Tại Assisi Và Vùng Lân Cận, Những Người Hành Hương Theo Chân Thánh Phanxicô Để Tìm Kiếm Sự Hòa Hợp Với Công Trình Tạo Dựng

Trên những ngọn đồi Umbria bên ngoài Assisi, cách xa đám đông du khách trên các con phố và những người hành hương đến thăm các nhà thờ phía dưới, một bầu khí thanh bình bao phủ khu rừng dọc theo Via di Francesco (Con đường Phanxicô).

Đoạn đường mòn này, xuyên qua miền trung nước Ý, bắt đầu từ thị trấn thời Trung cổ nổi tiếng khắp thế giới vì vị thánh mang tên mình, rồi nối đến những khu rừng và sườn đồi nơi ngài từng kết hiệp với Thiên Chúa và thiên nhiên hơn tám thế kỷ trước.

Vào đầu mùa thu, lá của những cây sồi xanh cổ thụ trải kín con đường dốc đầy đá, trong khi phía trên, những cành cây rủ xuống tạo thành những đoạn đường hầm tự nhiên. Điểm cuối là Eremo delle Carceri (Ẩn viện của Người biệt cư), một nơi ẩn tu có từ nhiều thế kỷ, đánh dấu địa điểm Thánh Phanxicô thành Assisi và các môn đệ từng cầu nguyện giữa thiên nhiên và nghỉ ngơi trong các hang động.

Tảng đá khiêm nhường nơi Thánh Phanxicô từng nằm nay được tôn kính bên trong Eremo. Không gian nhỏ hẹp, nằm giữa một loạt hành lang đá chật hẹp, tỏa ra một nguồn năng lượng thiêng liêng mãnh liệt.

Chính tại đây, Thánh Phanxicô thành Assisi đã tiếp xúc với thế giới thụ tạo, nơi ngài học cách nhìn cây cối, chim chóc, mặt trời, gió và tất cả những gì Thiên Chúa tạo dựng như những người thân thuộc của mình; điều này về sau đã truyền cảm hứng cho một trong những tác phẩm nổi tiếng nhất của ngài, “Bài ca Tạo vật.”

Ánh nắng xuyên qua tán rừng trên núi Subasio bên ngoài Assisi, Ý, nơi Thánh Phanxicô thường dành thời gian cầu nguyện giữa vùng hoang dã hơn 800 năm trước. (Ảnh NCR/Brian Roewe)

Đây là một nơi mà nhiều người hành hương đến Assisi không nhìn thấy, và câu chuyện về nơi này thường chưa được kể lại đầy đủ.

Trong ba năm qua, một sáng kiến mới đã tìm cách thay đổi điều đó.

Phối hợp với Dòng Phanxicô chịu trách nhiệm gìn giữ những đền thánh đánh dấu các sự kiện quan trọng trong cuộc đời Thánh Phanxicô, Dự án Terra Laudato Si’ (Vùng đất Laudato Si’) muốn cho thấy Thánh Phanxicô đã trở thành vị thánh bổn mạng của sinh thái học như thế nào ngay trên những vùng đất nơi ngài từng sống. Không chỉ đơn thuần là một chuyến đi xuyên qua lịch sử, những người tổ chức xem dự án này như một phương thế kết nối tình yêu của Thánh Phanxicô dành cho tạo vật với lời kêu gọi hoán cải sinh thái ngày nay, như được trình bày trong thông điệp mang tính bước ngoặt của Đức Giáo hoàng Phanxicô, “Laudato Si’, về việc chăm sóc ngôi nhà chung của chúng ta.”

“Có 2 triệu người hành hương đến Assisi mỗi năm. Và cho đến nay, chưa ai kể câu chuyện Laudato Si’ tại chính nơi khai sinh Laudato Si’,” Tomás Insua, cựu chủ tịch hội đồng quản trị của một trung tâm đứng sau dự án Terra Laudato Si’ và đồng sáng lập Phong trào Laudato Si’, cho biết.

Du khách tụ tập trên các con phố ở Assisi, Ý, ngày 4 tháng 10 năm 2025, lễ Thánh Phanxicô. (Ảnh NCR/Brian Roewe)

Một cách mới để trải nghiệm về Thánh Phanxicô

Ngày 4 tháng 10 năm 2025, lễ kính Thánh Phanxicô, những con đường lát đá cuội ở Assisi vang lên tiếng bước chân của hàng ngàn người, những tín hữu hòa cùng dòng người đi tham quan trong ngày. Những hàng dài hình thành bên ngoài Vương cung Thánh đường Thánh Phanxicô, nơi di hài vị thánh thế kỷ XIII được an táng, cũng như tại Vương cung Thánh đường Thánh Clara – cả hai đều là di sản thế giới của UNESCO. Những cửa hàng nhỏ chật kín người tìm mua đồ lưu niệm. Các bàn bên ngoài quán cà phê đều kín chỗ.

Thị trấn thật náo nhiệt.

Năm 2026 đánh dấu 800 năm kể từ khi Thánh Phanxicô qua đời, nhưng ngày này một năm trước đó kỷ niệm 800 năm kể từ khi ngài sáng tác “Bài ca Tạo vật,” bài thánh ca-thơ ca ngợi Thiên Chúa vì mặt trời, nước, lửa và nhiều tạo vật khác, được xem là bài thơ đầu tiên được viết bằng tiếng Ý. Điệp khúc của bài này – “Hãy ngợi khen Chúa của tôi,” hay trong tiếng Ý là “Laudato Si’” – đã trở thành tên gọi cho thông điệp năm 2015 của Đức Giáo hoàng Phanxicô về sinh thái. Vị giáo hoàng người Argentina cũng chọn tông hiệu của mình theo tên vị thánh người Ý. Tuy nhiên, đối với nhiều du khách, những mối liên hệ này không hoàn toàn rõ ràng.

Đó chính là câu chuyện mà Dự án Terra Laudato Si’ muốn kể.

Những người hành hương cùng Terra Laudato Si’ đi bộ trong các khu rừng bên ngoài Assisi, Ý. (Ảnh do Terra Laudato Si’ cung cấp)

Từ năm 2024, Dự án Terra Laudato Si’ đã mang đến cho những người hành hương đến Assisi một cách mới để trải nghiệm về cuộc đời Thánh Phanxicô, thông qua cách hệ sinh thái nơi đây đã định hình sâu sắc mối liên hệ thiêng liêng của ngài với Thiên Chúa và thế giới thụ tạo.

“Chúng tôi ngày càng nhận ra rằng điều người ta mong muốn không còn đơn giản chỉ là một kỳ nghỉ hay nhu cầu học hỏi điều gì đó mới mẻ,” Antonio Caschetto, giám đốc Trung tâm Laudato Si’, cơ quan phụ trách Dự án Terra Laudato Si’, nói.

Bằng cách để những địa điểm ở Assisi “lên tiếng,” như cách Caschetto diễn đạt, Terra Laudato Si’ hy vọng chính những nơi từng truyền cảm hứng cho Thánh Phanxicô có thể giúp đánh thức nơi du khách một nhận thức sâu sắc hơn về những cuộc khủng hoảng môi trường mà hành tinh đang phải đối mặt ngày nay – như biến đổi khí hậu, suy giảm đa dạng sinh học và ô nhiễm – và cuối cùng hỗ trợ những phản ứng có ý nghĩa.

Những người tổ chức xem Terra Laudato Si’ như đối tác về mặt thiêng liêng của dự án sinh thái Borgo Laudato Si’ mang tính hành động tại Castel Gandolfo bên ngoài Rôma; dự án thứ nhất tập trung nuôi dưỡng sự hoán cải sinh thái mà các Đức Giáo hoàng Phanxicô và Lêô XIV đã nói là thiết yếu để tạo ra những thay đổi mang tính hệ thống nhằm giải quyết các thách thức xã hội-môi trường.

Những cuộc hành hương Laudato Si’, kéo dài từ vài giờ đến vài ngày, giới thiệu các “địa điểm Laudato Si’” trong và quanh thị trấn cổ. Trong số đó có Eremo, San Damiano (nơi Thánh Phanxicô soạn bản thảo đầu tiên của Bài ca Tạo vật), Piandarca (cánh đồng nơi ngài giảng cho chim chóc), Đền thánh Từ bỏ, và khu rừng nơi Thánh Phanxicô từng đi lại. Một số địa điểm xuất hiện trong bộ phim tài liệu “The Letter” (Lá thư) năm 2022 về thông điệp.

Các hành trình theo chủ đề, được xây dựng dựa trên những phần của bài ca, đưa người hành hương theo ba tuyến đường khác nhau đi vào cuộc đời Thánh Phanxicô. Một chương trình tự nguyện cho phép kéo dài trải nghiệm này thêm nhiều tuần, thậm chí nhiều tháng, trong khi làm việc và sống bán thời gian tại các đền Thánh Phanxicô ở Assisi.

“Điều Assisi mang lại, không giống như rất nhiều nơi khác trên thế giới, là một ốc đảo của bình an đích thực – bình an trong tâm hồn, bình an với toàn thể tạo vật,” Caschetto nói.

“Những nơi mang lại cuộc gặp gỡ sâu sắc với Thiên Chúa”

Các sử gia và những người viết tiểu sử Thánh Phanxicô ước tính rằng ngài đã dành tới một nửa thời gian thi hành sứ vụ của mình trong cầu nguyện và chiêm niệm giữa vùng hoang dã bên ngoài những bức tường thành Assisi.

“Qua thiên nhiên, Thánh Phanxicô bắt đầu nhận ra rằng Thiên Chúa đang liên kết tất cả mọi sự với nhau,” Cha Michael Perry, người vừa được bầu làm Tổng Phục vụ của Dòng Phanxicô tại Hoa Kỳ, chia sẻ.

Nhà nguyện Santa Maria Maddalena tại Eremo delle Carceri bên ngoài Assisi, Ý (Ảnh NCR/Brian Roewe)

Từ năm 2023, Cha Perry giữ chức giám đốc sáng lập Trung tâm Laudato Si’ về Sinh thái Toàn diện tại Đại học Siena ở miền bắc bang New York, sau nhiệm kỳ chín năm đứng đầu Dòng Phanxicô toàn cầu, với tư cách là người kế vị thứ 120 của Thánh Phanxicô.

Trong vai trò đó, Cha Perry đã đồng hành cùng Đức Giáo hoàng Phanxicô đến Assisi trong chuyến thăm của ngài năm 2013, trong đó có chuyến tham quan Eremo.

“Ngài nói về vẻ đẹp của việc nhìn ra thung lũng,” Cha Perry kể lại.

Gần tám thế kỷ trước, Thánh Phanxicô có lẽ cũng đã chiêm ngắm những khung cảnh tương tự khi đi vào chính những khu rừng này để ăn chay và cầu nguyện cùng nhóm anh em của mình. Phần lớn các ngày được dành trong thinh lặng. Họ cùng nhau đọc Kinh Thánh, đặc biệt chú tâm đến các Thánh vịnh.

“Đó là những nơi mang lại cuộc gặp gỡ sâu sắc với Thiên Chúa, nơi ngài có được một kinh nghiệm sâu sắc về điều tưởng như không thể, nhờ những thời gian dài thinh lặng và ăn chay, giúp ngài đối mặt với câu hỏi Thiên Chúa là ai và Thiên Chúa có ý nghĩa thế nào đối với ngài,” Thầy Keith Warner, một học giả hàng đầu về linh đạo sinh thái của Thánh Phanxicô và hiệu trưởng của Đại học Thần học Thánh Phanxicô ở San Diego, nói.

Quang cảnh thị trấn Assisi, Ý, từ núi Subasio, nơi Thánh Phanxicô thường tìm đến để ăn chay và cầu nguyện giữa vùng hoang dã (Ảnh NCR/Brian Roewe)

Các tu sĩ Dòng Phanxicô chỉ ra một số thời điểm then chốt đã hình thành mối quan hệ của Thánh Phanxicô với thế giới thụ tạo.

Một bước ngoặt lớn xảy ra vào năm 1202 tại Collestrada, trong cuộc chiến giữa Perugia và Assisi. Chứng kiến sự tàn bạo của trận chiến đã khiến Phanxicô 20 tuổi, người bị bắt tại đó, trở nên nhạy cảm hơn với đau khổ và chia rẽ của con người, Cha Perry nói. Điều đó dần dẫn Thánh Phanxicô đến với những cách nhìn mới về mối dây liên kết giữa sự sống, tình yêu và cái chết.

“Ngài bắt đầu cảm nhận điều mà Thánh Bônaventura gọi là thiên nhiên như một tấm gương, nếu có thể nói như vậy, hay là con đường giúp con người nhận biết Thiên Chúa qua thiên nhiên. Những phẩm tính của Thiên Chúa, vẻ đẹp của Thiên Chúa, vòng tay của Thiên Chúa, sự rộng lớn của Thiên Chúa,” Cha Perry nói.

Ngày càng ý thức hơn về những giới hạn của bản thân và sự phụ thuộc lẫn nhau với toàn thể tạo vật, Thánh Phanxicô hình thành một mối tương quan gần gũi với tất cả các loài thụ tạo.

Một người hóa trang thành Thánh Phanxicô trên đường phố Assisi, Ý. (Ảnh NCR/Brian Roewe)

“Ngài dần bắt đầu nhìn thế giới tự nhiên như một chủ thể chứ không phải một đối tượng. Và đây là một bước phát triển quan trọng,” Cha Perry nói.

“Khi bạn trở thành một chủ thể, khi bạn có một cái tên, thì bạn có một nhân cách, bạn có phẩm giá nội tại. Tôi nghĩ đây là điều dần dần lớn lên trong cuộc đời Thánh Phanxicô.”

Một thời điểm bước ngoặt khác xảy ra khi Thánh Phanxicô giảng cho chim chóc. Thầy Warner nói rằng hình ảnh thường thấy về sự kiện này nơi các bức tượng trong khu vườn và khu bồn tắm dành cho chim chóc đã bỏ qua sự thức tỉnh triệt để mà sự kiện ấy đem lại cho Thánh Phanxicô – người đã tự trách mình vì trước đó chưa từng giảng cho chúng.

“Về một phương diện nào đó, chúng ta có thể nói rằng ngài đã có một khoảnh khắc bừng tỉnh hay một sự chuyển đổi trong ý thức… Ngài nhận ra rằng mình không chỉ được kêu gọi để giảng cho con người, mà còn để giảng và làm chứng cho những hình thức khác của sự sống,” Thầy Warner nói.

Nhận ra sự giao hòa với các tạo vật khác đã mở rộng trí tưởng tượng về mặt luân lý của Thánh Phanxicô, Thầy Warner viết trong một chương của cuốn Green Discipleship (Trở nên Người môn đệ Xanh) xuất bản năm 2011, và dẫn ngài “đến việc hòa nhập sâu hơn tình yêu dành cho tạo vật với căn tính và trách nhiệm tôn giáo của mình.”

Gần kề cái chết và gần như bị mù, Thánh Phanxicô đã viết phần đầu tiên của “Bài ca Tạo vật” trong một túp lều nhỏ giữa khu vườn của nhà thờ San Damiano.

Tượng Thánh Phanxicô thành Assisi trong khu vườn bên ngoài nhà thờ San Damiano ở Assisi, Ý. (Ảnh NCR/Brian Roewe)

Qua bài ca này, được xem như sự kết tinh linh đạo của mình, Thánh Phanxicô dâng lời ca ngợi Thiên Chúa qua toàn thể tạo vật, mà ngài gọi là những người anh chị em của mình, trong đó có “Chị Đất, Mẹ chúng ta.” Về sau, ngài thêm những câu ca ngợi “Chị Tử thần” khi cái chết của chính mình đến gần. Người ta tin rằng trong những giờ phút cuối đời, ngài một lần nữa mời gọi mọi tạo vật cùng ca ngợi Thiên Chúa.

Đối với Thầy Warner, Terra Laudato Si’ là một đối trọng với khuynh hướng các cuộc hành hương biến thành du lịch tôn giáo đơn thuần, đồng thời mở ra một con đường mới để đi vào một trải nghiệm biến đổi sâu sắc hơn.

“Chúng ta không thể trở thành Thánh Phanxicô, nhưng chúng ta có thể nắm bắt thêm một chút hương vị và tinh thần của việc đi vào Bài ca Tạo vật, đi vào linh đạo của bài ca, để có thể sống tinh thần Laudato Si’ ngày nay. Và những địa điểm xa xôi, ít người biết đến này chắc chắn có thể rất hữu ích cho việc đó.”

Một biển chỉ đường tới Assisi trên đường mòn đi bộ ở núi Subasio, Ý. (Ảnh NCR/Brian Roewe)

Cuộc hoán cải sinh thái “không thể diễn ra qua ứng dụng Zoom”

Nguồn gốc của Dự án Terra Laudato Si’ có thể được truy về thời đại kỹ thuật số.

Tháng 1 năm 2015, Phong trào Khí hậu Công giáo Toàn cầu được thành lập – qua Skype – để chuẩn bị cho thông điệp được mong đợi rất nhiều của Đức Giáo hoàng Phanxicô. Tổ chức do giáo dân lãnh đạo này nhằm thúc đẩy những giáo huấn của thông điệp và huy động các phản ứng của người Công giáo trước biến đổi khí hậu, trong đó có việc ủng hộ Hiệp định Paris được thông qua vào tháng 12 năm đó.

Khi phát triển thành hơn 900 tổ chức trên toàn thế giới, phần lớn công việc của phong trào (đổi tên thành Phong trào Laudato Si’ năm 2021) diễn ra qua các hội nghị truyền hình, hội thảo trực tuyến và những hình thức liên lạc trực tuyến khác.

Môi trường kỹ thuật số ấy khiến Insua, giám đốc điều hành sáng lập của phong trào, khao khát có thêm những kết nối với thế giới tự nhiên. Cuối cùng, điều đó đưa ông đến Assisi.

Ông từ lâu đã mơ ước tạo ra một trải nghiệm Laudato Si’ tại thị trấn nước Ý này, tin rằng việc giải quyết biến đổi khí hậu đòi hỏi phải đối diện với cuộc khủng hoảng tinh thần đang hiện diện trong sự hủy hoại môi trường của nhân loại, cũng như đòi hỏi các hiệp ước quốc tế và những giải pháp công nghệ.

“Chúng ta biết rằng một cuộc hoán cải sinh thái, vốn là cốt lõi của Laudato Si’, không thể diễn ra qua ứng dụng Zoom,” Insua nói với một nhóm nhỏ hồi tháng 10 năm ngoái tại một hội nghị bên ngoài Roma, đánh dấu kỷ niệm 10 năm thông điệp của Đức Giáo hoàng Phanxicô.

“Để thực sự tạo điều kiện cho một cuộc hoán cải sinh thái, điều đó cần diễn ra trong sự tiếp xúc với tạo vật, mặt đối mặt với những người khác,” Insua nói. “Và còn nơi nào tốt hơn Assisi cho điều đó?”

Chim bay trên Assisi, Ý, trong ngày lễ Thánh Phanxicô, 4 tháng 10 năm 2025. (Ảnh NCR/Brian Roewe)

Tháng 12 năm 2023, Insua thông báo ông sẽ rời vị trí lãnh đạo để tập trung thành lập một trung tâm Laudato Si’ tại Assisi. Trung tâm không chỉ giáo dục về thông điệp của Đức Giáo hoàng Phanxicô mà còn kết nối thông điệp ấy với nguồn gốc của nó trong thần học của Thánh Phanxicô về công trình tạo dựng.

Insua làm việc trong dự án với Caschetto, người nhiều năm lãnh đạo các chương trình của Phong trào Laudato Si’ tại Ý. Họ gặp gỡ gia đình Dòng Phanxicô phụ trách những đền thánh ở Assisi khi xây dựng một trải nghiệm hành hương mới xoay quanh vị trí của tạo vật trong cuộc đời và sứ vụ của Thánh Phanxicô.

“Có một cách diễn đạt phổ biến gọi là città-santuario – toàn bộ thành phố là một đền thánh,” Insua nói. “Đúng là như vậy, nhưng chúng tôi đang cố gắng đi xa hơn khái niệm đó, để thấy rằng đây là một hệ sinh thái-đền thánh. Không chỉ có Assisi mà còn có các khu rừng và vùng núi.”

Vào Ngày Trái đất năm 2024, Terra Laudato Si’ chính thức ra mắt, với các bài phát biểu của một nhà khoa học khí hậu và Đức Tổng Giám mục Assisi là Domenico Sorrentino. Các đối tác của dự án gồm Giáo phận Assisi-Nocera Umbra-Gualdo Tadino, gia đình Dòng Phanxicô (Dòng Phanxicô Capuchin – OFM Cap., Dòng Phanxicô Viện tu – OFM Conv., Dòng Anh em Hèn mọn – OFM), chính quyền thành phố Assisi và một số tổ chức địa phương.

Người dân cầu nguyện tại một bàn thờ ngoài trời ở Eremo delle Carceri trên núi Subasio, Ý. (Ảnh NCR/Brian Roewe)

Một đền thánh trên đồi

Hành trình đến Eremo delle Carceri có nhiều tuyến đường.

Từ Assisi, đi ô tô mất khoảng  gần 5km về phía đông, lên những con đường dốc và quanh co trên núi Subasio. Nếu đi bộ, đó là một chuyến hành trình thiêng liêng kéo dài hai giờ giữa những cây sồi xanh, ở độ cao khoảng 800m trên mực nước biển.

Dù chọn con đường nào, bạn cũng phải leo lên đền thánh nằm trên đồi này.

Sự tĩnh lặng chờ đợi nơi cổng đá của Carceri, một thuật ngữ Latin chỉ một nơi biệt lập và cô tịch. Khi Thánh Phanxicô lần đầu đến đây khoảng năm 1205, ngài tìm thấy một nhà nguyện đơn sơ được bao quanh bởi rừng cây và các hang động. Năm 1400, Thánh Bernađinô thành Siêna xây dựng một tu viện nhỏ với nhà thờ và khu ngoại trú. Qua nhiều thế kỷ, các công trình khác tiếp tục được bổ sung.

Ngày nay, nơi đây do các tu sĩ Dòng Anh em Hèn mọn thuộc Tỉnh Dòng Thánh Phanxicô Assisi Thiên sứ quản lý, những người sống và làm việc tại nơi ẩn tu. Du khách có thể tham dự Thánh lễ và đi trên chính những khu đất mà một vị thánh đã đi qua tám thế kỷ trước.

Tượng Thánh Phanxicô thành Assisi nằm trên mặt đất, ngước nhìn lên trời tại Eremo delle Carceri trên núi Subasio, Ý. (Ảnh NCR/Brian Roewe)

Các bức bích họa trên những bức tường bên trong Eremo delle Carceri (Ảnh NCR/Brian Roewe)

Mọi người tham dự Thánh lễ giữa trưa tại Eremo delle Carceri vào lễ Thánh Phanxicô, ngày 4 tháng 10 năm 2025. (Ảnh NCR/Brian Roewe)

Một bức tượng mô tả Thánh Phanxicô như có thể ngài từng sống tại đây, nằm trên mặt đất và ngước nhìn bầu trời. Một cây cổ thụ có tấm biển ghi “albero del tempo di San Francesco” – được cho là có từ thời của Thánh Phanxicô.

Những cây thánh giá, bàn thờ tự nhiên và những bức tường đá phủ đầy rêu nằm dọc lối đi đến một nhà nguyện ngoài trời. Một con đường khác đi qua những thân cây uốn éo để tới các hang nơi các Thầy Lêô, Rufinô, Massêô và những người khác từng nghỉ chân. Hang của Thánh Phanxicô nằm bên trong phòng thánh, được được xây dựng trên khu vực này.

Hang động của Thánh Phanxicô, nơi ngài từng nghỉ chân hơn tám thế kỷ trước, được bảo tồn bên trong Eremo delle Carceri. (Ảnh NCR/Brian Roewe)

Một cây (ở giữa), có niên đại từ thời Thánh Phanxicô thành Assisi hơn 800 năm trước, đứng bên ngoài Eremo delle Carceri. (Ảnh NCR/Brian Roewe)

Hang nơi Thầy Lêô từng ngủ lại (Ảnh NCR/Brian Roewe)

Hang nơi Thầy Rufinô từng ngủ lại (Ảnh NCR/Brian Roewe)

Hang nơi Thầy Masseo từng ngủ lại (Ảnh NCR/Brian Roewe)

Jacqui Rémond luôn cố gắng ghé thăm nơi ẩn tu này mỗi lần đến Assisi, gần đây nhất là vào tháng 10 sau hội nghị kỷ niệm Thông điệp Laudato Si’.

“Nó luôn lắp đầy khoảng trống trong tâm hồn tôi,” nhà nghiên cứu sinh thái toàn diện người Australia nói. Tháng 8, bà được bổ nhiệm làm cố vấn của Bộ Phục vụ Phát triển Con người Toàn diện của Tòa Thánh.

Fran Ludwig, một lãnh đạo của chi nhánh Phong trào Laudato Si’ tại Boston, đã tham gia buổi cầu nguyện do Terra Laudato Si’ tổ chức vào tháng 10 năm ngoái, trong lần đầu tiên bà đến Eremo. Có lúc, bà cùng những người khác chiêm ngắm những vật thể được gặp thấy dọc đường.

Ludwig, một giáo viên khoa học đã nghỉ hưu, đã chọn lấy cho mình một quả sồi và ngắm nhìn nó. “Tôi vẫn thường làm điều này với trẻ em, nhưng nay tôi làm với chính mình, đặc biệt là ở nơi này, nơi tôi tin chắc rằng Thánh Phanxicô có lẽ cũng từng nhặt một quả sồi như thế và chỉ đơn giản là nhìn ngắm với vẻ ngạc nhiên về nó,” bà nói.

Quang cảnh bên ngoài nhà thờ San Damiano gần Assisi, Ý, ngày 4 tháng 10 năm 2025, lễ Thánh Phanxicô thành Assisi. (Ảnh NCR/Brian Roewe)

Trở lại Assisi, nhà thờ San Damiano cách trung tâm thành phố 30 phút đi bộ.

Những hàng cây ôliu nối tiếp nhau chào đón du khách khi họ tiến đến lối vào chính. Một tấm biển dọc đường giới thiệu một câu trong “Bài ca Tạo vật.”

Chính tại San Damiano, Thánh Phanxicô đã trải qua cuộc hoán cải, khi theo truyền thống, một giọng nói từ cây thánh giá kiểu Romanesque trong nhà nguyện đổ nát đã cất lên với ngài: “Phanxicô, hãy sửa lại nhà thờ của Ta.” Ngài đã làm đúng như vậy, trước tiên khôi phục San Damiano, nơi sau này trở thành nơi ở của Thánh Clara và “Dòng Nữ tu Khó nghèo” của ngài.

Mùa đông năm 1225, Thánh Phanxicô, thân thể yếu ớt vì các dấu thánh và gần cuối đời, trở lại San Damiano, nơi ngài được các nữ tu của Thánh Clara chăm sóc. Trong khu vườn bên ngoài nhà thờ, ngài bắt đầu viết “Bài ca Tạo vật.”

Khu vườn vốn đã đóng cửa từ lâu đối với du khách nay lần đầu tiên được mở ra thông qua những buổi cầu nguyện mà Terra Laudato Si’ tổ chức trên khuôn viên được chăm sóc tươm tất.

Theresa Ardler tham gia buổi cầu nguyện trong khu vườn nhà thờ San Damiano ngày 4 tháng 10 năm 2025, lễ Thánh Phanxicô. (Ảnh NCR/Brian Roewe)

Hoa nở trong khu vườn nhà thờ San Damiano. (Ảnh NCR/Brian Roewe)

Jacqui Rémond quan sát những chiếc lá của một bụi cây trong buổi cầu nguyện tại khu vườn nhà thờ San Damiano ngày 4 tháng 10 năm 2025, lễ Thánh Phanxicô. (Ảnh NCR/Brian Roewe)

Ôliu chín trên một cây trong khu vườn nhà thờ San Damiano. (Ảnh NCR/Brian Roewe)

Vào lễ Thánh Phanxicô năm 2025, đánh dấu 800 năm kể từ thời điểm ấy, một nhóm nhỏ những người hành hương đã tụ tập trong khu vườn, khi ánh nắng buổi chiều chiếu rực rỡ qua những dải mây dài. Họ đọc Kinh Thánh, đọc bài ca và tản bộ trong khu vườn nguyên sơ, suy niệm về công trình tạo dựng của Thiên Chúa qua những chiếc lá cây, những cây ôliu đang đâm chồi và những quả mọng.

“Đó là một khoảnh khắc kết nối với sự sống và một niềm vui lớn khi được chia sẻ lời cầu nguyện tại một nơi rất đẹp,” Rémond nói. Còn Ludwig thì hy vọng bà có thể gặp được một phần tinh thần của Thánh Phanxicô vẫn còn hiện diện trong hệ thực vật nơi đây. “Tôi không biết khu vườn trông như thế nào khi [Thánh Phanxicô] ở đó, nhưng tôi chắc rằng ngài đã được truyền cảm hứng bởi chính nơi này, cũng như chúng tôi,” bà nói.

Du khách tụ tập bên ngoài nhà thờ San Damiano gần Assisi, Ý. (Ảnh của NCR/Brian Roewe) (Ảnh NCR/Brian Roewe)

Khía cạnh nhân văn của cuộc hành hương

Bên cạnh khu vườn San Damiano là một ngôi nhà nơi các tình nguyện viên của Dự án Terra Laudato Si’ sinh sống trong thời gian ở Assisi.

Chương trình tình nguyện, bắt đầu từ tháng 4 năm 2025, là trọng tâm của sáng kiến, trong khi Caschetto là nhân viên toàn thời gian duy nhất. Cho đến nay, hơn 400 người đã đăng ký, đại diện cho nhiều quốc tịch và độ tuổi khác nhau. Các tình nguyện viên ở lại ít nhất một tuần, làm việc bán thời gian tại các đền thánh ở Assisi và hướng dẫn các cuộc hành hương.

Mười hai tháng qua, đánh dấu hai dịp kỷ niệm 800 năm – của Bài ca Tạo vật và ngày qua đời của Thánh Phanxicô – đặc biệt sôi động. Khoảng 60 tình nguyện viên của Dự án Terra Laudato Si’ đã hỗ trợ các tu sĩ tại Vương cung Thánh đường Thánh Phanxicô vào cuối mùa đông, khi thi hài Thánh Phanxicô lần đầu tiên được trưng bày công khai.

Maria Virginia Solis Wahnish và chồng bà nằm trong số những người hỗ trợ khoảng 400.000 người hành hương đi qua vương cung thánh đường này trong khoảng thời gian bốn tuần. “Đối với tôi, điều đó thực sự đặc biệt,” người phụ nữ Argentina 34 tuổi, hiện sống tại Warsaw, Ba Lan, nói. “Đây không phải lần đầu tôi đến Assisi, nhưng là lần đầu tiên tôi thực sự phục vụ tại Assisi cho tất cả những người hành hương đến thành phố.”

Những người hành hương đến Assisi, Ý, tham gia buổi cầu nguyện trong khu vườn nhà thờ San Damiano ngày 4 tháng 10 năm 2025, lễ Thánh Phanxicô. (Ảnh NCR/Brian Roewe)

Các sự kiện khác của Terra Laudato Si’ cũng đánh dấu những dịp kỷ niệm 800 năm. Một cuộc hành hương đặc biệt kéo dài ba ngày tập trung vào mối quan hệ của Thánh Phanxicô với Chị Tử thần. Trong một cuộc gặp gỡ giới trẻ của Dòng Phanxicô vào tháng 8, có sự tham dự của Đức Giáo hoàng Lêô XIV, Terra Laudato Si’ tổ chức một hội thảo kéo dài hai ngày về Thánh Phanxicô và công trình tạo dựng cho hàng trăm bạn trẻ.

Nhìn về tương lai, Terra Laudato Si’ đang phát triển một hệ thống hướng dẫn bằng âm thanh và bản đồ các tuyến đường để dẫn dắt du khách dọc theo theo nhiều con đường Laudato Si’ khác nhau. Tuy nhiên, họ vẫn dự định duy trì “khía cạnh nhân văn” trong các trải nghiệm hành hương của mình.

Ban tổ chức hy vọng rằng khi ngày càng nhiều người trải nghiệm Assisi qua lăng kính tình yêu thiên nhiên của Thánh Phanxicô, những hạt giống của sự hoán cải sinh thái sẽ được gieo xuống, và mối liên kết giữa một vị thánh cách đây 800 năm với một vị giáo hoàng ngày nay đang kêu gọi thế giới hành động trước các cuộc khủng hoảng môi trường sẽ khơi lên một lời mời gọi trong cuộc sống của họ.

Đối với Cha Perry, cựu bề trên toàn cầu của Dòng Phanxicô, Dự án Terra Laudato Si’ là sự kết hợp giữa linh đạo của Thánh Phanxicô với những không gian sinh thái đã nuôi dưỡng linh đạo ấy, để người Công giáo và những người hành hương khác đối diện với tiếng kêu của trái đất và tiếng kêu của người nghèo.

Nói về Thánh Phanxicô thành Assisi, Cha Perry đặt câu hỏi: “Ngài có thể cho chúng ta thấy điều gì qua cuộc đời mình về những gì đang xảy ra ngày nay? Và điều đó có thể giúp chúng ta hiểu biết hơn về mối quan hệ của mình, về cách sống trên thế giới này, về cách quan tâm đến hành tinh này như thế nào?”

“Đó là một cách khác để trải nghiệm trọn vẹn những gì bạn có thể tìm thấy ở Thánh Phanxicô.”

 

Tác giả: Brian Roewe – Nguồn: National Catholic Reporter (30/9/2026)

Chuyển ngữ: Lm. Phil. M. Nguyễn Hoàng Nguyên

Nguồn: giaophanvinhlong.net