Đức Cha Pièrre Lambert De La Motte – Một Đời Hiến Dâng Cho Giáo Hội Việt Nam

I. DẪN NHẬP: ĐỌC LẠI DI CHÚC – NHÌN THẤY MỘT TRÁI TIM MỤC TỬ II. ĐỨC CHA LAMBERT ĐẾN VIỆT NAM: THAO THỨC VỀ MỘT GIÁO HỘI CÓ HÀNG GIÁO SĨ BẢN XỨ III. ĐIỀU MỘT: HIỆP THÔNG VỚI HỘI THÁNH – NỀN TẢNG CỦA SỨ MẠNG IV. ĐIỀU HAI: CÂY THÁNH GIÁ – MỘT KỶ VẬT TRỞ THÀNH QUÀ TẶNG HIỆP THÔNG V. ĐIỀU BỐN: TRAO LẠI TÀI SẢN – TRAO LẠI TƯƠNG LAI CHO GIÁO HỘI VIỆT NAM 1. Đối với các chủng sinh 2. Đối với các linh mục 3. Đối với toàn thể Giáo hội Việt Nam VI. HIỂU BIẾT VÀ YÊU MẾN CHÚA: CỘI NGUỒN CỦA MỘT ĐỜI HIẾN DÂNG VII. ĐIỀU SÁU VÀ MÓN QUÀ NHỎ: SỰ KHIÊM NHƯỜNG VÀ LÒNG BIẾT ƠN VIII. DI SẢN CỦA ĐỨC CHA LAMBERT VÀ TRÁCH NHIỆM CỦA CHÚNG TA HÔM NAY X. KẾT: DI CHÚC CỦA MỘT VỊ MỤC TỬ – LỜI MỜI GỌI CHO GIÁO HỘI HÔM NAY

Đọc lại Di chúc dưới ánh sáng thao thức hiểu biết và yêu mến Đức Kitô

I. DẪN NHẬP: ĐỌC LẠI DI CHÚC – NHÌN THẤY MỘT TRÁI TIM MỤC TỬ

Có những tài liệu chúng ta đã đọc nhiều lần, nhưng đến một thời điểm nào đó, khi đọc lại, chúng ta bỗng nhận ra những điều trước đây mình chưa cảm nhận hết. Đối với tôi, Di chúc của Đức cha Pierre Lambert de la Motte là một tài liệu như thế.

Tôi đã đọc bản Di chúc này từ khoảng hai mươi năm. Nhưng năm nay, trong dịp lễ Suy Tôn Thánh Giá, và bây giờ khi cận kề biến cố đóng án phong thánh giáo phận tại linh địa Đức Mẹ Tà Pao, tôi cầm bản Di chúc đọc lại với một tâm tình khác. Tôi dừng lại lâu hơn ở từng điều khoản, từng lời trối lại. Và tôi có một cảm xúc rất khó diễn tả.

Một vị Giám mục, khi ấy mới 52 tuổi, biết rằng cuộc đời mình đang đi đến những ngày cuối cùng. Ngài không dành những lời cuối cùng để nói về danh dự, địa vị hay những thành quả của mình. Ngài nghĩ đến Hội thánh, đến Chủng viện, đến các chủng sinh, đến những người đang học đạo, đến các tín hữu và cả những người đã phục vụ mình.

Đọc Di chúc, tôi có cảm giác như đang được nghe một vị mục tử nói những lời sau cùng với đoàn chiên.

Tôi nghĩ rằng Di chúc ấy không chỉ là một văn bản pháp lý. Nó còn là một chứng từ đức tin, một lời trăng trối, và có thể nói, là một bài giảng sau cùng của Đức cha Lambert dành cho Hội thánh.

Đặc biệt, khi đặt Di chúc bên cạnh những tài liệu về cuộc đời, thư từ, nhật ký và thao thức truyền giáo của ngài, chúng ta nhận ra một điều: tình yêu Đức Kitô nơi Đức cha Lambert không dừng lại ở cầu nguyện hay suy niệm, nhưng đã trở thành sự hiến dâng cụ thể cho Hội thánh và cho đoàn chiên.

Hôm nay, tôi muốn cùng quý vị nhìn lại một vài điều trong Di chúc để hiểu hơn trái tim của vị mục tử này, nhất là thao thức của ngài đối với Giáo hội Việt Nam.

II. ĐỨC CHA LAMBERT ĐẾN VIỆT NAM: THAO THỨC VỀ MỘT GIÁO HỘI CÓ HÀNG GIÁO SĨ BẢN XỨ

Khi nhắc đến Đức cha Lambert, nhiều người thường nhớ ngay đến việc ngài thành lập Dòng Mến Thánh Giá. Điều đó hoàn toàn có cơ sở, bởi đây là một trong những công trình quan trọng và còn tiếp tục sinh hoa trái trong Giáo hội Việt Nam.

Tuy nhiên, nếu chỉ dừng lại ở đó, chúng ta có thể chưa nhìn thấy đầy đủ sứ mạng của ngài.

Đức cha Lambert đến vùng truyền giáo tại Việt Nam trong bối cảnh Tòa thánh trao phó cho các vị Đại diện Tông tòa một sứ mạng quan trọng: xây dựng Giáo hội tại các vùng truyền giáo, đặc biệt quan tâm đến việc đào tạo hàng giáo sĩ bản xứ.

Đây không phải là một công việc phụ thuộc hay một dự định riêng của Đức cha Lambert, mà là một thao thức gắn liền với đường hướng truyền giáo của Tòa thánh.

Ngài hiểu rằng một Giáo hội muốn trưởng thành không thể chỉ dựa vào những thừa sai từ phương xa. Giáo hội cần có những linh mục xuất thân từ chính dân tộc mình, hiểu ngôn ngữ, văn hóa, hoàn cảnh và đời sống của đoàn chiên mình phục vụ.

Người Việt cần có những mục tử người Việt. Những mục tử ấy không chỉ tiếp nối công việc truyền giáo, nhưng còn giúp đức tin bén rễ sâu trong lòng dân tộc và làm cho cộng đoàn Kitô hữu phát triển bền vững. Vì thế, việc đào tạo chủng sinh và xây dựng hàng giáo sĩ bản xứ là một trong những thao thức lớn của Đức cha Lambert.

Chúng ta có thể nhận ra điều này rất rõ khi đọc Điều Bốn trong Di chúc của ngài. Ngài để lại tài sản của mình cho Chủng viện, nhằm thiết lập và duy trì Chủng viện của Giáo phận Tông tòa Đàng Trong, đồng thời chăm sóc những người ngoại đang học đạo, các tín hữu và các chủng sinh.

Tôi muốn dừng lại ở đây một chút, vì chợt nhận ra một điều thú vị,

Một vị Giám mục đang chuẩn bị từ giã cuộc đời, nhưng điều ngài nghĩ đến không phải là những gì ngài sẽ mang theo, mà là những gì Giáo hội cần có để tiếp tục sống và phát triển sau khi ngài ra đi.

Ngài nghĩ đến Chủng viện. Ngài nghĩ đến những người đang học đạo. Ngài nghĩ đến các tín hữu. Ngài nghĩ đến những chủng sinh sẽ trở thành những người phục vụ Giáo hội trong tương lai.

Đó là một cái nhìn rất xa của người mục tử.

Và tôi tự hỏi: nếu hôm nay Đức cha Lambert có thể nhìn thấy Giáo hội Việt Nam, nhìn thấy biết bao nhiêu chủng viện, bao nhiêu linh mục, bao nhiêu cộng đoàn Kitô hữu, ngài sẽ vui mừng biết bao khi thấy những hạt giống mà ngài từng thao thức đã được tiếp tục vun trồng!

Nhưng có lẽ điều ngài mong muốn không chỉ là số lượng linh mục, số lượng chủng sinh hay những cơ sở đào tạo. Điều quan trọng hơn là những người được đào tạo ấy có thật sự trở thành những mục tử mang trái tim của Đức Kitô hay không.

Đó là câu hỏi chúng ta cần giữ lại trong lòng và luôn tin tưởng nơi Lòng Thương Xót của Chúa.

III. ĐIỀU MỘT: HIỆP THÔNG VỚI HỘI THÁNH – NỀN TẢNG CỦA SỨ MẠNG

Trong Điều Một của Di chúc, Đức cha Lambert viết:

“Tôi ao ước sống và chết trong niềm tin của Hội thánh Công giáo, tông truyền và Rôma, và trong sự vâng phục trọn vẹn đối với Đức Thánh cha.”

Đọc lời này, tôi cảm nhận được một điều rất sâu sắc: Đức cha Lambert muốn cả cuộc đời mình, từ lúc sống cho đến khi chết, luôn ở trong sự hiệp thông với Hội thánh.

Ngài là một Giám mục, có trách nhiệm, có thao thức và có những dự định lớn lao cho công cuộc truyền giáo. Nhưng ngài không đặt ý riêng của mình lên trên Hội thánh. Ngài ý thức rằng sứ mạng của mình phát xuất từ Hội thánh và phải được thực hiện trong sự hiệp thông, vâng phục Hội thánh.

Đây là một chứng từ rất đáng suy nghĩ đối với mọi thành phần Dân Chúa.

Đối với các chủng sinh, đó là lời mời gọi học sống tinh thần hiệp thông ngay từ những năm tháng đào tạo. Bởi lẽ linh mục tương lai không được chuẩn bị để thực hiện chương trình riêng của mình, nhưng để phục vụ sứ mạng chung của Hội thánh.

Đối với các linh mục, đó là lời nhắc nhớ rằng chức linh mục không phải là một vị trí độc lập, nhưng là một ơn gọi sống trong sự hiệp thông với Đức Giám mục, với linh mục đoàn và với toàn thể Dân Chúa.

Đối với mọi người Kitô hữu, đó là lời mời gọi xây dựng sự hiệp nhất, tránh những thái độ chia rẽ, khép kín hoặc chỉ tìm kiếm điều phù hợp với ý riêng.

Tôi nghĩ rằng sự vĩ đại của một vị mục tử không nằm ở chỗ ngài có thể làm được bao nhiêu việc theo ý mình, nhưng còn ở chỗ ngài biết đặt tất cả những khả năng, thao thức và công trình của mình trong sự hiệp thông với Hội thánh.

IV. ĐIỀU HAI: CÂY THÁNH GIÁ – MỘT KỶ VẬT TRỞ THÀNH QUÀ TẶNG HIỆP THÔNG

Trong Điều Hai, Đức cha Lambert viết: “Tôi lưu lại cho nhà thờ của quý cha Dòng Tên ở Macao, tượng Thánh Giá mà bào đệ của tôi đã trối lại cho tôi mấy ngày trước khi qua đời, để chứng tỏ tình cảm mà tôi dành cho quý cha.”

Đây là một điều khoản ngắn, nhưng khiến tôi dừng lại suy nghĩ rất lâu.

Cây Thánh Giá ấy không phải là một vật bình thường. Đó là kỷ vật do người em trai quá cố để lại cho ngài, một kỷ vật có giá trị tình cảm rất riêng tư và sâu nặng.

Vậy mà Đức cha Lambert đã quyết định trao tặng cây Thánh Giá ấy cho nhà thờ của các cha Dòng Tên ở Macao, như một dấu chỉ tình cảm dành cho các ngài.

Khi đọc đến đây, tôi cảm nhận được một nét đẹp trong tâm hồn Đức cha: ngài không giữ mãi những gì thuộc về riêng mình, nhưng biết biến một kỷ vật quý giá thành món quà trao tặng.

Tôi không muốn đi quá xa những gì Di chúc thực sự nói. Nhưng đối với tôi, hành động ấy gợi lên một suy nghĩ: người sống trong tình yêu Đức Kitô được mời gọi vượt lên trên những giới hạn của tình cảm riêng, để biết trao ban, trân trọng và xây dựng sự hiệp thông.

Cây Thánh Giá vốn là dấu chỉ của tình yêu tự hiến. Khi trao tặng cây Thánh Giá ấy, Đức cha Lambert đã để lại cho chúng ta một hình ảnh rất đẹp: Thánh Giá không chỉ là điều chúng ta chiêm ngắm, nhưng còn là điều chúng ta có thể trao cho nhau bằng tình yêu và sự quảng đại.

Đối với các linh mục, chủng sinh và những người đang phục vụ Hội thánh, đây cũng là một lời mời gọi.

Trong hành trình phục vụ, có thể chúng ta sẽ gặp những khác biệt, hiểu lầm, tổn thương hoặc những điều không như mong đợi. Nhưng nếu thật sự đặt Đức Kitô chịu đóng đinh làm trung tâm, chúng ta sẽ học được cách không để những vết thương trở thành lý do khiến mình xa cách nhau.

Chúng ta được mời gọi xây dựng sự hiệp thông, biết trân trọng nhau và cùng hướng về ích lợi của Hội thánh.

V. ĐIỀU BỐN: TRAO LẠI TÀI SẢN – TRAO LẠI TƯƠNG LAI CHO GIÁO HỘI VIỆT NAM

Đây là điều khiến tôi xúc động nhất khi đọc Di chúc.

Đức cha Lambert viết: “Tôi để lại cho Chủng viện… tất cả mọi tài sản thuộc về tôi lúc tôi từ trần… để lập nên một ngân quỹ dùng vào việc thiết lập và duy trì Chủng viện của Giáo phận Tông tòa Đàng Trong và việc chăm sóc các kẻ ngoại đang học đạo, các tín hữu và các chủng sinh.”

Tôi xin được đọc lại ý nghĩa của lời trối này bằng một cách diễn đạt đơn sơ:

Ngài đã dành những gì mình có để phục vụ những người sẽ tiếp tục công việc của Giáo hội.

Ngài không chỉ nghĩ đến những người đang sống trong thời đại của mình, mà còn nghĩ đến những thế hệ sẽ đến sau.

Ngài hiểu rằng muốn có một Giáo hội vững mạnh thì phải có những mục tử được đào tạo. Muốn có những mục tử tốt thì phải quan tâm đến chủng sinh. Muốn đức tin được lan rộng thì phải chăm sóc những người đang học đạo và những tín hữu đã đón nhận Tin mừng.

Đọc điều khoản này, tôi nhận ra rằng đối với Đức cha Lambert, việc đào tạo hàng giáo sĩ không phải là một dự án bên ngoài cuộc đời thiêng liêng. Đó chính là một cách ngài yêu mến Đức Kitô và phục vụ đoàn chiên của Người.

Ngài đã không chỉ nói về lòng yêu mến Chúa. Ngài đã dùng chính những gì mình có để làm cho tình yêu ấy trở thành hiện thực.

Có lẽ đây là điều mà chúng ta cần suy nghĩ nhiều hơn hôm nay.

1. Đối với các chủng sinh

Các chủng sinh thân mến, Khi bước vào Chủng viện, chúng ta không chỉ chuẩn bị để trở thành người có kiến thức thần học, có khả năng giảng dạy, cử hành phụng vụ hay điều hành một cộng đoàn.

Chúng ta đang được chuẩn bị để trở thành những mục tử.

Một ngày nào đó, các chủng sinh sẽ được sai đến với những cộng đoàn cụ thể, với những con người cụ thể, có niềm vui, nỗi đau, hoàn cảnh và những nhu cầu rất khác nhau.

Điều người tín hữu cần nơi linh mục không chỉ là một người giỏi – biết nhiều, nhưng là một người biết yêu thương; không chỉ là người có khả năng tổ chức, nhưng là người biết lắng nghe; không chỉ là người có quyền hướng dẫn, nhưng là người biết cúi xuống phục vụ.

Đức cha Lambert để lại tài sản cho việc đào tạo chủng sinh. Nhưng món quà ấy cũng đặt ra một câu hỏi cho người được hưởng nhận di sản:

– Chúng ta sẽ trở thành những người như thế nào?

– Chúng ta có đang chuẩn bị để thuộc trọn về Đức Kitô và phục vụ đoàn chiên của Người không?

2. Đối với các linh mục

Quý cha kính mến,

Đọc Di chúc của Đức cha Lambert, tôi nghĩ đến trách nhiệm của người đã lãnh nhận chức thánh.

Một linh mục không chỉ được trao một nhiệm vụ, nhưng được trao một đoàn chiên.

Đoàn chiên ấy không phải là tài sản riêng của linh mục. Họ là những con người được Chúa yêu thương và trao phó cho sự chăm sóc của người mục tử.

Vì thế, đời sống linh mục cần mang lấy tâm tình của Đức Kitô: biết hy sinh, biết lắng nghe, biết đồng hành, biết quan tâm đến người yếu đuối và biết dành chỗ cho những người chưa được ai quan tâm.

Di chúc của Đức cha Lambert cho thấy ngài đã nghĩ đến cả những người ngoại đang học đạo, các tín hữu và các chủng sinh. Ngài không chỉ nhìn thấy những người đã có mặt trong cộng đoàn, nhưng còn nhìn thấy những người đang trên hành trình tìm kiếm đức tin.

Một trái tim mục tử không chỉ hướng về những người đang ở gần mình, nhưng còn biết thao thức về những người chưa được đón nhận Tin mừng.

3. Đối với toàn thể Giáo hội Việt Nam

Di sản của Đức cha Lambert không chỉ thuộc về một Hội Dòng, một cộng đoàn hay một nhóm người.

Đó là một phần di sản của Giáo hội Việt Nam.

Dòng Mến Thánh Giá, Hiệp hội Tín hữu Mến Thánh Giá và nhiều hoa trái khác trong công cuộc truyền giáo là những dấu ấn quan trọng trong cuộc đời ngài. Nhưng chúng ta cũng cần nhận ra thao thức của ngài về một Giáo hội địa phương có hàng giáo sĩ bản xứ, có những người được đào tạo để tiếp tục chăm sóc đoàn chiên.

Ngày nay, Giáo hội Việt Nam đã có nhiều thế hệ linh mục, tu sĩ và giáo dân. Chúng ta được thừa hưởng thành quả của các vị tiền nhân.

Nhưng thừa hưởng không có nghĩa là chỉ giữ gìn những gì đã có. Thừa hưởng còn có nghĩa là tiếp tục sống tinh thần đã làm nên những công trình ấy.

Nếu Đức cha Lambert đã dành tài sản cho việc đào tạo chủng sinh, thì hôm nay chúng ta có thể tự hỏi: chúng ta đang đóng góp thế nào cho việc đào tạo những mục tử tương lai? Chúng ta có quan tâm đến những người trẻ đang tìm hiểu ơn gọi không? Chúng ta có nâng đỡ các chủng sinh và linh mục bằng lời cầu nguyện, sự cộng tác và đời sống chứng tá không?

Đó là cách chúng ta tiếp nối di sản của ngài.

VI. HIỂU BIẾT VÀ YÊU MẾN CHÚA: CỘI NGUỒN CỦA MỘT ĐỜI HIẾN DÂNG

Khi đọc Di chúc, tôi lại nhớ đến những trang Ký sự, Thư từ và Nhật ký của Đức cha Lambert nói về việc hiểu biết và yêu mến Chúa Giêsu Kitô.

Trong Ký sự, ngài viết về mục đích của Dòng Mến Thánh Giá: “Mục đích của hội dòng này sẽ là tuyên giữ đặc biệt việc suy niệm mỗi ngày những đau khổ của Chúa Giêsu Kitô, như phương thế hữu ích nhất để đạt tới sự hiểu biết Người và yêu mến Người.”

Đây là một xác tín rất sâu sắc trong linh đạo của Đức cha Lambert.

Nhưng khi đọc thêm những thư từ và nhật ký của ngài, chúng ta thấy việc hiểu biết và yêu mến Chúa không chỉ là một ý tưởng để suy nghĩ, cũng không chỉ là một cảm xúc đạo đức.

Trong một vài lá thư, ngài diễn tả rằng khoa học sâu xa nhất và niềm vui đích thực nhất nằm ở sự hiểu biết và kinh nghiệm tình yêu thực tiễn về Đức Giêsu Kitô.

Và ngài nhấn mạnh đến việc cầu nguyện và trò chuyện với Chúa để biết cách dẫn đưa các linh hồn đến với Người.

Như thế, hiểu biết Chúa phải dẫn đến yêu mến Chúa; yêu mến Chúa phải dẫn đến việc sống theo Người; và sống theo Người phải được thể hiện bằng những hành động cụ thể.

Khi đặt những xác tín ấy bên cạnh Di chúc, tôi nhận ra một sự liên kết rất đẹp.

Ngài suy niệm Đức Kitô chịu đóng đinh, và ngài cũng sống tinh thần tự hiến ấy trong sứ mạng của mình.

Ngài nói về tình yêu Đức Kitô, và ngài đã dành tài sản cho việc đào tạo những người sẽ tiếp tục phục vụ Giáo hội.

Ngài nói về việc dẫn đưa các linh hồn đến với Chúa, và ngài đã quan tâm đến những người ngoại đang học đạo, các tín hữu và các chủng sinh.

Ngài không tách đời sống cầu nguyện khỏi trách nhiệm mục tử. Trái lại, chính tình yêu Chúa đã thúc đẩy ngài hiến dâng cho Giáo hội.

Tôi nghĩ đây là một điểm rất đáng để các chủng sinh và linh mục suy ngẫm.

 Chúng ta có thể học nhiều kiến thức về Chúa, nhưng điều quan trọng là những kiến thức ấy có giúp chúng ta yêu mến Người hơn không?

 Chúng ta có thể nói nhiều về tình yêu mục tử, nhưng tình yêu ấy có được thể hiện trong cách chúng ta đối xử với đoàn chiên không?

 Chúng ta có thể cử hành Thánh lễ mỗi ngày, nhưng đời sống của chúng ta có trở thành của lễ dâng cho Thiên Chúa và cho anh chị em không?

Đức cha Lambert cho chúng ta thấy rằng cầu nguyện và phục vụ không phải là hai con đường tách biệt. Cả hai gặp nhau trong một tình yêu duy nhất dành cho Đức Kitô chịu đóng đinh.

VII. ĐIỀU SÁU VÀ MÓN QUÀ NHỎ: SỰ KHIÊM NHƯỜNG VÀ LÒNG BIẾT ƠN

Trong Điều Sáu, Đức cha Lambert viết: “Tôi khẩn khoản xin quý Bề trên và quý Giám đốc của Chủng viện Paris hãy thương tình vui lòng thực hiện di chúc này của tôi.”

Tôi rất xúc động khi đọc lời này.

Một vị Giám mục, người đã dành cả cuộc đời cho sứ mạng Hội thánh, nhưng khi nói với những người có trách nhiệm thực hiện Di chúc, ngài lại dùng những lời rất khiêm nhường.

Ngài không ra lệnh mà khẩn khoản xin.

Tôi cảm nhận nơi đây một tâm hồn biết tín thác vào Hội thánh, biết trao lại công việc cho những người sẽ kế nhiệm.

Một chi tiết khác cũng khiến tôi chú ý. Đức cha Lambert dành một khoản tiền cho anh Vinh Sơn Pinheroa vì sự phục vụ tận tình của anh dành cho ngài.

Đó là một món quà nhỏ khi đặt bên cạnh những tài sản ngài dành cho Chủng viện. Nhưng đối với tôi, chi tiết ấy lại rất đẹp.

Một vị Giám mục không quên người đã âm thầm phục vụ mình.

Ngài biết ơn người cộng tác. Ngài trân trọng sự phục vụ dù người ấy không giữ một chức vụ lớn lao.

Đây là một nét rất đáng quý của người mục tử.

Trong đời sống Hội thánh, có biết bao người âm thầm phục vụ: người lo việc nhà thờ, người chăm sóc bệnh nhân, người dọn dẹp, người nấu ăn, người cộng tác trong các công việc mục vụ, người âm thầm cầu nguyện cho linh mục và cộng đoàn.

Có những đóng góp không được nhiều người nhìn thấy, nhưng lại rất cần thiết cho đời sống chung.

Một người mục tử biết ơn sẽ không xem sự phục vụ của người khác là điều đương nhiên. Nhưng biết trân trọng từng con người, từng nghĩa cử và từng hy sinh nhỏ.

VIII. DI SẢN CỦA ĐỨC CHA LAMBERT VÀ TRÁCH NHIỆM CỦA CHÚNG TA HÔM NAY

Khi đọc lại Di chúc, tôi nhận ra Đức cha Lambert đã để lại cho Giáo hội Việt Nam nhiều hơn những tài sản vật chất hay những công trình có thể nhìn thấy.

Ngài để lại một tinh thần.

Đó là tinh thần hiệp thông với Hội thánh; tinh thần đặt Đức Kitô chịu đóng đinh làm trung tâm; tinh thần quan tâm đến việc đào tạo hàng giáo sĩ bản xứ; tinh thần chăm sóc người đang học đạo và các tín hữu; tinh thần khiêm nhường, biết ơn và quảng đại trao ban.

Đối với Giáo hội Việt Nam hôm nay, những điều ấy vẫn còn nguyên giá trị.

Đặc biệt, khi tiến trình án phong thánh của Đức cha Lambert đang đi đến một dấu mốc quan trọng, chúng ta có thêm cơ hội nhìn lại cuộc đời và sứ mạng của ngài.

Ngày 13 tháng 11, giai đoạn cấp giáo phận của tiến trình án phong thánh sẽ được khép lại. Đây là một dấu mốc đáng ghi nhớ trong hành trình tìm hiểu và trình bày chứng từ đời sống thánh thiện của Đức cha Lambert.

Tuy nhiên, việc khép lại giai đoạn cấp giáo phận không có nghĩa là tiến trình phong thánh đã hoàn tất. Hồ sơ còn phải được chuyển sang giai đoạn tiếp theo tại Tòa thánh.

Dù vậy, tôi nghĩ rằng điều quan trọng không chỉ là chúng ta vui mừng trước một dấu mốc của tiến trình, nhưng còn là cơ hội để nhiều người trong Giáo hội Việt Nam hiểu rõ hơn về Đức cha Lambert.

Tôi đặc biệt ước mong các chủng sinh và linh mục có dịp đọc lại Di chúc của ngài.

Bởi vì đây không chỉ là câu chuyện của một vị Giám mục tiên khởi của Việt Nam. Đây còn là câu chuyện về trách nhiệm của người mục tử đối với tương lai Giáo hội.

Nếu chỉ nhớ Đức cha Lambert là Đấng sáng lập Dòng Mến Thánh Giá, chúng ta mới biết một phần di sản của ngài.

Chúng ta còn cần nhận ra thao thức của ngài về hàng giáo sĩ bản xứ, về Chủng viện, về việc chăm sóc các tín hữu và về sự phát triển của Giáo hội địa phương.

Và khi hiểu được điều ấy, chúng ta sẽ thấy Di chúc của ngài không chỉ thuộc về quá khứ. Di chúc ấy vẫn đang đặt ra những câu hỏi cho Giáo hội hôm nay.

X. KẾT: DI CHÚC CỦA MỘT VỊ MỤC TỬ – LỜI MỜI GỌI CHO GIÁO HỘI HÔM NAY

Tôi xin được kết thúc bằng một tâm tình rất đơn sơ.

Sau khi đọc lại Di chúc, tôi càng cảm nhận rằng Đức cha Lambert không chỉ để lại cho chúng ta một bản văn pháp lý, nhưng còn để lại một chứng từ về tình yêu dành cho Đức Kitô và Hội thánh.

Ngài đã sống trong sự hiệp thông với Hội thánh. Ngài đã dành cây Thánh Giá quý giá làm quà tặng. Ngài đã trao lại tài sản để phục vụ Chủng viện để đào tạo các chủng sinh, những người đang học đạo và các tín hữu. Ngài đã khiêm nhường xin những người có trách nhiệm tiếp tục thực hiện điều ngài gửi gắm. Và ngài không quên người cộng tác nhỏ bé đã tận tình phục vụ mình.

Tất cả những điều ấy giúp chúng ta nhìn thấy một trái tim mục tử như lòng Chúa mong ước.

Tôi ước mong rằng, khi Giáo hội Việt Nam cùng nhìn lại cuộc đời Đức cha Lambert trong thời điểm đặc biệt này, chúng ta sẽ không chỉ nói về những công trình ngài đã thực hiện, nhưng còn nhận ra điều ngài thao thức và tiếp tục làm cho thao thức ấy sinh hoa trái.

Đặc biệt, tôi mong các chủng sinh và linh mục sẽ đọc Di chúc của ngài như đọc lời nhắn gửi của một người cha dành cho những người sẽ tiếp tục sứ mạng mục tử.

Và tôi cũng mong rằng toàn thể Dân Chúa Việt Nam sẽ cùng nhau cầu nguyện, tìm hiểu và nâng đỡ tiến trình án phong thánh của Đức cha Lambert, để chứng từ đời sống của ngài được Giáo hội nhận biết và phân định cách đầy đủ.

Cuối cùng, có lẽ điều đẹp nhất chúng ta có thể làm để tưởng nhớ Đức cha Lambert không chỉ là nhắc lại tên ngài, nhưng là tiếp tục sống điều ngài đã sống: hiểu biết và yêu mến Đức Kitô, gắn bó với Hội thánh và hiến dâng cuộc đời để phục vụ đoàn chiên.

Xin Đức cha Lambert cầu bầu cho Giáo hội Việt Nam, cho các chủng sinh, các linh mục, các tu sĩ và toàn thể Dân Chúa, để mỗi người biết sống trọn vẹn ơn gọi của mình trong tình yêu Đức Kitô.

Tác giả: Nữ tu Têrêxa Xuân Lan – MTG Thủ Đức

Nguồn: WHĐ (12/11/2026)