng ta nghe lời khuyên dạy của Chúa Giêsu về việc sửa lỗi người khác, cũng như vai trò của cộng đoàn và gia đình trong đời sống đức tin của người Kitô hữu.

Về việc sửa lỗi người khác, Chúa khuyên chúng ta trước tiên hãy gặp riêng (một đối một), nói riêng với người đã phạm sai lầm. Nghĩa là, việc góp ý hoặc sửa lỗi người khác khởi đi từ sự đối thoại trong tình yêu, sự kiên nhẫn và lòng tôn trọng lẫn nhau. Nếu cuộc đối thoại trực tiếp và cá vị không thành công, thì lúc đó chúng ta mới cần đến người thứ ba. Cách thức sửa lỗi người khác mà Chúa khuyên chúng ta thực sự vẫn thường được áp dụng trong cuộc sống hằng ngày dành cho những con người khôn ngoan và có “đắc nhân tâm”. Việc góp ý hoặc sửa lỗi người khác khởi đi từ sự đối thoại trong tình yêu, sự kiên nhẫn và lòng tôn trọng lẫn nhau… sẽ giúp đôi bên hiểu nhau hơn, nhận ra vấn đề cần sửa đổi cách rõ ràng hơn, dễ đón nhận lời khuyên của nhau hơn và xiết chặt “tình bạn” hơn. Thật vậy, thông thường nếu chúng ta thực thi lời khuyên dạy của Chúa trong việc sửa lỗi người khác như Lời Chúa trong đoạn Tin Mừng hôm nay, thì cơ hội thành công khá lớn, sinh nhiều hoa trái thiêng liêng và thực sự giúp người phạm lỗi sửa đổi và sống tốt hơn, cũng như duy trì được mối tương quan thân ái và tri kỷ.

Thực tế, lời khuyên của Chúa Giêsu vẫn được con người của mọi thời đại sử dụng cách vô thức hoặc có ý thức. Nghĩa là trong cách đối nhân xử thế, người khôn ngoan vẫn dùng lối sửa lỗi mà Chúa Giêsu đã dạy: sửa lỗi riêng, sau đó nếu không thành công mới tìm cách đưa vấn đề ra công khai. Do đó, nếu ý thức sống Lời Chúa, người tín hữu đã Tin Mừng hóa cách đối nhân xử thế của mình.

Cách sửa lỗi như thế cũng giúp đời sống cộng đoàn và gia đình được thăng hoa và sinh động. Tức là, sửa lỗi và đời sống cộng đoàn cũng như đời sống gia đình có tương quan với nhau. Sửa lỗi riêng người khác là tôn trọng và bảo vệ người đó. Sửa lỗi chung biểu hiện một lối sống có tình huynh đệ và tình gia đình. Nếu người được sửa lỗi đón nhận sự góp ý của người khác thì đó là dấu chứng của một đời sống cộng đoàn cũng như đời sống gia đình lành mạnh và hiệp nhất. Hơn thế nữa, Chúa Giêsu cũng gián tiếp khuyên chúng ta hãy sửa lỗi người khác trong bầu khí cầu nguyện và hiệp nhất: “Ở đâu có hai ba người họp lại nhân danh Thầy, thì có Thầy ở đấy, giữa họ” (Mt 18:20). Như thế, việc sửa lỗi người khác và sống tinh thần cầu nguyện cũng như sống đời sống cộng đoàn và gia đình hiệp nhất và yêu thương có tương quan mật thiết với nhau. Không có cầu nguyện, không có hiệp nhất và yêu thương… thì việc sửa lỗi người khác sẽ thiếu tinh thần Tin Mừng, và như thế sẽ khó sinh hoa trái trong cách đối nhân xử thế và sống Lời Chúa.

Sửa lỗi người khác là điều vẫn thường gặp trong cuộc sống của mỗi người Kitô hữu. Tuy thế, không phải việc sửa lỗi nào cũng thành công, cũng được đón nhận. Tại sao lại xảy ra điều thách đố này trong việc sửa lỗi người khác? Phải chăng vì chúng ta thiếu đời sống cầu nguyện và tinh thần hiệp nhất, nên dẫn tới việc sửa lỗi người khác nhưng thiếu tinh thần xây dựng, thiếu lòng tôn trọng, thiếu sự kiên nhẫn, thiếu tình yêu, thiếu sự đối thoại cởi mở và chân tình…? Mỗi người chúng ta hãy cầu nguyện và tìm kiếm lời giải đáp cho bản thân cũng như ý Chúa muốn chúng ta thực hiện lời khuyên của Người, quý vị nhé!

Chúc quý vị cầu nguyện sốt sắng!

Lm Giuse Đỗ Cao Bằng, SJ, giáo xứ Hoa Lư, Pleiku

WGPKT(04/09/2026) KONTUM