Bài đọc 1: Hc 15,15-20
Đức Chúa không truyền cho ai ăn ở thất đức.
Bài trích sách Huấn ca.
15Nếu con muốn thì hãy giữ các điều răn
mà trung tín làm điều đẹp ý Đức Chúa.
16Trước mặt con, Người đã đặt lửa và nước,
con muốn gì, hãy đưa tay ra mà lấy.
17Trước mặt con người là cửa sinh cửa tử,
ai thích gì, sẽ được cái đó.
18Vì trí khôn ngoan của Đức Chúa thật lớn lao,
Người mạnh mẽ uy quyền và trông thấy tất cả.
19Người để mắt nhìn xem những ai kính sợ Người,
và biết rõ tất cả những gì người ta thực hiện.
20Người không truyền cho ai ăn ở thất đức,
cũng không cho phép ai phạm tội.
Đ.Hạnh phúc thay người noi theo luật pháp Chúa Trời.
1Hạnh phúc thay ai sống đời hoàn thiện,
biết noi theo luật pháp Chúa Trời.2Hạnh phúc thay kẻ tuân hành ý Chúa,
hết lòng hết dạ kiếm tìm Người.
Đ.Hạnh phúc thay người noi theo luật pháp Chúa Trời.
4Vâng lạy Chúa, Ngài đã ban huấn lệnh,
truyền chúng con tuân giữ vẹn toàn.5Ước mong sao con hằng vững bước
theo thánh chỉ Ngài ban.
Đ.Hạnh phúc thay người noi theo luật pháp Chúa Trời.
17Xin tỏ lòng nhân hậu cùng tôi tớ Chúa đây
để con được sống và tuân giữ lời Ngài.18Xin mở mắt cho con nhìn thấy
luật pháp Ngài kỳ diệu biết bao.
Đ.Hạnh phúc thay người noi theo luật pháp Chúa Trời.
33Lạy Chúa, xin dạy con đường lối thánh chỉ,
con nguyện đi theo mãi đến cùng.34Xin cho con được trí thông minh
để vâng theo luật Ngài và hết lòng tuân giữ.
Đ.Hạnh phúc thay người noi theo luật pháp Chúa Trời.
Lẽ khôn ngoan Thiên Chúa đã tiền định từ trước muôn đời, cho chúng ta được vinh hiển.
Bài trích thư thứ nhất của thánh Phao-lô tông đồ gửi tín hữu Cô-rin-tô.
6 Thưa anh em, điều chúng tôi giảng dạy cho các tín hữu trưởng thành là một lẽ khôn ngoan, nhưng không phải là lẽ khôn ngoan của thế gian, cũng không phải của các thủ lãnh thế gian này, là những kẻ sớm muộn gì cũng phải diệt vong. 7 Trái lại, chúng tôi giảng dạy lẽ khôn ngoan nhiệm mầu của Thiên Chúa đã được giữ bí mật, lẽ khôn ngoan mà Thiên Chúa đã tiền định từ trước muôn đời, cho chúng ta được vinh hiển. 8 Lẽ khôn ngoan ấy, không một ai trong các thủ lãnh thế gian này đã được biết, vì nếu biết, họ đã chẳng đóng đinh Đức Chúa hiển vinh vào thập giá. 9 Nhưng, như đã chép : Điều mắt chẳng hề thấy, tai chẳng hề nghe, lòng người không hề nghĩ tới, đó lại là điều Thiên Chúa đã dọn sẵn cho những ai mến yêu Người.
10 Còn chúng ta, chúng ta đã được Thiên Chúa mặc khải cho, nhờ Thần Khí. Thật vậy, Thần Khí thấu suốt mọi sự, ngay cả những gì sâu thẳm nơi Thiên Chúa.
Ha-lê-lui-a. Ha-lê-lui-a. Lạy Cha là Chúa Tể trời đất, con xin ngợi khen Cha, vì Cha đã mặc khải mầu nhiệm Nước Trời cho những người bé mọn. Ha-lê-lui-a.
Anh em đã nghe luật dạy người xưa. Còn Thầy, Thầy bảo cho anh em biết.
Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo thánh Mát-thêu.
17 Khi ấy, Đức Giê-su nói với các môn đệ rằng : “Anh em đừng tưởng Thầy đến để bãi bỏ Luật Mô-sê hoặc lời các ngôn sứ. Thầy đến không phải là để bãi bỏ, nhưng là để kiện toàn. 18 Vì, Thầy bảo thật anh em, trước khi trời đất qua đi, thì một chấm một phết trong Lề Luật cũng sẽ không qua đi, cho đến khi mọi sự được hoàn thành. 19 Vậy ai bãi bỏ dù chỉ là một trong những điều răn nhỏ nhất ấy, và dạy người ta làm như thế, thì sẽ bị gọi là kẻ nhỏ nhất trong Nước Trời. Còn ai tuân hành và dạy làm như thế, thì sẽ được gọi là lớn trong Nước Trời.
20 “Vậy, Thầy bảo cho anh em biết, nếu anh em không ăn ở công chính hơn các kinh sư và người Pha-ri-sêu, thì sẽ chẳng được vào Nước Trời.
21 “Anh em đã nghe Luật dạy người xưa rằng : Chớ giết người ; ai giết người, thì đáng bị đưa ra toà. 22 Còn Thầy, Thầy bảo cho anh em biết : Bất cứ ai giận anh em mình, thì đáng bị đưa ra toà. Ai mắng anh em mình là đồ ngốc, thì đáng bị đưa ra trước Thượng Hội Đồng. Còn ai chửi anh em mình là quân phản đạo, thì đáng bị lửa hoả ngục thiêu đốt. 23 Vậy, nếu khi anh sắp dâng lễ vật trước bàn thờ, mà sực nhớ có người anh em đang có chuyện bất bình với anh, 24 thì hãy để của lễ lại đó trước bàn thờ, đi làm hoà với người anh em ấy đã, rồi trở lại dâng lễ vật của mình. 25 Anh hãy mau mau dàn xếp với đối phương, khi còn đang trên đường đi với người ấy tới cửa công, kẻo người ấy nộp anh cho quan toà, quan toà lại giao anh cho thuộc hạ, và anh sẽ bị tống ngục. 26 Thầy bảo thật cho anh biết : anh sẽ không ra khỏi đó, trước khi trả hết đồng xu cuối cùng.
27 “Anh em đã nghe Luật dạy rằng : Chớ ngoại tình. 28 Còn Thầy, Thầy bảo cho anh em biết : Bất cứ ai nhìn người phụ nữ mà thèm muốn, thì trong lòng đã ngoại tình với người ấy rồi. 29 Nếu mắt phải của anh làm cớ cho anh sa ngã, thì hãy móc mà ném đi ; vì thà mất một phần thân thể, còn hơn là toàn thân bị ném vào hoả ngục. 30 Nếu tay phải của anh làm cớ cho anh sa ngã, thì hãy chặt mà ném đi ; vì thà mất một phần thân thể, còn hơn là toàn thân phải sa hoả ngục.
31 “Luật còn dạy rằng : Ai rẫy vợ, thì phải cho vợ chứng thư ly dị. 32 Còn Thầy, Thầy bảo cho anh em biết : ngoại trừ trường hợp hôn nhân bất hợp pháp, bất cứ ai rẫy vợ là đẩy vợ đến chỗ ngoại tình ; và ai cưới người đàn bà bị rẫy, thì cũng phạm tội ngoại tình.
33 “Anh em còn nghe Luật dạy người xưa rằng : Chớ bội thề, nhưng hãy trọn lời thề với Đức Chúa. 34 Còn Thầy, Thầy bảo cho anh em biết : đừng thề chi cả. Đừng chỉ trời mà thề, vì trời là ngai Thiên Chúa. 35 Đừng chỉ đất mà thề, vì đất là bệ dưới chân Người. Đừng chỉ Giê-ru-sa-lem mà thề, vì đó là thành của Đức Vua cao cả. 36 Đừng chỉ lên đầu mà thề, vì anh không thể làm cho một sợi tóc hoá trắng hay đen được. 37 Nhưng hễ ‘có’ thì phải nói ‘có’, ‘không’ thì phải nói ‘không’ ; thêm thắt điều gì là do ác quỷ.”
(Nguồn: ktcgkpv.org)
—————————
Suy niệm 1: Lm. Minh Anh
ĐỪNG QUÁ ĐẮM CHÌM KHI CÒN KỊP
“Ngươi không được giết người, chớ ngoại tình!”, “Có thì nói có, không thì nói không!”.
K. Clark, một đạo diễn nổi tiếng, đã sống và chết mà không có đức tin. Trong cuốn tự truyện, ông thừa nhận. Ngày kia, khi đến thăm một ngôi thánh đường xinh đẹp, ông đã có được điều mà ông tin là một trải nghiệm tôn giáo choáng ngợp, “Toàn bộ con người tôi được chiếu sáng bởi một niềm vui thiên đường mãnh liệt hơn bất cứ điều gì tôi từng biết trước đây”. Nhưng “lời mời gọi của ân điển” đã tạo ra một vấn đề! Nếu để bản thân bị ảnh hưởng, ông biết mình sẽ phải thay đổi, gia đình có thể cho rằng ông mất trí. Vì vậy, ông nói, “Tôi đã quá đắm chìm trong thế giới để có thể thay đổi hướng đi!”. Và ông kết luận, “Bạn đừng quá đắm chìm khi còn kịp!”.
Kính thưa Anh Chị em,
“Bạn đừng quá đắm chìm khi còn kịp!”. Lời khuyên của đạo diễn Lord Kenneth Clark được gặp lại qua Tin Mừng Chúa Nhật hôm nay khi Chúa Giêsu mở rộng ý nghĩa của những lời dạy Cựu Ước, ‘Ngươi không được giết người, chớ ngoại tình hoặc đừng nói dối!’. Qua đó, Ngài mời gọi chúng ta sống một chiều sâu đạo đức mới; đồng thời, ‘đừng quá đắm chìm khi còn kịp!’.
Với Chúa Giêsu, “Không được giết người” được đào sâu với hàm ý rằng, chúng ta phải tránh mọi phẫn nộ bên trong; thậm chí không được tức giận hoặc dùng lời lẽ xúc phạm người khác. Điều Ngài lưu ý là chúng ta phải tôn trọng phẩm giá và quyền lợi của tha nhân, đó là những con người mà Ngài yêu thương vô điều kiện, cũng như chính Ngài sẽ hy sinh mạng sống vì họ. Vì nếu tự thâm tâm, không kính trọng tha nhân, chúng ta không thể nói là kính trọng Thiên Chúa.
“Chớ ngoại tình!” với Chúa Giêsu, mang ý nghĩa, không ấp ủ dục vọng trong lòng. Ngài muốn nói, ngoài những hành động bên ngoài, thái độ trân quý tha nhân bên trong là điều tối quan trọng. Bạn không thể sử dụng người khác như một đối tượng để mang lại niềm vui. Khi điều đó xảy ra, cả hai đều xuống cấp. Tình yêu đích thực và sự tôn trọng thì hoàn toàn khác. Ngoại tình là sai trái không phải vì đó là hành vi tình dục ngoài hôn nhân, mà là bất công đối với người bạn đời vô tội; đó là vi phạm lòng tin và lòng chung thủy. Vậy, ‘đừng quá đắm chìm khi còn kịp!’.
“Có thì nói có, không thì nói không!” mang ý nghĩa hãy sống như con cái Thiên Chúa! Những lời chúng ta nói phải xuất phát từ sự trung thực và chính trực của trái tim; phải khởi đi từ trái tim. Trong cuộc sống, người ta thường dễ dàng nói điều mà họ tin là có lợi cho mình, khiến họ có vẻ tốt hơn hoặc làm cho một tình huống cụ thể trở nên dễ dàng hơn. Xu hướng chung nơi chúng ta là nói những gì người khác muốn nghe hoặc nói những gì tô vẽ cuộc sống mình dưới ánh sáng tốt nhất. Đó là sự “Khôn ngoan thế gian” Phaolô nói đến trong thư Côrintô hôm nay; đang khi bài đọc Huấn Ca lại tiết lộ, “Thiên Chúa thấu suốt mọi hành động của con người”. Và Thánh Vịnh đáp ca lại kết luận, “Phúc đức thay, những ai tiến thân trong pháp luật của Chúa!”.
Anh Chị em,
‘Không được giết người, chớ ngoại tình hoặc đừng nói dối!’. Lời Chúa hôm nay mời gọi chúng ta đừng sợ những đòi hỏi của ân sủng như Lord Kenneth Clark đã từng sợ! Đừng “sợ phải thay đổi”; hoặc sợ rằng, “gia đình có thể bảo chúng ta mất trí!”. Đừng quên rằng, ân sủng Chúa đến rồi đi và có thể không bao giờ trở lại. Hãy ghi nhớ lời cuối của nhà đạo diễn, “Bạn đừng quá đắm chìm khi còn kịp!”. Đừng “quá đắm chìm trong thế giới để có thể thay đổi hướng đi!”. Ân sủng của Chúa Kitô luôn nâng đỡ bạn và tôi; hãy chìm đắm trong Ngài, một thiên đàng không chỉ làm choáng ngợp nhưng ban cho bạn sự sống đời đời. Hãy hướng lên Ngài, cậy trông vào Ngài, đừng cậy sức mình!
Chúng ta có thể cầu nguyện,
“Lạy Chúa, đừng để con mê muội trong thế giới tục luỵ, đến nỗi không thể thay đổi hướng đi; với nó, cho con ‘đừng quá đắm chìm khi còn kịp’; hầu một chỉ đắm chìm trong Chúa!”, Amen.
Lm. Minh Anh, Tgp. Huế
—————————
Suy niệm 2: Lm. Luy Gonzaga Nguyễn Quang Vinh
TỰ DO LÀM NÊN ĐẠO ĐỨC
Tự do đem lại giá trị đạo đức cho việc làm. Sự tham dự nhiều hay ít của tự do trong hành động định hình trách nhiệm và giá trị tinh thần của hành động đó. Bài sách Huấn ca của Chúa nhật hôm nay mở ra trước mắt hai con đường phải lựa chọn: “Nếu con muốn thì hãy giữ các điều răn …. Trước mặt con, Người đã đặt lửa và nước, con muốn gì, hãy đưa tay ra mà lấy. Trước mặt con người là cửa sinh cửa tử, ai thích gì, sẽ được cái đó” (x. Hc 15,15-20).
Không có tự do thì cũng không thể nói đến trách nhiệm luân lý được. Con người được đặt trước sự sống và sự chết, con người có tự do trong lựa chọn, tức là con người lãnh lấy trách nhiệm việc mình chọn lựa.
Con người lựa chọn theo sự khôn ngoan hiểu biết của mình. Tuy nhiên nhiều nguồn minh triết đến từ các trường phái triết học như Hy-lạp, Đông Phương, Ấn Độ, Trung Hoa, Phật giáo … cung cấp cho con người nhiều tiêu chí hành động đến nỗi con người rơi vào khủng hoảng chân lý, không biết đâu là sự thật, đâu là giả dối. Nhưng sự khôn ngoan đích thực không phát xuất từ con người nhưng từ Thiên Chúa. Sự khôn ngoan nầy được các tông đồ rao giảng, được thánh Phaolô khẳng định trong Bài Đọc 2: “Chúng tôi giảng dạy lẽ khôn ngoan nhiệm mầu của Thiên Chúa, lẽ khôn ngoan mà Thiên Chúa đã tiền định từ trước muôn đời cho chúng ta được vinh hiển. Không một ai trong các thủ lãnh thế gian nầy đã được biết lẽ khôn ngoan ấy” (x. Bài Đọc 2.1Cr 2,6-10). Sự hiểu biết về lẽ khôn ngoan được ban cho người Kitô hữu, qua Đức Giê-su Ki-tô như một hồng ân.
Sự khôn ngoan được ban qua các lề luật một cách tiệm tiến trong các mặc khải thời Cựu Ước. Sự khôn ngoan đó được kiện toàn nơi Đức Giê-su Ki-tô. Khi Người đến rao giảng Nước Trời như đấng có uy quyền, khiến dân chúng lầm tưởng Người sẽ phá bỏ lề luật cũ để thiết lập một lề luật mới, Người đã kịp thời đính chính: “Thầy đến không phải để bãi bỏ, nhưng kiện toàn lề luật của Mô-sê và các tiên tri” (x. Bài Tin Mừng. Mt 5,17-37).
Người kiện toàn lề luật thế nào ? Vào thời lưu đầy tại Ba-by-lon dân Do thái không được phép có Hội đường để tế tự, họ không được tự do sinh hoạt tôn giáo, dân chúng ngày càng lơ là với độc thần giáo của mình, trong hoàn cảnh đó các tiên tri được Thiên Chúa sai đến, đã sáng kiến thêm nhiều luật lệ khá chi tiết để giúp dân sống trung thành với Thiên Chúa. Luật Chúa như tiếng nói của Chúa vậy, thật ra lúc bấy giờ các lề luật giúp họ sống trung thành với niềm tin độc thần giáo của mình, các lề luật như xương sống giúp họ trung thành với đời sống tâm linh.
Sau 50 năm lưu đày tại Ba-by-lon họ hồi hương (từ 587 – 438), người Do thái có thói quen giữ luật, mang theo họ não trạng nệ luật, sống vị luật. Cách giữ luật này đã khiến họ quan niệm sai lạc về ơn cứu độ, cho rằng cứ giữ đúng luật là được cứu độ, giữ đúng luật đồng nghĩa với được cứu độ, giữ luật là sống tốt tôn giáo. Người Do thái có bộ luật gồm 613 khoản, trong đó có 365 luật cấm và 248 luật khuyến thiện, và họ tự mãn cho rằng luật giải phóng họ. Chỉ cần sống theo luật là đủ, luật là ơn cứu độ, nếu như thế thì con người không cần đến Đức Giê-su nữa vì con người có thể tự cứu mình bằng lề luật, đó là cái lầm lẫn to lớn của nhóm Biệt Phái.
Sống theo luật không phải là chuyện dễ, dân Do-thái có những chuyên viên giữ luật, điển hình là phái Pha-ri-sêu. Cách sống vị luật và bì phu nầy bị Đức Giêsu kịch liệt phê phán nặng lời. Người muốn thiết lập một tôn giáo mới đi sâu vào nội tâm chân thật, cho nên Người nhấn mạnh nhiều lần: “Còn Thầy, Thầy bảo cho anh …” ; “Luật dạy chớ giết người, ai giết người thì đáng bị đưa ra tòa, còn Thầy, Thầy bảo: bất cứ ai giận anh em mình thì đáng bị đưa ra trước Thượng Hội Đồng”. Đức Giê-su đã kiện toàn lề luật, khi Người đi từ bì phu bên ngoài vào thâm cung nội tâm, từ giết chết đến hờn giận đều bị đưa ra tòa. Luật của Đức Giê-su sâu sắc và được kiện toàn hơn nhiều.
Thật vậy Đức Giê-su duy trì hình thức luật cũ nhưng nhấn mạnh đến chiều sâu tinh tế của luật, đó chính là sự kiện toàn lề luật của Người, và là điểm mới lạ. Tôn giáo mới nầy đòi thực thi trong tâm hồn và ước muốn của con người, Luật của Đức Giê-su tinh vi và thâm sâu ghi khắc nơi tâm hồn con người: “Ta muốn lòng nhân chứ không cần lễ tế, chuộng tình thương hơn của lễ toàn thiêu” là thế đó. Tôn giáo mới phát xuất từ con tim chứ không phải luật lệ bên ngoài. Lòng nhân từ và tình thương thì được cảm nghiệm hơn là được nhìn thấy bên ngoài, cái bên ngoài không đủ diễn tả điều thâm sâu bên trong, cho dù căn cứ vào hành động bên ngoài mà phán xét thì quy ra tội theo luật, tuy nhiên có khi không chính xác. Ví dụ: Một hành khách vừa xuống khỏi xe đò, thình lình gặp một băng nhóm đang truy sát nhau, sợ quá anh ta vội nhảy lên một xe Hon-da gần đó để thoát thân. Có phải anh ta là tên trộm không? Không phải thế, ý hướng của anh không phải cướp xe, nhưng chỉ muốn nhờ phương tiện đó mà thoát nạn, vả lại anh cũng bị hạn chế tự do trong việc làm câp bách của mình. Cứ sự mà phán quyết anh ta đắc tội ăn cắp, nhưng căn cứ vào ý hướng anh ta vô tội.
Lạy Chúa, xin cho con ơn khôn ngoan để yêu luật Chúa truyền và tự do lựa chọn đúng thánh ý Chúa muốn và đem ra thực hành để được sự sống đời đời. Amen
Lm Luy Gonzaga Nguyễn Quang Vinh, Giáo xứ Đức An, Pleiku
______________________
Suy niệm 3: Lm. Giuse Đỗ Cao Bằng, SJ
(Lm Giuse Đỗ Cao Bằng, SJ – Giáo xứ Hoa Lư, Pleiku)
