Tại Châu Phi, Đức Lêô XIV Đã Phát Huy Sức Mạnh Của Học Thuyết Xã Hội Của Giáo Hội
Tại Châu Phi, Đức Lêô XIV Đã Phát Huy Sức Mạnh Của Học Thuyết Xã Hội Của Giáo Hội
Tôn trọng công trình tạo dựng, tình liên đới và tình huynh đệ, tự do chính trị, phát triển… Nếu có một sợi chỉ xuyên suốt hành trình của Đức Lêô XIV, đó chính là học thuyết xã hội của Giáo hội.
Đức Giáo hoàng Lêô XIV đã hoàn thành chuyến tông du thứ ba bên ngoài nước Ý. Sau Thổ Nhĩ Kỳ, Li-băng và Monaco, từ ngày 13 đến 23 tháng 4, ngài đã đến thăm bốn quốc gia châu Phi: Algeria, Cameroon, Angola và Guinea Xích đạo, mỗi quốc gia đại diện cho bốn khía cạnh của lục địa: châu Phi Ả Rập và châu Phi cận Sahara với ba thành phần ngôn ngữ – tiếng Pháp, tiếng Bồ Đào Nha và tiếng Tây Ban Nha. Điều này đã mang lại cho Đức Thánh Cha một cơ hội khác để thể hiện khả năng đa ngôn ngữ của mình, làm hài lòng rất nhiều người nghe ngài.
Chuyến tông du mục vụ và chính trị
Cũng như mọi chuyến tông du của Đức Giáo hoàng, chuyến thăm này có hai chiều kích: chiều kích mục vụ, với các Thánh lễ và các cuộc gặp gỡ với cộng đồng Công giáo địa phương, và chiều kích chính trị, tập trung vào các cuộc trao đổi với các nguyên thủ quốc gia và đoàn ngoại giao. Chúng ta cũng phải thêm vào chiều kích giáo thuyết, thông qua các giáo huấn khác nhau mà Đức Giáo hoàng truyền đạt trong các bài giảng và bài phát biểu của ngài, cũng như thông qua việc lựa chọn đề cập đến các chủ đề đặc thù trong các chuyến thăm cụ thể.
Vì vậy, vào ngày 15 tháng 4, ngài đã đến thăm một cơ sở trẻ mồ côi; vào ngày 16, ngài đã tổ chức một cuộc gặp gỡ hòa bình; vào ngày 17, ngài đã đến thăm một bệnh viện, tiếp theo là cuộc gặp với các học giả ở Cameroon; vào ngày 20 tháng 4, ngài đã đến thăm một viện dưỡng lão ở Angola, ngày hôm sau ngài đã gặp gỡ các nhân vật văn hóa; và vào ngày 22 tháng 4, ngài đã đến thăm một nhà tù, tiếp theo là cuộc gặp với những người trẻ tuổi và gia đình của họ ở Guinea Xích đạo. Mỗi lần như vậy, Đức Lêô XIV đều có thể truyền tải một thông điệp có tầm ảnh hưởng vượt ra ngoài phạm vi những người nghe trực tiếp của ngài, đến toàn thể cộng đồng Kitô giáo và xa hơn nữa là cộng đồng quốc tế.
“Một nhóm nhỏ những kẻ bạo chúa”
Một số bài phát biểu đặc biệt thu hút sự chú ý. Tại Bamenda, vào ngày thứ hai trong chuyến đi đến Cameroon, một quốc gia bị ảnh hưởng bởi nội chiến và thường xuyên bị đe dọa bởi các phần tử Hồi giáo cực đoan, Đức Giáo hoàng một lần nữa nhấn mạnh thông điệp hòa bình. Mô tả cuộc chiến là “một vòng xoáy bất ổn và cái chết không ngừng“, ngài bày tỏ sự phẫn nộ của mình bằng những lời lẽ sau: “Đó là một thế giới bị đảo lộn, một sự hủy hoại công trình tạo dựng của Thiên Chúa mà mọi lương tâm chân chính phải lên án và bác bỏ, bằng cách lựa chọn […] sự hoán cải dẫn đến […] con đường bền vững và phong phú của tình huynh đệ nhân loại.”
Ngay trước đó, trong cùng bài phát biểu, Đức Giáo hoàng đã tuyên bố: “Thế giới đang bị tàn phá bởi một số ít bạo chúa, nhưng nó được giữ vững bởi vô số anh chị em trong tinh thần liên đới.” Tuyên bố này đã gây ra một số thắc mắc ở Hoa Kỳ, xét đến những nhận xét không mấy thiện cảm mà Tổng thống Donald Trump đưa ra trước đó về người đứng đầu Giáo hội Công giáo, điều mà Đức Giáo hoàng đã phủ nhận rõ ràng bằng cách cho biết rằng bài phát biểu của ngài đã được viết cách đó hai tuần.
“Lôgic khai thác”
Ngày hôm sau, phát biểu trước cộng đồng đại học tập trung tại Yaoundé, thủ đô hành chính của Cameroon, Đức Thánh Cha Lêô XIV kêu gọi “cần cấp thiết phải xem xét lại đức tin trong bối cảnh các thực tại văn hóa và các thách thức hiện tại“, nhấn mạnh tính bổ sung giữa khoa học và đức tin, vì đức tin, thay vì cản trở nghiên cứu, “mở rộng chân trời của lý trí“.
Khi đến Luanda, thủ đô của Angola, Đức Giáo hoàng đã có bài phát biểu đặc biệt mạnh mẽ trước chính quyền về các vấn đề kinh tế – xã hội và môi trường. Ngài tuyên bố: “Tôi đã nói về sự giàu có vật chất mà các lợi ích quyền lực chiếm đoạt, kể cả ở đất nước của quý vị. Biết bao đau khổ, biết bao cái chết, biết bao thảm họa xã hội và môi trường đã được tạo ra bởi lôgic bóc lột này.” Ngài nói thêm: “Giờ đây, chúng ta thấy trên khắp thế giới, nó thúc đẩy một mô hình phát triển phân biệt đối xử và loại trừ như thế nào, nhưng vẫn tự cho mình là mô hình duy nhất khả thi.”
Tôn trọng sự sống và gia đình
Cuối cùng, trong cuộc gặp gỡ với giới trẻ và các gia đình ở Bata, Guinea Xích đạo, người kế vị Thánh Phêrô đã mời gọi “xây dựng một thế giới tốt đẹp hơn, dựa trên sự tôn trọng sự sống được sinh ra và lớn lên, và trên ý thức trách nhiệm đối với những người dễ bị tổn thương nhất“, đồng thời kêu gọi “bảo vệ gia đình“, bởi vì khi gia đình “biết đón nhận và yêu thương, nó chính là ánh sáng và hơi ấm“.
Ngày 28 tháng 3 tại Monaco, Đức Giáo hoàng đã yêu cầu công quốc này tỏa sáng học thuyết xã hội của Giáo hội. Trên thực tế, chính ngài đã làm điều này rất tốt, vì mọi điều trong các bài phát biểu của ngài đều thể hiện nội dung và sức mạnh của nó. Đây là điều mà những người nghe và đối thoại với ngài hoàn toàn có lý do để lấy cảm hứng. Và không chỉ ở châu Phi.
