Chúa Nhật XXIV Thường Niên, Năm A (13.09.2026) – Hết Lòng Tha Thứ (Mt 18,21-35)

 

 

Bài Tin Mừng hôm nay nằm trong ngữ cảnh giáo huấn của Chúa Giê-su về Nước Trời. Nhân câu hỏi của thánh Phê-rô về tha thứ, Chúa đã mở đầu dụ ngôn bằng câu quen thuộc: “Nước Trời giống như…”. Với nội dung dụ ngôn về vị vua quảng đại, Chúa muốn khẳng định: tha thứ không chỉ là đạo đức cá nhân, mà là điều kiện để sống trong Nước Trời.

Cần lưu ý đến sự chênh lệch về giá trị vật chất của hai món nợ. Trước hết là món nợ của người đầy tớ đối với vua. Giá trị món nợ này là mười ngàn yến vàng. Đây là con số phi lý, không thể trả nổi. Bản dịch Kinh Thánh TOB lượng giá món nợ này tương dương với 60 triệu ngày công của một người lao động trung bình. Để có được số tiền này, người đó phải làm việc suốt trong 164 năm không có ngày nghỉ. Hình phạt mà vị vua định áp dụng là bán bản thân anh ta, nhà cửa và vợ con để trả nợ. Những chi tiết đó cho thấy, việc trả nợ là điều không thể. Ấy vậy mà vị vua lại thương xót và quảng đại tha nợ cho anh ta, mà không đòi một điều kiện gì. Ông vua ở đây là hình ảnh của Thiên Chúa nhân từ. Món nợ khổng lồ là tội lỗi của con ngườu xúc phạm đến Chúa. Dù món nợ lớn như thế, Thiên Chúa vẫn rộng lòng thứ tha. Giá trị của món nợ cũng tượng trưng cho tội lỗi con người trước mặt Thiên Chúa: không ai tự mình trả nổi món nợ này.

Nếu Thiên Chúa bao dung và rộng rãi với con người, thì con người lại quá cố chấp và ti tiện nhỏ nhen với đồng loại. Món nợ giữa hai người đồng loại (còn là bạn bè với nhau!) chỉ là một trăm quan tiền. Số tiền này có giá trị rất nhỏ so với món nợ trên kia. Người đầy tớ bất trung dễ dàng quên cảnh mình vừa phải lạy lục để xin tha nợ, và giờ đây hắn dửng dưng vô cảm khi thấy người bạn cũng làm như thế với mình. Hắn đánh đập người bạn, tống giam vào ngục, với thái độ hống hách và đe dọa.

Cuộc đời của chúng ta vẫn luôn luôn tồn tại những trường hợp như thế! Con người dễ dàng cúi mình trước thần linh và nhận mình là thân phận tội lỗi hèn hạ, nhưng không dễ dàng khiêm tốn hạ mình trước anh chị em để nhận lỗi. Chúng ta dễ dàng xin Chúa tha tội cho mình, nhưng không dễ bao dung tha thứ cho anh chị em. Mọi xung đột, bất hòa, chia rẽ và bạo lực cũng khởi đi từ sự cố chấp và ti tiện này.

“Phải tha thứ mấy lần? phải chăng là bảy lần?”. Thánh Phê-rô đã hỏi Chúa Giê-su như thế. Đối với Chúa Giê-su, tha thứ là vô biên, không thể tính toán bằng con số. Chúa cũng đã tha thứ cho chúng ta, thì chúng ta cũng phải tha thứ cho nhau. Đó là điều chúng ta đọc trong kinh Lạy Cha: “Xin tha nợ chúng con, như chúng con cùng tha kẻ có nợ chúng con”. Thánh Phê-rô đã dùng số bảy, tức là con số đầy đủ trong truyền thống Thánh Kinh, giống như bảy ngày của công trình sáng tạo. Đối với Phê-rô, tha thứ bảy lần đã là nhiều lắm. Nhưng Chúa Giê-su không muốn dừng lại ở con số bảy. Khi khẳng định phải tha thứ “bảy mươi lần bảy”, Chúa không có ý dùng một công thức toán học, mà Người muốn mời gọi một sự tha thứ hoàn toàn, không giới hạn. Chúa Giê-su phá vỡ mọi tính toán pháp lý và đưa Phê-rô vào lô-gic của Nước Trời, nơi tha thứ không thể đếm được.

“Xin rộng lòng hoãn lại cho tôi, tôi sẽ lo trả hết!”. Câu này được nói tới hai lần, nhưng tính khả thi của hai lời nói ấy hoàn toàn khác nhau. Lần trước là của người mắc nợ vua mười ngàn yến vàng; lần sau là của người mắc nợ bạn bè một trăm quan tiền. Như đã nói ở trên, người đầy tớ nợ vị vua món nợ quá lớn, có nói vậy cũng chẳng làm sao để trả. Ấy vậy mà vị vua vẫn tha. Người đồng bạn nợ món nợ quá nhỏ, cũng nài nỉ một câu như thế, mà người bạn lại dứt khoát không tha. Chi tiết này nêu bật sự tương phản giữa lòng nhân hậu của Thiên Chúa và lòng ti tiện nhỏ bé của con người. Dù biết chắc người bạn có thể trả, tên đầy tớ bất trung vẫn không tha. Đó là sự cố chấp của con người chúng ta.

Tác giả sách Huấn Ca đã phê phán sự oán hờn và giận dữ, và coi đó là điều ghê tởm. Ông cũng nêu rõ: nếu cứ nuôi lòng hờn giận, làm sao có thể xin Chúa thứ tha và chữa lành? (Bài đọc II). Lời chúc tụng Chúa trong Thánh vịnh 102 (Đáp ca) có cùng một nội dung với Bài đọc I và bài Tin Mừng, đồng thời mời gọi chúng ta nhận ra lòng thương xót vô biên của Thiên Chúa đối với chúng ta. Lịch sử đời sống cá nhân mỗi người đều ghi nhận: biết bao lần chúng ta yếu đuối, Chúa vẫn thứ tha cho chúng ta, vì Ngài muốn chúng ta được an bình và hạnh phúc.

Dù tội lỗi của con người quá lớn, Thiên Chúa cũng rộng lòng tha thứ cho chúng ta trong Chúa Giê-su và nhờ máu Chúa Giê-su. Có lẽ nào chúng ta không nhận ra tình thương ấy, để rồi qua Đức Ki-tô, chúng ta được hòa giải với Chúa? Thánh Phao-lô khẳng định: dù sống, dù chết, chúng ta vẫn thuộc về Chúa (Bài đọc II).

Trên cây thập giá, khi sắp trút hơi thở cuối cùng, Chúa Giê-su đã cầu nguyện với Chúa Cha: “Lạy Cha, xin tha cho họ, vì họ không biết việc họ làm!” (Lc 23,34). Đây là giáo huấn sâu sắc nhất. Đây cũng là gương mẫu hoàn hảo nhất về sự tha thứ.

+TGM Giu-se Vũ Văn Thiên

(Nguồn: tonggiaophanhanoi.org)

—————————

 

Suy niệm 2: Lm. Luy Gonzaga Nguyễn Quang Vinh

 

THA THỨ KHÔNG GIỚI HẠN

 

“Ai nên khôn không khốn một lần”, cái khốn đốn là giai đoạn phải vượt qua, khó nhất là vượt qua trong tha thứ.  Kinh nghiệm cho thấy rằng ‘chuyện ban tặng’ là điều khó, ‘việc tự hiến’ thì đòi hỏi hy sinh cao cả,  còn việc tha thứ một điều bất công mà mình là nạn nhân, thì đòi hỏi sự hy sinh cao hơn nữa ngay cả trong tâm trí.  Dù vậy mặc lòng sách Huấn Ca khuyên : “Ngươi hãy tha thứ cho kẻ làm hại ngươi, thì khi ngươi cầu nguyện, ngươi sẽ được tha” (x. Bài Đọc 1. Hc 27, 33 – 28, 9). Tinh thần nầy của sách Huấn Ca không xa lời cầu xin trong kinh Lạy Cha, “Xin tha nợ chúng con như chúng con cũng tha kẻ có nợ chúng con”.

Việc sửa lỗi huynh đệ là ý nhắm của bài Tin Mừng tuần trước và tuần này Tin Mừng nói về tha thứ, chắc chắn đây không phải là sự tình cờ.  Thật ra sự tha thứ không được đề cao lắm trong Cựu ước.  Xa xưa thời Cựu Ước luật báo phục cho phép trả thù gấp 70 lần điều xúc phạm.  Ông La-méc nói với các bà vợ : “Ca-in sẽ được báo thù gấp bảy nhưng La-méc thì gấp bảy mươi bảy!” (St 4, 23-24).  Sau nầy vào thời muộn hơn luật Ta-li-on giảm nhẹ đi, cho phép: mắt đền mắt, răng đền răng, mạng đền mạng, như vậy cho thấy có sự tiệm tiến  giảm nhẹ ngày một ít khắt khe hơn trong luật báo phục thời Cựu ước.

Nhưng phải đợi cho đến thời Tân ước, với Đức Giê-su thì việc báo thù bị xóa sạch.  “Người phải yêu thương kẻ thù”. Người môn đệ Đức Giê-su không cần luật Ta-li-on nữa, vì đức ái Ki-tô giáo đòi buộc các Ki-tô hữu không làm điều gì thiệt hại cho tha nhân dù điều ấy được phép làm theo luật pháp đời. “Chẳng thà mình chịu thiệt một chút” (x.1Cr 6,7b) để xây dựng tình huynh đệ và ơn cứu độ được tròn đầy.

Đức Giê-su là tình yêu Thiên Chúa nhập thể, Người rao giảng một tôn giáo thiên về nội tâm hơn, coi trọng luật tình thương, luật nầy hoàn tất cả các khoản luật khác, và Người lấy Tình Yêu đặt làm trung tâm và làm bản lề cho giáo lý Ki-tô giáo.  Trình thuật Tin mừng Mt 18, 21-35 cho thấy tình yêu trong tha thứ thật bao la vô bờ bến và vô điều kiện, không quy chiếu điều ác đã gây ra.  “Phê-rô đến thưa cùng Chúa Giê-su rằng: ‘Lạy Thầy, khi anh em xúc phạm đến con, con phải tha thứ cho họ mấy lần. Có phải đến bảy lần không?’ Chúa Giê-su đáp: ‘Thầy không bảo con phải tha đến bảy lần, nhưng đến bảy mươi lần bảy’”. 

Kinh thánh coi số 7 là con số linh thánh, con số hoàn hảo, thế mà sự tha thứ Đức Giê-su đòi hỏi vượt hẳn lên, cao hơn gấp bội.  Câu trả lời của Đức Giê-su gây ngạc nhiên không ít cho Phê-rô, vì ông nghĩ rằng mình đã đạt được biên giới của lòng tha thứ.  Nhưng không phải thế, Đức Chúa còn đòi hỏi cao hơn nữa ! Bảy mươi lần bảy lần  (70 x 7: 490 lần). Câu nói của Đức Giê-su ngược hẳn lại luật La-méc.

Sự vô biên trong quảng đại tha thứ được minh họa qua dụ ngôn ông vua tha tội cho: “một người mắc nợ mười ngàn nén bạc”, một số tiền lớn quá sức tưởng tượng.  Và cho thấy sự đê tiện của người được tha khi không tha thứ cho bạn mình dù chỉ là món nợ nhỏ “một người bạn mắc nợ y một trăm bạc: Y tóm lấy, bóp cổ….  bắt người bạn tống giam vào ngục, cho đến khi trả nợ xong” (x. Bài Tin mừng). 

Tha thứ vô điều kiện là điều Đức Giê-su đòi hỏi các môn đệ : “Hãy hoàn thiện như Cha anh em trên trời là đấng hoàn thiện”.  Và chính Người dạy chúng ta qua Kinh lạy Cha : “Xin tha nợ chúng con như chúng con cũng tha kẻ có nợ chúng con”.  Dĩ nhiên phải hiểu rằng, “việc tha nợ cho anh em” không phải là nguyên nhân làm cho tội chúng ta được tha, nhưng là điều kiện cần thiết phải có để tội chúng ta được Thiên Chúa thứ tha. Một tư tưởng của Đức Thánh Cha Phan-xi-cô soi sáng chúng ta về sự tha thứ không biên giới, ngài nói : Thiên Chúa không biết mỏi mệt khi tha thứ cho tội nhân, chỉ có tội nhân mỏi mệt chạy đến van xin Thiên Chúa thứ tha.

Lạy Chúa Giê-su, xin cho con nghiệm thấy tình yêu tha thứ vĩ đại của Chúa đối với con, để con biết cảm thông và tha thứ cho anh chị em con khi họ xin con tha thứ.  Xin cho con biết khiêm hạ nhận lỗi, biết can đảm sửa lỗi và biết quảng đại tha thứ.

Lm Luy Gonzaga Nguyễn Quang Vinh, Giáo xứ Đức An, Pleiku

______________________

 

Suy niệm 3: Lm. Giuse Đỗ Cao Bằng, SJ

 

Quý ông bà và anh chị em thân mến,

Hôm nay chúng ta được nghe Chúa Giêsu dạy về việc tha thứ. Đây là một trong những vấn đề chúng ta thường gặp trong cuộc sống. Trong các mối tương quan nhân vị, tha thứ là một trong những điều chúng ta phải đối diện và thực hiện.

Tông đồ Phêrô, đại diện cho các môn đệ Chúa Giêsu, thắc mắc về việc tha thứ. Ngài nghĩ rằng tha thứ cho người khác bảy lần là tuyệt vời lắm rồi. Số 7 (bảy) là số hoàn hảo. Thực thế, chúng ta vẫn nghe Giáo Hội dạy rằng có 7 Phép Bí Tích, 7 Sự Thương Khó của Đức Mẹ, 7 Mối Tội Đầu, 7 Ơn Chúa Thánh Thần…; Sách Khải Huyền có nói về số 7 – Bảy Hội Thánh, Bảy Ngôi Sao, Bảy Cây Đèn (x. Kh 1:9-20), tất cả như một biểu tượng của sự hoàn hảo, của ơn sủng, của tình yêu. Tuy nhiên, với Chúa Giêsu, trong việc sống đức bác ái, tha thứ không thể giới hạn trong con số 7.

Chúa Giêsu khuyên các môn đệ của Người rằng các ngài nên tha thứ cho người xúc phạm đến bản thân mình tới “bảy mươi lần bảy”, nghĩa là 490 lần, nói cách khác, đó là một sự tha thứ không giới hạn như Thiên Chúa đã tha thứ trọn vẹn cho con người qua câu chuyện dụ ngôn mà Chúa Giêsu kể để minh họa về tình yêu và lòng tha thứ của Thiên Chúa dành cho con người. Con số 490 không phải là một con số quá lớn trong toán học, nhưng nó diễn tả một sự tha thứ tất cả, tha thứ tuyệt đối, vì chúng ta khó có thể đếm được sự tha thứ của chúng ta dành cho người khác tới lần thứ 490. Bài học về sự tha thứ của Chúa Giêsu là như thế: Tha Thứ không tính toán, Vị Tha như Thiên Chúa.

Hiểu về bài học tha thứ của Chúa thì không quá khó, nhưng sống bài học tha thứ ấy lại thách đố vô cùng. Chúng ta đều là những con người giới hạn, vì giới hạn nên rất mau quên lãng. Hình ảnh “người đầy tớ không biết xót thương” khắc họa chân dung của từng người chúng ta. Chúng ta nhận sự tha thứ của Thiên Chúa. Chúng ta van xin Chúa thứ tha. Chúng ta sám hối và quyết tâm sống cuộc đời hoán cải. Thế nhưng, một chốc lát thôi, chúng ta dễ quên đi tất cả những gì đã nhận được từ Thiên Chúa, quên sống tinh thần sám hối và vị tha, quên hết những quyết tâm của bản thân mình. Con người chúng ta là thế! Vậy, đâu là chìa khóa giúp chúng ta giải quyết bài toán về việc thực thi tinh thần bác ái Kitô giáo? Phải chăng chúng ta nên luôn ý thức về sự giới hạn của bản thân và nhớ lại tình yêu của Chúa, tình yêu của người khác dành cho chúng ta, v.v. để sống tinh thần bác ái vị tha như Chúa muốn, như Chúa và người khác đã làm cho mình? Chúng ta có hay tính toán khi tha thứ, giúp đỡ và yêu thương người khác không?

Thánh Phêrô, đại diện cho từng người chúng ta, đã khơi mào vấn đề về sự tha thứ. Ngài nghĩ rằng tha thứ bảy lần là quá sức chịu đựng của một con người thuần túy lắm rồi. Chúng ta vẫn nghe nói “quá tam ba bận”, mà đây thì tới “bảy bận” lựng đó. Cho đến khi ngài phạm tội chối Chúa, mắt ngài nhìn vào Chúa và bắt gặp ánh mắt tha thứ của Chúa, ngài đã bật khóc nức nở. Có lẽ chính giây phút này đây, ngài mới thấu hiểu thế nào là tha thứ vô tận mà không phải là bảy lần. Ngược lại, Giuđa Ítcariốt đã không nhìn vào Chúa, không bắt gặp ánh mắt tha thứ của Chúa, đồng thời ông đã không thể tha thứ cho chính mình, nên ông đã không tìm được lối thoát. Trong cuộc sống nhân sinh, đây đó chúng ta vẫn bắt gặp cảnh huống này: tha thứ, thực tế, đã khó thực hiện, nhưng đón nhận sự tha thứ cũng không kém sự khó khăn. Cái lợi của việc tha thứ là được chữa lành những tổn thương, xoá mờ nỗi đau của quá khứ để sống cho giây phút hiện tại của tình yêu. Cái lợi của việc mở lòng đón nhận sự tha thứ là có khả năng tha thứ cho người khác, đọc ra thông điệp và rút tỉa kinh nghiệm qua việc sống tinh thần tha thứ. Với những điều lợi như thế, tại sao mỗi chúng ta không thể tha thứ cho nhau? Tại sao mỗi chúng ta không cảm nhận rằng khi tha thứ cho nhau là lúc chúng ta đang trở nên giống Chúa? Chúng ta chọn là chính mình, một con người khắc nghiệt và dằn vặt trong khổ đau, hay chọn việc trở nên giống Chúa?

Để kết thúc, tôi mạn phép chia sẻ một câu chuyện về sự tha thứ. Số là, có hai người bạn thân đi chơi chung với nhau. Tới sa mạc vắng, họ đã cãi vã và xảy ra xung đột. Người kia tát bạn mình đau điếng. Người bị tát đã lấy ngón tay viết trên nền cát của sa mạc: “Hôm nay người bạn thân nhất đã tát tôi đau điếng”. Sau đó, họ lại đi với nhau và gặp một ốc đảo. Hai người xuống tắm thì người bị tát trượt chân té ngã, đuối nước… Người kia vội bơi lại cứu bạn mình. Sau khi chật vật, vất vả, dồn hết sức lực dìu bạn lên bờ, thì người bị nạn cũng là người bị tát trước đó đã lấy dao khắc trên đá dòng chữ: “Hôm nay người bạn thân nhất đã cứu tôi thoát nạn”. Thấy lạ quá, người kia hỏi: “Sao lúc tôi tát bạn, bạn lấy tay ghi trên cát, còn bây giờ thì bạn lấy dao khắc trên đá?” Người bị tát trả lời: “Khi bạn xúc phạm tôi, tôi viết trên cát để gió dễ dàng thổi bay những gì tôi tổn thương và xóa đi nỗi thù hằn, để lại sự tha thứ. Còn khi bạn cứu tôi, tôi khắc ghi trên bia đá để không bao giờ quên ơn bạn”.

Lm Giuse Đỗ Cao Bằng, SJ, giáo xứ Hoa Lư, Pleiku

WGPKT(12/09/2026) KONTUM