Các Nữ Tu Thừa Sai Comboni Ở CHDC Congo “Liên Đới Với Những Người Bé Mọn Nhất”

Mồ côi và mang dấu ấn của những cảnh bạo lực, có những trẻ em tại Cộng hòa Dân chủ Congo cần được yêu thương, cần sự gần gũi và cần có ai đó có thể truyền đạt cho các em qua ánh nhìn và nụ cười rằng: “Em thật quan trọng đối với tôi”. Đó chính là mục tiêu của trung tâm Saint Laurent tại Kisangani, CHDC Congo: đón nhận và đồng hành với các em nhỏ này trên một hành trình giúp các em biết sống hòa hợp với chính mình và với người khác.

Các nữ tu thuộc cộng đoàn Tiền tập viện của các Nữ Thừa sai Comboni, đặc biệt là sơ người Tây Ban Nha Francisca Sánchez với nhiều năm kinh nghiệm truyền giáo tại CHDC Congo và Togo, và sơ Nicole Mboma Enzenze, người Congo có kinh nghiệm tại Mozambique, luôn hiện diện và đồng hành với các em trong nhiều hoạt động khác nhau. Đồng hành với các sơ còn có năm sơ nhà tập đến từ Chad và chính CHDC Congo.

Thành lập và tổ chức

Trung tâm Saint Laurent được thành lập ngày 10 tháng 8 năm 1999 bởi cha Giovanni Pross, một linh mục dòng Thánh Tâm (Dehonian), nhằm giải quyêts những hậu quả của chiến tranh đã tàn phá nặng nề Kisangani trong các năm 1996 và 1997. Ngay từ đầu, các Nữ Thừa sai Comboni đã cộng tác tại đây. Trung tâm được tổ chức thành nhiều khu vực: trường học, giáo dục, vệ sinh và y tế, nhà bếp, hỗ trợ và tự chăm sóc. Mọi người phối hợp làm việc một cách đồng bộ, và mỗi thứ Bảy đều có cuộc họp với các tình nguyện viên và nhân viên để tổ chức công việc. Các em nhỏ được đón nhận được chia thành ba nhóm (nhỏ, trung và lớn), và mỗi nhóm đều có một người lớn phụ trách luôn hiện diện cả ngày lẫn đêm.

Công việc không hề đơn giản, và bước tiếp cận ban đầu đòi hỏi sự kiên nhẫn cùng sự tinh tế lớn trong việc đáp ứng nhu cầu của những trẻ em đã trải qua các chấn thương sâu sắc, đặc biệt liên quan đến việc bị bỏ rơi. Đồng thời, cũng cần sự kiên quyết để tránh việc thiếu những điểm tựa rõ ràng làm cho việc giáo dục trở nên kém hiệu quả. “Ban đầu nhiều em có xu hướng bạo lực và khó tuân thủ các quy tắc, vì thế cần phải dứt khoát, nhưng đồng thời cũng phải hành động với sự dịu dàng”, sơ Nicole – người làm việc tại trung tâm từ đầu năm 2024 với vai trò phụ trách kho quần áo, giày dép và đồ dùng học tập – giải thích.

Sơ Francisca làm việc tại trung tâm từ năm 2021 và phụ trách việc đào tạo nhân bản và trí thức, kể cả qua việc chiếu các bộ phim giáo dục. Ngoài ra, sơ còn chăm lo đời sống phụng vụ và âm nhạc bằng việc thành lập một ca đoàn, vốn cũng chứng tỏ là một phương pháp chữa lành các chấn thương. Câu chuyện của Paulina là một ví dụ: do một chấn thương nặng, em bị câm, nhưng nhờ hát trong ca đoàn, em dần dần có thể cất tiếng và hiện nay đã có thể đánh vần tên mình. Đó là một thành công to lớn cho tất cả.

Những câu chuyện về cuộc sống và sự tái sinh

Có rất nhiều câu chuyện trong số các em nhỏ được đón nhận để lại dấu ấn sâu đậm. Như trường hợp của một bé trai khoảng bốn tuổi, được tìm thấy trong rừng sau một thời gian dài sống cô lập, khiến em gặp những khó khăn nghiêm trọng trong tương quan và giao tiếp. Nhờ sự hiện diện kiên trì và đầy yêu thương của các nữ tu và các nhà giáo dục, em dần dần biết tin tưởng, biết nói và kể lại những gì mình trải qua. Việc được đưa vào học mẫu giáo càng giúp em phát triển hơn, biến những mối quan hệ ban đầu đầy xung đột thành những gắn kết bình an. Sơ Nicole nhớ lại lần gặp đầu tiên với em rất khó khăn: sau khi buộc phải la mắng em, em đã không nói chuyện với sơ suốt một tuần. Chính sơ là người chủ động làm hòa, tiến lại gần với một nụ cười và những lời dịu dàng. Những cử chỉ nhỏ bé của sự gần gũi ấy đã làm tan biến sự nghi ngại ban đầu, và giờ đây, như sơ kể, “chúng tôi là những người bạn lớn: mỗi lần thấy tôi đến, em chạy lại ôm tôi và kể cho tôi nghe tất cả những gì em đã làm và học ở trường”.

Sơ Francisca cũng có một câu chuyện đã để lại dấu ấn sâu đậm nơi sơ: đó là một bé gái 7 tuổi bị dị tật ở chân, được đưa đến Goma để phẫu thuật và đã có thể đi lại bình thường. Sau khi trở về Kisangani và được đón nhận vào một gia đình nuôi dưỡng, em đã đến thăm các sơ và trong dịp đó đã xin được làm việc bằng những kỹ năng thủ công học được tại trung tâm để giúp mẹ nuôi trang trải chi phí học tập. Sự chủ động của em đã gây ấn tượng sâu sắc nơi các nữ tu và trở thành một dấu chỉ cụ thể cho thấy hành trình trưởng thành là điều có thể, khi con người cảm thấy được đón nhận, lắng nghe và trân trọng.