Bộ Phục vụ Bác ái, còn được gọi là Sở Từ thiện của Đức Giáo Hoàng, là một biểu hiện đặc biệt của lòng thương xót. Nhân danh Đức Giáo hoàng Rôma, Bộ thực hiện các hoạt động viện trợ và giúp đỡ trên khắp thế giới, dựa trên sự chọn lựa ưu tiên dành cho người nghèo, những người dễ bị tổn thương và bị loại trừ. Trong những trường hợp phát sinh nhu cầu đặc biệt hoặc những tình huống khẩn cấp khác, chính Đức Thánh Cha sẽ trực tiếp quyết định các hình thức trợ giúp cần được thực hiện. Dưới sự hướng dẫn của Bộ trưởng, tức Chánh Sở Từ thiện của Đức Giáo Hoàng, và trong sự phối hợp với các Bộ có thẩm quyền khác, hoạt động của Bộ Phục vụ Bác ái biểu lộ sự quan tâm mục tử và gần gũi của Đức Thánh Cha, vị Mục tử của Giáo hội hoàn vũ, đối với những người đang sống trong hoàn cảnh thiếu thốn trầm trọng, bị loại trừ, nghèo khổ, cũng như đối với các nạn nhân của những thảm hoạ nặng nề khác. Bộ trưởng của Bộ Phục vụ Bác ái hiện nay là Hồng y Konrad Krajewski.[1]
Nhiệm vụ
Bộ có thẩm quyền tiếp nhận, tìm kiếm và kêu gọi các khoản đóng góp tự nguyện nhằm phục vụ các công việc bác ái mà Đức Giáo Hoàng thực hiện cho những người túng thiếu nhất. Chánh Sở Từ thiện của Đức Giáo Hoàng cũng có quyền ban Phép lành Toà thánh thông qua các văn kiện được chứng thực hợp lệ. Tất cả số tiền thu được từ việc này đều được dành cho các hoạt động bác ái. Trong số những trách nhiệm của mình, Chánh Sở Từ thiện còn được giao nhiệm vụ phân bổ các nguồn quỹ của Đức Giáo Hoàng dành cho công việc bác ái, và theo tinh thần Tin mừng, giúp đỡ những người đang phải đối diện với khó khăn trong cuộc sống.
Bối cảnh lịch sử
Việc thực thi bác ái đối với người nghèo là mối bận tâm của Giáo hội ngay từ những thế kỷ đầu. Lúc bấy giờ, công việc này được trao phó cho các phó tế. Trong một sắc chỉ của Đức Giáo hoàng Innôcentê III (1198 – 1216), chức vụ Chánh Sở Từ thiện đã được đề cập như một cơ cấu đã hiện hữu. Chân phước Giáo hoàng Grêgôriô X (1271 – 1276) là Đức Giáo Hoàng đầu tiên chính thức tổ chức thành lập Sở Từ thiện Tông toà. Ngài đã xác định rõ các trách nhiệm của Chánh Sở Từ thiện. Sau đó, Đức Giáo hoàng Alexanđê V, qua một sắc chỉ ban hành năm 1409, cũng đã thiết lập các quy chế cho Sở Từ thiện. Từ đó cho đến nay, cơ quan này luôn tiếp tục hoạt động nhờ sự quan tâm không ngừng của các Đức Giáo Hoàng. Chánh Sở Từ thiện của Đức Giáo Hoàng mang phẩm trật Tổng Giám mục, là thành viên của Phủ Giáo hoàng, và vì thế tham dự vào các cử hành phụng vụ vá các buổi tiếp kiến chính thức của Đức Giáo Hoàng. Để hỗ trợ việc quyên góp cho các hoạt động bác ái được giao cho Chánh Sở Từ thiện, Đức Giáo hoàng Lêô XIII đã trao cho vị này quyền ban Phép lành Toà thánh bằng các chứng chỉ trên giấy da. Khoản phí để nhận Phép lành này chỉ bao gồm chi phí cho: tấm giấy da, việc chuẩn bị, cước bưu điện, cùng với một khoản đóng góp cho công việc bác ái của Đức Giáo Hoàng.
“Phòng cấp cứu” xoa dịu các vết thương
Đức Thánh cha Phanxicô thường nói rằng Giáo hội giống như một “bệnh viện dã chiến”. Trong viễn tượng đó, Bộ Phục vụ Bác ái chính là “phòng cấp cứu” của bệnh viện ấy: Một cánh tay bác ái và giàu lòng thương xót, mau mắn vươn ra để chữa lành các vết thương và nâng đỡ những người kém may mắn. Nhiều chuyến hàng viện trợ nhân đạo đã được gửi đi, đặc biệt dành cho người dân Ucraina đang phải chịu đựng thảm kích chiến tranh trong những năm gần đây. Các hàng hoá thiết yếu như quần áo, dụng cụ vệ sinh, thuốc men và lương thực đã được phân phát. Một “phòng cấp cứu” khác được Bộ Phục vụ Bác ái hỗ trợ là “Phòng khám Mẹ của Lòng thương xót”, nơi cũng cung cấp dịch vụ tắm rửa cho người nghèo.
Phòng khám Mẹ của Lòng thương xót
Phòng khám Mẹ của Lòng thương xót là một cơ sở y tế cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khoẻ miễn phí cho những người sống trong cảnh nghèo khổ, bị gạt ra bên lề xã hội hoặc đang gặp khó khăn. Cơ sở này nằm ngay tại Quảng trường Thánh Phêrô, dưới hàng cột bên phải. Mỗi năm, phòng khám cung cấp hơn 15.000 dịch vụ và xét nghiệm y khoa cho khoảng 8.000 người. Ngoài ra, các đơn vị y tế lưu động cũng phục vụ tại các khu vực ngoại ô của Rôma. Sứ mệnh của phòng khám đặc biệt này cũng chính là sứ mệnh của Bộ Phục vụ Bác ái, đó là mang đến một không gian của phẩm giá con người trong tinh thần huynh đệ.
Lm. Titô Trần Nguyên Lãm
Chuyển ngữ từ: vaticannews.va
Nguồn: WHĐ (14/3/2026)
__________
[1] Ngày 12/3/2026, Đức Thánh Cha Lêô XIV đã bổ nhiệm Đức cha Luis Marín de San Martín làm tân Bộ trưởng Bộ Phục vụ Bác ái, Chánh Sở Từ thiện của Đức Thánh Cha, thay thế Đức Hồng y Konrad Krajewski, người được Đức Thánh Cha bổ nhiệm làm Tổng Giám mục chính tòa của Tổng giáo phận Łódź (Ba Lan), cũng là quê hương của Đức Hồng y.
