Odysseus Trong Phim Nolan: Con Người Giữa Những Quái Vật

Monda mở đầu bằng câu nổi tiếng của Odysseus trong Hỏa ngục của Dante: “Anh em không được sinh ra để sống như loài thú, nhưng để theo đuổi nhân đức và tri thức”. Theo ông, chính hình ảnh Odysseus này, hơn cả Odysseus của Homer, hiện lên rõ nét trong bộ phim của Nolan.

Trong cách tái hiện mới, Odysseus không còn đơn thuần là một đại anh hùng, nhưng trước hết là “một con người, một con người bị giằng xé”, cố gắng vượt lên trên bản năng thú tính để sống theo nhân đức, nhưng nhiều lần thất bại.

Bộ phim đặc biệt nhấn mạnh đến những “quái vật” bên trong con người. Cảnh phù thủy Circe biến các binh sĩ thành lợn cho thấy một phán xét về bản năng thấp hèn của họ. Tuy nhiên, Odysseus bênh vực những người của mình: họ “không phải là kẻ săn mồi hay quái vật; họ đơn giản chỉ muốn trở về nhà”.

Andrea Monda cũng chú ý đến hình ảnh Agamemnon như biểu tượng của quyền lực vì chính quyền lực, người “đã thay thế sự thống trị của luật pháp bằng luật của sức mạnh”. Odysseus chống lại ông, nhưng chính mình cũng mang mặc cảm vì đã nghĩ ra mưu kế Con ngựa thành Troia, phá vỡ niềm tin và góp phần gây nên cuộc thảm sát.

Từ đó, bộ phim trở thành tấm gương phản chiếu thế giới hôm nay, nơi chiến tranh, những bức tường chống người di cư, việc coi thường luật pháp quốc tế và ngoại giao cho thấy một nền văn minh đang suy tàn.

Theo Monda, thế lưỡng nan luân lý của Odysseus gợi nhớ đến Oppenheimer trong bộ phim trước của Nolan: cả hai đều bị ám ảnh bởi thứ vũ khí do chính mình tạo ra.

Cuối cùng, hành trình của Odysseus không còn chỉ là trở về quê hương, nhưng trở thành hành trình đền tội và chữa lành. Như Jorge Luis Borges từng nói, nhân loại luôn kể hai câu chuyện: “một con tàu lạc lối tìm hòn đảo yêu dấu” và “một vị thần để mình bị đóng đinh trên đồi Golgotha”. Trong The Odyssey của Nolan, theo Monda, câu chuyện thứ nhất được kể lại dưới ánh sáng hy vọng của câu chuyện thứ hai.