ĐHY Tagle Chủ Sự Thánh Lễ Bế Mạc Cuộc Gặp Gỡ Nhân Dịp 10 Năm Ban Hành Tông Huấn “Amoris Laetitia”

Sáng thứ Tư 14/10/2026, Đức Hồng y Luis Antonio Tagle, Tổng trưởng Phân bộ Khởi đầu Loan báo Tin Mừng, tân Niên trưởng Hồng y đoàn, đã thay mặt Đức Thánh Cha Lêô XIV chủ sự Thánh lễ tại Quảng trường Thánh Phêrô, nhân kỷ niệm 10 năm ban hành Tông huấn Amoris laetitia và kết thúc cuộc gặp gỡ đánh giá việc triển khai và đón nhận văn kiện.

Đức Thánh Cha đã nhập viện tại Bệnh viện Gemelli và được phẫu thuật vào chiều ngày 13/10/2026. Ca phẫu thuật diễn ra tốt đẹp. Thông cáo y tế cho biết ngài bị ung thư biểu mô tuyến phổi. Để giải quyết triệt để, các bác sĩ đã quyết định cắt bỏ thuỳ dưới phổi phải của Đức Thánh Cha.

Trước đó, ngày 12/10/2026, Vatican đã thông báo Đức Thánh Cha sẽ nhập viện ngày 13/10/2026 và Đức Hồng y Tagle sẽ thay mặt ngài chủ sự Thánh lễ ngày 14/10/2026.

Cùng đồng tế với Đức Hồng y Tagle có các Hồng y, Giám mục và linh mục, đặc biệt các vị Đại diện các Giáo hội Đông phương và các Chủ tịch Hội đồng Giám mục tham dự cuộc Gặp gỡ nhân kỷ niệm 10 năm ban hành Tông huấn Amoris laetitia.

Trong bài giảng được Đức Hồng y Tagle đọc, Đức Thánh Cha đề cao “bài ca đức mến” của Thánh Phaolô như nền tảng của tình yêu gia đình. Ngài nhấn mạnh rằng “tình yêu trong gia đình, dù trải qua những khó khăn, sai lầm và vấp ngã, vẫn luôn chứa đựng những điều kỳ diệu trong đời sống thường ngày. Chính gia đình là trường học đầu tiên về tình yêu thương, là môi trường không thể thay thế để mỗi người học biết và cảm nghiệm niềm vui của tình yêu. Ngài cũng mời gọi các gia đình tái khám phá và thực hành việc cầu nguyện chung trong gia đình.

Bài giảng của Đức Thánh Cha bắt đầu với những lời của Đức Thánh Cha Phanxicô:

“Niềm vui của tình yêu được sống trong các gia đình cũng là niềm vui của Giáo hội” (PHANXICÔ, Tông huấn Amoris laetitia, ngày 19 tháng 3 năm 2016, số 1). Đó là những lời Đức Thánh Cha Phanxicô đã dùng để mở đầu Tông huấn Amoris laetitia (AL) cách đây mười năm.

Hôm nay, khi cử hành Thánh Thể, chúng ta dâng lên Chúa những thành quả của công việc mà chúng ta đã thực hiện trong thời gian qua liên quan đến văn kiện này, đồng thời nỗ lực tiếp thu sự phong phú của văn kiện và đưa các chỉ dẫn mục vụ vào thực hành.

“Bài ca đức mến” chứa đựng các nhân đức của hôn nhân Kitô giáo

Phụng vụ hôm nay gợi lên cho chúng ta một số điểm để suy tư. Trong bài đọc thứ nhất, chúng ta đã nghe “bài ca đức mến” của Thánh Phaolô (x. 1 Cr 12,31–13,13), được Tông huấn sử dụng trong chương bốn làm nền tảng cho một suy tư phong phú về các nhân đức của hôn nhân Kitô giáo, một sự kết hợp “vừa mang tính cảm xúc, vừa mang tính thiêng liêng và hiến dâng” (AL, 120), đồng thời là hình ảnh của tình yêu Thiên Chúa (x. AL, 121). Thật vậy, chính nhờ những giá trị này mà đôi vợ chồng, theo hình ảnh Thiên Chúa Ba Ngôi và với sự trợ giúp của ân sủng, cùng nhau lớn lên từng ngày, mỗi người trưởng thành trong nét độc đáo riêng của mình, đồng thời xây dựng sự tương đồng hỗ tương ngày càng sâu sắc, được hình thành qua “một dự phóng bền vững nhằm chia sẻ và cùng nhau xây dựng toàn bộ cuộc sống” (AL, 123). Như thế, niềm vui đích thực của tình yêu là một tiến trình hòa quyện dần dần, trong đó nét độc đáo của mỗi người được nở hoa nhờ sự hiện diện của người kia, trong sự trao ban chính mình.

Hơn nữa, Thánh Tông đồ đã gửi những lời này đến một cộng đoàn phong phú về các ân huệ và đặc sủng (x. 1 Cr 12,4-11), nhưng vẫn cần trưởng thành trong đức mến. Ngài nhắc nhở các tín hữu Côrintô rằng, nếu không có đức mến, thì dù được ban cho mọi tài năng, con người cũng chỉ như “thanh la phèng phèng, chũm choẹ xoang xoảng” (1 Cr 13,1): một tiếng nói không có tình yêu, một đôi tai không có khả năng chuyển tải những thông điệp đến trái tim, một con người xa cách, lạnh lùng và khép kín.

Tình yêu Thiên Chúa không bao giờ thoái lui

Chúng ta không được tạo dựng để sống như thế. Thánh Vịnh đáp ca cũng nhắc nhở điều này khi gọi chúng ta là “dân” và “đoàn chiên” của một Thiên Chúa có “tình thương muôn thuở” và lòng thành tín trải dài “qua bao thế hệ” (Tv 99,5). Đó là một Thiên Chúa yêu thương mà không bao giờ thoái lui, không bao giờ ngừng tìm kiếm chúng ta, tín nhiệm chúng ta và không ngừng đổi mới tình bằng hữu của Người với chúng ta.

“Mỗi người chuẩn bị cho hôn nhân ngay từ khi chào đời” 

Đó chính là đức mến mà Amoris laetitia mời gọi chúng ta đặt làm nền tảng cho các gia đình. Đó là tình yêu đích thực mà Tông huấn đặc biệt khuyến khích chúng ta giáo dục cho những người trẻ đang chuẩn bị bước vào hôn nhân, bằng cách giúp họ hiểu “tầm quan trọng của các nhân đức”, trong đó đức khiết tịnh giữ một vị trí đặc biệt, vì đây là “điều kiện quý giá để tình yêu liên vị phát triển cách chân thực” (AL, 206). Những hành trình chuẩn bị hôn nhân được tổ chức với nhiều nỗ lực tại các giáo xứ hoặc các giáo hạt mục vụ là điều đáng trân trọng. Tuy nhiên, cần nhớ rằng tự những hành trình ấy thôi thì chưa đủ, nếu không được đi trước và nâng đỡ bằng một nền giáo dục về tình yêu đồng hành với con người trong suốt quá trình trưởng thành, ngay từ thời thơ ấu. Về vấn đề này, Đức Thánh Cha Phanxicô nhận xét rằng: “học cách yêu thương một người không phải là điều có thể thực hiện một cách ngẫu hứng, cũng không thể là mục tiêu của một […] khóa học trước khi cử hành hôn lễ” (AL, 208). Ngài giải thích: “Thật ra, mỗi người chuẩn bị cho hôn nhân ngay từ khi chào đời” (sđd.), và tất cả những gì người trẻ trải nghiệm trong gia đình phải góp phần “giúp họ có khả năng dấn thân trọn vẹn và dứt khoát” (sđd.).

Gia đình là nơi đầu tiên và không thể thay thế để học biết “niềm vui của tình yêu”

Đức Thánh Cha nói tiếp trong bài giảng: Như thế, tình yêu thương cụ thể trong gia đình, dù không thiếu những lúc nhọc nhằn, sai lầm và vấp ngã, nhưng đồng thời cũng thật kỳ diệu trong đời sống thường nhật với bao điều bất ngờ, chính là trường học đầu tiên về tình cảm, là nơi đầu tiên và không thể thay thế để học biết “niềm vui của tình yêu”. Vì thế, cần trân trọng và nâng đỡ những nỗ lực của biết bao gia đình tại các thành phố và làng quê, đang sống ơn gọi và sứ mạng của mình từng ngày, không ồn ào nhưng với một lòng trung tín đôi khi rất anh hùng. Họ chính là câu trả lời quảng đại và dễ hiểu đối với mọi người cho những lời Chúa Giêsu mà chúng ta vừa nghe trong bài Tin Mừng: “Không phải anh em đã chọn Thầy, nhưng chính Thầy đã chọn anh em, và cắt cử anh em để anh em ra đi, sinh được hoa trái, và hoa trái của anh em tồn tại” (Ga 15,16). Qua chứng tá của những người cha, người mẹ, con cái, ông bà, người trẻ và người cao tuổi, người lớn và trẻ nhỏ ấy, sứ điệp chân lý và sự sống viên mãn của Tin Mừng được loan truyền cách hữu hiệu trong thế giới.

Ngay cả khi tổn thương, gia đình có thể bắt đầu lại từ tình yêu

Thánh sử Gioan thuật lại cho chúng ta mệnh lệnh đơn sơ và rõ ràng mà Chúa Giêsu để lại vào cuối cuộc đời trần thế của Người: “Đây là điều răn của Thầy: anh em hãy yêu thương nhau như Thầy đã yêu thương anh em” (Ga 15,12). Chúng ta hãy đem điều răn ấy ra thực hành, để lớn lên như một Giáo hội là “gia đình của các gia đình” (AL, 87), trong bầu khí chăm sóc lẫn nhau mà tất cả đều được hưởng lợi ích. Đó là những đôi vợ chồng trẻ, những người sẽ cảm thấy được khích lệ khi bắt đầu hành trình hôn nhân; những bậc cha mẹ, những người sẽ được trợ giúp khi đối diện với những thách đố lớn lao trong việc nuôi dạy con cái và tổ chức đời sống gia đình; những người cao tuổi, những người sẽ thấy vai trò chứng nhân của sự khôn ngoan và nhân đức nơi mình được nhìn nhận và trân trọng, ngay cả khi sức khỏe thể lý đang suy giảm. Trong môi trường ấy, cả những người mong manh nhất, những người đang sống trong hoàn cảnh khó khăn hay trải qua những thời điểm khủng hoảng, cũng sẽ tìm được sự nâng đỡ và động lực, được bao bọc bằng tình thương và được bảo vệ khỏi những phán xét và thành kiến. Chúng ta hãy nhớ rằng, “dù một gia đình có thể bị tổn thương đến đâu, gia đình ấy vẫn luôn có thể lớn lên từ tình yêu” (THƯỢNG HỘI ĐỒNG GIÁM MỤC THƯỜNG LỆ LẦN THỨ XIV, Relatio finalis, số 10).

Nếu các gia đình không đón nhận con cái và giáo dục chúng, thế giới sẽ không có tương lai

Chính trong đức mến này, vốn là nền tảng cho sự hiện hữu và đời sống chung của con người, mà các giá trị về sự cởi mở và tôn trọng sự sống, từ lúc thụ thai cho đến khi kết thúc tự nhiên, cũng bén rễ sâu xa. Gia đình là nơi gìn giữ những giá trị ấy cách đặc biệt, như một ngọn hải đăng soi sáng cho thiện ích của nhân loại. Về điều này, Đức Thánh Cha Phanxicô nhấn mạnh rằng “không một sự kết hợp bấp bênh nào, hoặc khép kín trước việc truyền sinh, […] có thể bảo đảm tương lai của xã hội” (AL, 52). Không có những gia đình vững chắc, cởi mở đón nhận hồng ân con cái, quan tâm đến việc giáo dục và sự trưởng thành của chúng, thế giới sẽ không có tương lai.

Gia đình là nơi đặc biệt dành cho việc cầu nguyện

Tuy nhiên, trong các bản văn Kinh Thánh mà chúng ta vừa nghe, còn có một lời mời gọi quan trọng khác của Chúa Giêsu mà tôi muốn nhắc đến: đó là “cầu xin Chúa Cha nhân danh Người” (x. Ga 15,16). Những lời này nhắc nhở chúng ta rằng gia đình là nơi đặc biệt dành cho việc cầu nguyện. Đáng tiếc, phải nhìn nhận rằng ngày nay, tại nhiều nơi trên thế giới, thói quen cùng nhau cầu nguyện trong gia đình, trước các bữa ăn, khi bắt đầu và kết thúc một ngày sống, hoặc trong những dịp đặc biệt, đã suy giảm đáng kể. Amoris laetitia nhắc nhở chúng ta rằng thực hành này là điều thiết yếu. Tông huấn khẳng định: “Cần nhấn mạnh tầm quan trọng của linh đạo gia đình, của việc cầu nguyện và tham dự Thánh lễ Chúa Nhật” (AL, 223); đồng thời khuyến khích các gia đình “thường xuyên gặp gỡ nhau để thúc đẩy sự phát triển đời sống thiêng liêng và tình liên đới trước những nhu cầu cụ thể của cuộc sống” (sđd.). Việc cầu nguyện chung và các Bí tích giữ vai trò rất quan trọng trong đời sống gia đình, bởi khi mở lòng đón nhận hoạt động của Thiên Chúa, các thành viên có thể cùng nhau đạt đến những điều mà nếu chỉ dựa vào sức riêng, họ sẽ không bao giờ đạt tới. Đó là nguồn lương thực vững chắc và phương dược chữa lành hữu hiệu. Vì thế, tôi tha thiết khuyến khích tất cả mọi người tái khám phá và cổ võ việc thực hành này.

Sự hiệp thông của Giáo hội Canđê với Đấng Kế vị Thánh Phêrô

Đức Hồng y Tagle cũng ngỏ lời với cộng đoàn: Anh chị em thân mến, tôi cũng có vinh dự chủ sự Thánh lễ này theo sự ủy nhiệm đặc biệt của Đức Thánh Cha Lêô XIV, nhằm công khai bày tỏ sự hiệp thông trong Giáo hội mà ngài đã ban cho Đức Thượng phụ Polis III Nona, Thượng phụ Baghdad của Giáo hội Công giáo Canđê, người đang tham dự Thánh lễ này.

Sự hiệp thông của một vị Thượng phụ với Đấng Kế vị Thánh Phêrô gợi lại một truyền thống cổ xưa, qua đó khẳng định sự hiệp nhất trong đức tin và đức mến giữa một Giáo hội Thượng phụ với Tòa Roma, và đồng thời, vào thời ấy, giữa chính các Giáo hội với nhau. Vì thế, đây không chỉ là một nghi thức mang tính hình thức, nhưng là một thực tại sống động bắt nguồn từ sự hiệp thông Thánh Thể, là nguồn mạch và chóp đỉnh của sự hiệp nhất của Giáo hội trong Đức Kitô.

Kính thưa Đức Thượng phụ, sự hiện diện của Đức Thượng phụ giúp chúng tôi hiểu rõ hơn căn tính Giáo hội của mình: một sự hiệp thông trong Đức Kitô là Chúa, giữa các Giáo hội thuộc những nghi lễ và truyền thống khác nhau, trong sự hiệp nhất được biểu lộ cách hữu hình với Đấng Kế vị Thánh Phêrô. Chúng tôi xin bảo đảm với Đức Thượng phụ về tình thương mến của toàn thể Giáo hội Công giáo và lời cầu nguyện dành cho các tín hữu được trao phó cho sự chăm sóc mục vụ của Đức Thượng phụ. Họ đã phải chịu nhiều thử thách từ lâu, nhưng vẫn kiên vững và thường xuyên thể hiện lòng can đảm anh hùng trong việc làm chứng cho đức tin vào Chúa Giêsu giữa muôn vàn nghịch cảnh.

Và Đức Hồng y mời gọi: Anh chị em thân mến, chúng ta hãy phó thác tất cả các gia đình và toàn thể Giáo hội cho Thánh Gia Nazareth, bằng cách cùng đọc lại lời cầu nguyện của Đức Thánh Cha Phanxicô ở cuối Tông huấn Amoris laetitia:

Lời cầu nguyện với Thánh Gia

Lạy Chúa Giêsu, Mẹ Maria và Thánh Giuse,
nơi các Ngài chúng con chiêm ngắm
vẻ rạng ngời của tình yêu đích thực;
chúng con tin tưởng phó thác nơi các Ngài.

Lạy Thánh Gia Nadarét,
xin cũng làm cho các gia đình chúng con
trở thành nhà của hiệp thông và cầu nguyện,
trở thành trường học đích thực của Tin mừng
và những Hội Thánh tại gia nhỏ bé.

Lạy Thánh Gia Nadarét,
xin đừng bao giờ để các gia đình chúng con
xảy ra bạo lực,
khép lòng và chia rẽ;
xin cho tất cả những ai bị tổn thương hay bị xúc phạm
mau tìm được sự an ủi và chữa lành.

Lạy Thánh Gia Nadarét,
xin làm cho mọi người chúng con
ý thức về tính thánh thiêng,
sự bất khả xâm phạm
và vẻ kiều diễm của gia đình
trong chương trình của Thiên Chúa.

Lạy Chúa Giêsu, Mẹ Maria và Thánh Giuse,
xin đoái nghe và nhận lời chúng con cầu khẩn. Amen.

 (AL, 325).