Đức Lêô XIV Khai Mạc Công Nghị Ngoại Thường, Đề Nghị Các Hồng Y Cùng Nhau Làm Việc
Đức Lêô XIV Khai Mạc Công Nghị Ngoại Thường, Đề Nghị Các Hồng Y Cùng Nhau Làm Việc
Đức Lêô XIV chính thức khai mạc công nghị ngoại thường chiều 7/1 tại Vatican. Trong bài phát biểu trước các thành viên Hồng y đoàn, ngài nói muốn lắng nghe, nhưng chỉ ra rằng tính hiệp hành là “con đường mà Thiên Chúa yêu cầu Giáo hội trong thiên niên kỷ thứ ba”. Ngài kêu gọi sự hiệp nhất, điều “thu hút”, trong khi “sự chia rẽ làm tan rã”. “Từ cách chúng ta học biết làm việc cùng nhau, một điều gì đó mới mẻ có thể xuất hiện, một điều gì đó liên quan đến cả hiện tại và tương lai”.
“Tôi ở đây để lắng nghe,” Đức Leo XIV khẳng định như thế tại phiên khai mạc công nghị đặc biệt mà ngài triệu tập vào ngày 7 và 8 tháng Giêng tại Vatican. Trong bài phát biểu trước 245 Hồng y được mời tham dự cuộc họp kín này, ngài cho biết phương pháp làm việc mà ngài đã học được trong hai Thượng Hội đồng Giám mục (2023 và 2024) là lắng nghe. “Chúng ta không nên đi đến một văn bản, nhưng tiến hành một cuộc đối thoại giúp tôi trong việc phục vụ sứ mạng của toàn thể Giáo hội,” Đức Giáo hoàng tuyên bố trong bài phát biểu khai mạc tại Hội trường Thượng Hội đồng, nơi hầu hết các thành viên của Hồng y đoàn đều có mặt.
Một tiên báo về con đường phía trước
Đức Thánh Cha nhấn mạnh : “Một ngày rưỡi chúng ta dành thời gian bên nhau sẽ là một tiên báo về con đường phía trước của chúng ta”. “Ngay cả cách chúng ta học biết làm việc cùng nhau, trong tình anh em và tình bạn chân thành, cũng có thể là khởi đầu của một điều gì đó mới mẻ, một điều gì đó liên quan đến cả hiện tại và tương lai“.
Ngài tái khẳng định với các Hồng y về bản chất và mục tiêu của cuộc gặp gỡ quan trọng này: “Một khoảnh khắc hiệp thông và huynh đệ, suy tư và chia sẻ, nhằm hỗ trợ và cố vấn cho Giáo hoàng trong trách nhiệm nặng nề cai quản Giáo Hội hoàn vũ.”
Sứ mạng, Tông hiến Praedicate Evangelium, Thượng hội đồng, Phụng vụ
Bốn chủ đề sẽ là trọng tâm của suy tư tập thể. Thứ nhất, Evangelii Gaudium, tông huấn đóng vai trò là bản đồ chỉ đạo cho triều đại giáo hoàng của Phanxicô, vẫn là “sứ mạng của Giáo hội trong thế giới ngày nay”, Đức Lêô XIV giải thích. Tiếp theo, Tông hiến Praedicate Evangelium sẽ được thảo luận, đặc biệt là “sự phục vụ” mà Tòa Thánh thực hiện, “cụ thể hơn là đối với các Giáo hội địa phương“. Tiếp đến, các chủ đề “Thượng hội đồng và tính hiệp hành, công cụ và phong cách cộng tác” và “phụng vụ, nguồn mạch và đỉnh cao của đời sống Kitô hữu” sẽ được đề cập.
Vì lý do thời gian và để có một cuộc thảo luận thực sự chuyên sâu, chỉ có hai trong số các chủ đề này sẽ được thảo luận đặc biệt. Các Hồng y, được chia thành 21 nhóm, sẽ đóng góp vào việc lựa chọn các chủ đề, nhưng “vì tôi dễ dàng hơn khi tham khảo ý kiến từ những người làm việc tại Giáo triều và sống ở Rôma, nên các nhóm sẽ đệ trình báo cáo sẽ là chín nhóm từ các Giáo hội địa phương“.
“Các chủ đề được lựa chọn sẽ được đào sâu dựa trên một câu hỏi định hướng: Nhìn vào diễn biến của hai năm tới, những cân nhắc và ưu tiên nào có thể định hướng hành động của Đức Thánh Cha và Giáo triều về vấn đề này?”
“Non multa sed multum!” (không phải nhiều thứ, nhưng nhiều chất lượng)
Chính Đức Thánh Cha giải thích cách thức tiến hành Công nghị: “Lắng nghe tâm trí, trái tim và linh hồn của mỗi người; lắng nghe lẫn nhau; chỉ bày tỏ điểm chính và cách rất ngắn gọn, để mọi người đều có thể phát biểu.” “Non multa sed multum!” ngài nói, trích dẫn câu nói của người Rôma cổ đại. Và ngài nhấn mạnh rằng “trong tương lai, phong cách lắng nghe lẫn nhau này, bằng cách tìm kiếm sự hướng dẫn của Chúa Thánh Thần và cùng nhau bước đi, sẽ tiếp tục là sự trợ giúp to lớn cho sứ vụ Phêrô được giao phó cho tôi.”
Giáo huấn của Lumen Gentium
Tiếp đến, Đức Lêô XIV đã lấy cảm hứng từ Lumen Gentium, hiến chế của Công đồng Vatican II, để khẳng định lại rằng “tầm nhìn” về ánh sáng của Chúa “cho phép tất cả mọi dân tộc bước đi trong bóng tối của thế giới.” Tầm nhìn này đã được thể hiện trong triều đại của Thánh Phaolô VI và Thánh Gioan Phaolô II, và cũng được Đức Benedict XVI và Đức Phanxicô lấy lại, tóm tắt nó trong một từ: sự thu hút.
Sức mạnh của sự thu hút
Đức Lêô XIV đã nhắc lại rằng Đức Bênêđictô XVI đã làm như vậy trong bài giảng khai mạc Hội nghị Aparecida (2007), khi ngài thốt lên câu nói nổi tiếng: “Giáo hội không chiêu dụ tín đồ. Đúng hơn, Giáo hội phát triển nhờ sự thu hút.” Đức Phanxicô “hoàn toàn đồng thuận” với cách tiếp cận này và đã lặp lại nó nhiều lần trong các bối cảnh khác nhau. Đến lượt mình, Đức Lêô XIV tiếp thu và chia sẻ điều này với các Hồng y, giải thích rằng “sức mạnh” chi phối chuyển động thu hút này là Charis, Agape, Tình Yêu của Thiên Chúa nhập thể trong Chúa Kitô và được ban cho Giáo hội.
“Thật vậy, không phải Giáo hội thu hút, mà là Chúa Kitô, và nếu một Kitô hữu hay một cộng đồng Giáo hội thu hút được ai đó, thì đó là vì qua ‘kênh’ này mà nhựa sống của Đức Ái tuôn trào, bắt nguồn từ Trái Tim của Đấng Cứu Thế.”
Điều đáng chú ý là, về mặt này, Đức Phanxicô đã bắt đầu triều đại giáo hoàng của mình với thông điệp Evangelii Gaudium, “về việc rao giảng Tin Mừng trong thế giới ngày nay,” và kết thúc bằng thông điệp Dilexit Nos, “về tình yêu thần linh và nhân loại của Trái Tim Chúa Kitô.”
Mô hình về tính hợp đoàn
Đức Thánh Cha nhấn mạnh : “Sự hiệp nhất thu hút, sự chia rẽ làm tan rã,” “tôi thấy điều này cũng đúng trong vật lý, cả ở vi mô lẫn vĩ mô.” Vì vậy, “để trở thành một Giáo hội thừa sai đích thực, nghĩa là một Giáo hội có khả năng làm chứng cho sức mạnh thu hút của đức ái của Chúa Kitô, trước hết và trên hết chúng ta phải thực hành giới răn của Người: ‘Như Thầy đã yêu thương các con, thì các con cũng phải yêu thương nhau.’”
Đối với Đức Thánh Cha Lêô XIV, đây là điểm xuất phát của công nghị đầu tiên này và của con đường hợp đoàn cần phải theo đuổi. Ngài nhấn mạnh: “Chúng ta là một nhóm rất đa dạng, được phong phú bởi nguồn gốc, văn hóa, truyền thống Giáo hội và xã hội, hành trình đào tạo và đại học, kinh nghiệm mục vụ, và tất nhiên, vô số tính cách và đặc điểm cá nhân. Trước hết, chúng ta được kêu gọi để hiểu biết và đối thoại lẫn nhau để có thể cùng nhau phục vụ Giáo hội.”