Giáo Dục Giới Tính Trong Gia Đình

Giáo dục giới tính – tính dục sớm cho con theo độ tuổi sẽ giúp trẻ có những hiểu biết để hành động đúng đắn và tránh được những rủi ro đáng tiếc trong vấn đề này.

Giáo dục giới tính là một vấn đề quan trọng và cấp thiết trong gia đình. Trẻ cần được giáo dục giới tính phù hợp theo độ tuổi để có đủ hiểu biết, đặc biệt là trong độ tuổi vị thành niên. Bởi vì “tình dục và tình yêu là những đam mê mạnh mẽ nhất trong cuộc đời tuổi trẻ.”[1] Giáo dục giới tính cho trẻ là một mối ưu tư và khó khăn đối với cha mẹ, nhất là cha mẹ Việt Nam.[2] Nhiều gia đình thường bỏ qua lãnh vực giáo dục giới tính. Cha mẹ thường ngại ngùng, lúng túng khi phải nói đến vấn đề này. Một phần là do thiếu hiểu biết, không biết phải bắt đầu từ đâu. Có người lại cho rằng không nên giáo dục giới tính quá sớm vì dễ “vẽ đường cho hươu chạy”. Có gia đình lại không thực sự quan tâm, cho đó là một sự hiển nhiên, đến tuổi sẽ tự biết.[3] Nhưng thực ra, việc chúng ta quan tâm và giáo dục giới tính – tính dục sớm cho con theo độ tuổi sẽ giúp trẻ có những hiểu biết để hành động đúng đắn và tránh được những rủi ro đáng tiếc trong vấn đề này.

Trong thời đại hôm nay, trẻ vị thành niên đang bị rơi vào tình trạng “mù giới”, nghĩa là trẻ dò dẫm giữa hai bờ vực, một bên là thiếu hiểu biết những kiến thức cơ bản về giới, giới tính, tình dục; bên kia là hoa mắt vì biết quá nhiều thứ trên mạng nhưng lại thiếu chỉ dẫn chuyên môn.[4] Ngày nay, chúng ta thấy hình ảnh và thông tin về giới tính, tình dục xuất hiện rất nhiều trên sách báo, quảng cáo và mạng xã hội. Nếu cha mẹ và những nhà giáo dục không biết cách hướng dẫn thì trẻ sẽ tự mày mò tìm hiểu từ các nguồn thông tin sai lệch và khó kiểm soát.[5] Đặc biệt là nạn khiêu dâm được phổ biến thông qua mạng xã hội với động cơ thương mại làm biến dạng tính nhạy cảm của trẻ vị thành niên.[6] Công đồng Vaticanô II cũng đã nhắc nhở các thanh thiếu niên phải biết giữ điều độ và kỷ luật trong việc sử dụng các phương tiện truyền thông; đồng thời mời gọi cha mẹ biết quan tâm không để sách báo, phim ảnh trái nghịch với đức tin và thuần phong mỹ tục đi vào ngưỡng cửa gia đình.[7] Do đó, cha mẹ cần có hiểu biết về giáo dục giới tính để có thể hướng dẫn con cái trong xã hội tục hóa hôm nay.

Trước hết, việc giáo dục tính dục thuộc về gia đình, đó là quyền lợi và bổn phận căn bản của cha mẹ. Cha mẹ không chỉ giáo dục giới tính theo xã hội nhưng còn cho con cái hiểu biết về thân xác và tính dục theo quan điểm Kitô giáo. Cha mẹ cần tích cực và thận trọng giáo dục cho các em về vấn đề phái tính trong một thời đại mà giới tính có khuynh hướng bị coi nhẹ và bần cùng hóa.[8] Trước một nền văn hóa đang biến phần lớn tính dục con người thành chuyện tầm thường từ trong cách diễn đạt đến cách sống quá thu hẹp và nghèo nàn, cũng như chỉ liên kết tính dục với thân xác và lạc thú ích kỷ. Do đó, cha mẹ cần cương quyết nhắm đến giáo dục một nền văn hóa tính dục phong phú của toàn thể ngôi vị. Cha mẹ cần giúp con cái hiểu biết và quý trọng các nguyên tắc luân lý để giúp chúng có sự trưởng thành và trách nhiệm về tính dục con người.[9]

Ngoài ra, nền giáo dục tính dục cũng phải đề cập đến việc tôn trọng và đánh giá đúng những khác biệt giữa người nam và người nữ, vốn là phản ánh tình yêu và sự phong phú của chính Thiên Chúa. Cha mẹ giúp trẻ hiểu rằng khác biệt phái tính là vẻ đẹp tuyệt vời của con người; nó giúp con người có thể hiện hữu như một ngôi vị độc đáo và độc lập. Đồng thời, nhờ sự khác biệt đó con người tạo lập mối tương quan ngôi vị với người khác và với Thiên Chúa nhờ khả năng và nhu cầu hướng đến một ngôi vị khác.[10] Qua đó giúp con người vượt qua tình trạng ấu trĩ chỉ biết mình, biết mở ra và chấp nhận người khác,[11] cũng như không giản lược tình yêu vào chiều kích tính dục. Cha mẹ cần giúp trẻ nhận ra quà tặng Thiên Chúa ban qua thân xác có phái tính, để có thể yêu thương và tôn trọng bản thân cũng tha nhân.

Một vấn đề lo ngại của nhiều phụ huynh trong bối cảnh xã hội hôm nay là tình trạng lạm dụng tình dục trẻ em, đặc biệt là lạm dụng trẻ nữ. Những “con thú” ấy có thể là kẻ xấu, người lạ, thậm chí là người quen, bạn học, người nhà, người yêu… hoặc cũng có thể là dục vọng của tuổi mới lớn.[12] Nhiều em thực sự không hiểu hành vi tình dục là gì và những hậu quả của nó. Do đó, các em dễ nghe theo lời dụ dỗ của kẻ xấu. Đó là sự thiếu sót lớn trong hệ thống giáo dục giới tính trong gia đình và nhà trường.

Ngày nay, trong bối cảnh của nền kinh tế thị trường và chủ nghĩa tiêu thụ. Nhiều gia đình phải chịu áp lực về kinh tế. Cha mẹ bận rộn với công việc dẫn đến thiếu sự quan tâm và đồng hành với con cái. Cha mẹ không còn thời gian để dạy bảo hay lắng nghe con cái, dẫn đến nhiều hậu quả đáng tiếc xảy ra. Vì thế, cha mẹ cần quan tâm hơn nữa trong việc giáo dục giới tính – tính dục và cách tránh nguy cơ bị xâm hại cho con. Cha mẹ hãy dạy con những điều căn bản để bảo vệ bản thân:

  • Thận trọng các mối tương quan trên mạng xã hội. Giúp con nhận diện những dấu hiệu dụ dỗ của kẻ xấu, những câu nói, hình ảnh khiếm nhã.

  • Dạy con ăn mặc kín đáo, đặc biệt khi đi ra ngoài.

  • Dạy con cái hiểu biết về giới tính theo độ tuổi.

  • Biết nhận ra những lời dụ dỗ và thận trọng với cả những người quen thân. Phải luôn tâm sự với cha mẹ khi thấy nguy hiểm, khác thường.

Như thế, để có thể giáo dục tính dục cho con cái trong bối cảnh hôm nay, cha mẹ cần sử dụng “ngôn ngữ mới và thích hợp hơn để đưa trẻ em và thanh thiếu niên tới chủ đề về giới tính.”[13] Điều quan trọng là dạy các em bảo vệ mình trước những độc hại của xã hội hôm nay trong vấn đề giới tính – tính dục.

Maria Trần Thị Hiền (Khấn tạm), FMI

Nguồn: conducmevonhiem.org

____________________

[1] Lê Kim Yến, Giới trẻ trưởng thành trong tình yêu (Biên Hòa: Nxb Đồng Nai, 2021), 7.

[2] x. Cao Mai Trần, Cẩm nang bồi đắp tuổi hoa niên (Hà Nội: Nxb Thanh Niên, 1999), 283.

[3] x. Cao Mai Trần, Cẩm nang bồi đắp tuổi hoa niên, 285.

[4] x. Nguyễn Lan Hải, Thì thầm chuyện nhỏ chuyện to – Từ tình yêu đến tình dục (Hà Nội: Nxb Phụ nữ Việt Nam, 2021), 9.

[5] x. Nguyễn Lan Hải, Vẽ đường cho hươu – Cùng con qua tuổi dậy thì (Hà Nội: Nxb Phụ nữ Việt Nam, 2021), 7-8.

[6] x. Hội Đồng Tòa Thánh Về Gia Đình, Sự thật và ý nghĩa về tính dục con người – Những định hướng để giáo dục gia đình (08/12/1995), dịch giả Ủy Ban Mục vụ gia đình trực thuộc Hội Đồng Giám Mục Việt Nam (Hà Nội: Nxb Tôn Giáo, 2018), s. 45.

[7] x. Công Công Đồng Vaticanô II, Inter Mirifica, Sắc lệnh về các phương tiện truyền thông xã hội (04/12/1963), dịch giả Ủy Ban Giáo Lý Đức Tin (Hà Nội: Nxb Tôn giáo, 2012), s. 10, (về sau trích dẫn là IM).

[8] x. Phanxicô, Amoris Laetitia, Tông huấn niềm hoan lạc của tình yêu (19/03/1016), dịch giả Nguyễn Đức Thông (Hà Nội: Nxb Tôn Giáo, 2016), s. 280, (về sau trích dẫn là AL).

[9] x. Gioan Phaolô II, Familiaris Consortio, Tông huấn những bổn phận của người Kitô hữu (22/11/1981), dịch giả Nguyễn Văn Dụ (Rôma, 2002), s. 37, (về sau trích dẫn là FC).

[10] x. Ngô Sĩ Đình, Làm người có thân (Học viện Liên dòng nữ – Phaolô Nguyễn Văn Bình, 2025), 15-17, Tài liệu lưu hành nội bộ.

[11] x. AL 285.

[12] x. Nguyễn Lan Hải, Vẽ đường cho hươu – Cùng con qua tuổi dậy thì, 7-8.

[13] AL 281.