Chúa Nhật I Mùa Chay, Năm A (22.02.2026) – Nhờ Lời Thiên Chúa (Lc 4,1-11)

 “Đã có lời chép rằng : Người ta sống không chỉ nhờ cơm bánh, nhưng còn nhờ mọi lời miệng Thiên Chúa phán ra.” (Lc 4,1-11)
Bài đọc 1: St 2,7-9 ; 3,1-7

Thiên Chúa dựng nên hai ông bà nguyên tổ. Ông bà phạm tội.

Bài trích sách Sáng thế.

2 7 Đức Chúa là Thiên Chúa lấy bụi từ đất nặn ra con người, thổi sinh khí vào lỗ mũi, và con người trở nên một sinh vật. 8 Rồi Đức Chúa là Thiên Chúa trồng một vườn cây ở Ê-đen, về phía đông, và đặt vào đó con người do chính mình nặn ra.

9 Đức Chúa là Thiên Chúa khiến từ đất mọc lên đủ mọi thứ cây trông thì đẹp, ăn thì ngon, với cây trường sinh ở giữa vườn, và cây cho biết điều thiện điều ác.

3 1 Rắn là loài xảo quyệt nhất trong mọi giống vật ngoài đồng, mà Đức Chúa là Thiên Chúa đã làm ra. Nó nói với người đàn bà : “Có thật Thiên Chúa bảo : ‘Các ngươi không được ăn hết mọi trái cây trong vườn không ?’ 2 Người đàn bà nói với con rắn : “Trái các cây trong vườn, thì chúng tôi được ăn. 3 Còn trái trên cây ở giữa vườn, Thiên Chúa đã bảo : ‘Các ngươi không được ăn, không được động tới, kẻo phải chết.’” 4 Rắn nói với người đàn bà : “Chẳng chết chóc gì đâu ! 5 Nhưng Thiên Chúa biết ngày nào ông bà ăn trái cây đó, mắt ông bà sẽ mở ra, và ông bà sẽ nên như những vị thần biết điều thiện điều ác.” 6 Người đàn bà thấy trái cây đó ăn thì ngon, trông thì đẹp mắt, và đáng quý vì làm cho mình được tinh khôn. Bà liền hái trái cây mà ăn, rồi đưa cho cả chồng đang ở đó với mình ; ông cũng ăn. 7 Bấy giờ mắt hai người mở ra, và họ thấy mình trần truồng : họ mới kết lá vả làm khố che thân.

Đáp ca: Tv 50,3-4.5-6a.12-13.14 và 17 (Đ. x. c.3a)

Đ.Lạy Chúa, xin dủ lòng xót thương,
vì chúng con đắc tội với Ngài.

3Lạy Thiên Chúa, xin lấy lòng nhân hậu xót thương con,
mở lượng hải hà xoá tội con đã phạm.4Xin rửa con sạch hết lỗi lầm
tội lỗi con, xin Ngài thanh tẩy.

Đ.Lạy Chúa, xin dủ lòng xót thương,
vì chúng con đắc tội với Ngài.

5Vâng, con biết tội mình đã phạm,
lỗi lầm cứ ám ảnh ngày đêm.6aCon đắc tội với Chúa, với một mình Chúa,
dám làm điều dữ trái mắt Ngài.

Đ.Lạy Chúa, xin dủ lòng xót thương,
vì chúng con đắc tội với Ngài.

12Lạy Chúa Trời, xin tạo cho con một tấm lòng trong trắng,
đổi mới tinh thần cho con nên chung thuỷ.13Xin đừng nỡ đuổi con không cho gần Nhan Thánh,
đừng cất khỏi lòng con thần khí thánh của Ngài.

Đ.Lạy Chúa, xin dủ lòng xót thương,
vì chúng con đắc tội với Ngài.

14Xin ban lại cho con niềm vui vì được Ngài cứu độ,
và lấy tinh thần quảng đại đỡ nâng con ;17Lạy Chúa Trời, xin mở miệng con,
cho con cất tiếng ngợi khen Ngài.

Đ.Lạy Chúa, xin dủ lòng xót thương,
vì chúng con đắc tội với Ngài.

Bài đọc 2:Rm 5,12-19 

Ở đâu tội lỗi đã lan tràn, ở đó ân sủng càng chứa chan gấp bội.

Bài trích thư của thánh Phao-lô tông đồ gửi tín hữu Rô-ma.

12 Thưa anh em, vì một người duy nhất, mà tội lỗi đã xâm nhập trần gian, và tội lỗi gây nên sự chết ; như thế, sự chết đã lan tràn tới mọi người, bởi vì mọi người đã phạm tội. 13 Trước khi có Lề Luật, đã có tội lỗi ở trần gian. Nhưng nếu không có Luật, thì tội không bị kể là tội. 14 Thế mà, từ thời A-đam đến thời Mô-sê, sự chết đã thống trị cả những người đã không phạm tội bất tuân lệnh Thiên Chúa như A-đam đã phạm. A-đam là hình ảnh Đấng sẽ tới.

15 Nhưng sự sa ngã của A-đam không thể nào sánh được với ân huệ của Thiên Chúa. Thật vậy, nếu vì một người duy nhất đã sa ngã, mà muôn người phải chết, thì ân sủng của Thiên Chúa ban nhờ một người duy nhất là Đức Giê-su Ki-tô, còn dồi dào hơn biết mấy cho muôn người. 16 Ơn Thiên Chúa ban cũng khác với hậu quả do một người phạm tội đã gây ra. Quả thế, vì một người duy nhất phạm tội, con người đã bị xét xử để phải mang án, còn sau nhiều lần sa ngã, thì lại được Thiên Chúa ban ơn cho trở nên công chính. 17 Nếu chỉ vì một người, một người duy nhất sa ngã, mà sự chết đã thống trị, thì điều Thiên Chúa làm qua một người duy nhất là Đức Giê-su Ki-tô, lại còn lớn lao hơn biết mấy. Quả vậy, những ai được Thiên Chúa ban ân sủng dồi dào và cho trở nên công chính, thì sẽ được sống và được thống trị.

18 Tóm lại, cũng như vì một người duy nhất đã sa ngã mà mọi người bị Thiên Chúa kết án, thì nhờ một người duy nhất đã thực hiện lẽ công chính, mọi người cũng được Thiên Chúa làm cho nên công chính, nghĩa là được sống. 19 Thật vậy, cũng như vì một người duy nhất đã không vâng lời Thiên Chúa, mà muôn người thành tội nhân, thì nhờ một người duy nhất đã vâng lời Thiên Chúa, muôn người cũng sẽ thành người công chính.

(Nguồn: ktcgkpv.org)

—————————

 

Suy niệm 1: TGM Nguyễn Văn Thiên

 

 

Bước vào Mùa Chay, bước vào mùa chiến đấu. Lời nguyện nhập lễ thứ Tư lễ Tro nêu rõ: “Lạy Chúa, ngày hôm nay, tất cả chúng con ăn chay hãm mình, để bước vào mùa tập luyện chiến đấu thiêng liêng. Xin giúp chúng con hằng biết sống khắc khổ, để ngày thêm vững mạnh mà chiến thắng ác thần”. Chiến đấu với ai? chiến đấu với cái gì? Tại sao phải chiến đấu? Đó là một chuỗi những câu hỏi được đặt ra khi bước vào Mùa Chay. Trả lời những câu hỏi này, là sống tinh thần Mùa Chay một cách trọn vẹn.

Ai trong chúng ta cũng có thể trả lời dễ dàng: chiến đấu là chiến đấu với cám dỗ. Tuy vậy, trong thời buổi hiện nay, nhận diện cám dỗ không phải lúc nào cũng dễ dàng, và chấp nhận chiến đấu với cám dỗ luôn luôn phải trả giá. Nói như thế, bởi vì có những cám dỗ mang “thương hiệu” rất mỹ miều, những mời gọi rất hấp dẫn và những ma lực rất mạnh mẽ. Và, dưới những lớp vỏ bọc mỹ miều hấp dẫn ấy, có khi lại tiềm ẩn những nọc độc chết người. Thánh Phao-lô đã viết: “Vậy thì, ai tưởng mình đứng, hãy giữ kẻo ngã” (1 Cr 10, 12). Quả vậy, có những khi chúng ta tưởng mình đang an toàn và làm chủ tình hình, thì lại là lúc chúng ta đang đứng bên bờ vực thẳm. Biết mình biết giặc, trăm trận trăm thắng. Không nhận diện được cám dỗ, chúng ta không thể chiến đấu một cách kiên trì và hiệu quả.

“Ngày nào ông bà ăn trái cây đó, mắt ông bà sẽ mở ra, và ông bà sẽ nên như những vị thần biết điều thiện điều ác”. Viễn tượng tương lai mà con rắn vẽ ra cho bà E-và thật lý tưởng. Con người luôn bị giới hạn về sức khỏe, trí tuệ và khả năng làm việc. Trong một thế giới đa thần của thời đó, con người luôn mơ ước được thông minh và quyển năng giống như các vị thần. Được như thế sẽ chẳng còn thiếu thốn gì, về vật chất cũng như trí tuệ. A-đam và E-và không nhận diện được cám dỗ. Ông bà đã hoàn toàn bị thuyết phục bởi lời dụ dỗ ngọt ngào, và ông bà đã vi phạm luật Chúa.

“Nếu ông là con Thiên Chúa, thì  truyền cho những viên đá này hóa bánh đi!… Nếu ông là Con Thiên Chúa, thì gieo mình xuống đi!…. Những lời dụ dỗ của ma quỷ xem ra thật đúng lúc. Bởi lẽ một người đang đói rất cần có bánh ăn. Một người đang bị thách thức rất dễ thể hiện. Tên cám dỗ nhắm trúng vào nhu cầu sở thích và tâm lý con người. Tuy vậy, giả sử nếu Chúa Giê-su làm theo lời dụ dỗ của ma quỷ, mà biến đá thành bánh, và lao mình từ trên núi xuống vực thẳm, thì sứ vụ thiên sai của Người cũng chấm dứt, vì ma quỷ sẽ chiến thắng và Con Thiên Chúa sẽ thất bại.

“Tôi sẽ cho ông tất cả những vinh hoa lợi lộc của các quốc gia, nếu ông sấp mình bái lạy tôi!”. Bất cứ ở thời đại nào, con người luôn bị lôi cuốn bởi bả vinh hoa phú quý. Vì tiền bạc người ta có thể chấp nhận làm mọi thứ. Vì chức tước, người  ta có thể bán rẻ lương tâm. Thực tế trong xã hội Việt Nam hôm nay đã chứng minh điều đó. Có những người chi hàng đống tiền để mua quan bán chức. Có những người gian lận lừa đảo táng tận lương tâm để đưa ra thị trường những sản phẩm độc hại chết người. Lòng tham của con người như một chiếc túi không có đáy. Người ta không bao giờ biết đủ, và cũng chẳng bao giờ nghĩ đến điểm dừng. Điều kiện vật chất của họ khiến bao người mơ ước, mà họ chưa lấy làm đủ, vẫn tiếp tục lừa đảo đồng loại, và cuối cùng, hậu quả là phải vào tù.

“Vì đã có lời chép rằng: Thiên Chúa sẽ truyền cho thiên sứ lo cho bạn, và thiên sứ sẽ tay đỡ tay nâng, cho bạn khỏi vấp chân phải đá”. Ở đây, mà quỷ như một nhà tu đức hay một nhà truyền giáo. Hắn vận dụng cả Lời Chúa để cám dỗ Chúa Giê-su. Có những cơn cám dỗ được trang bị bằng Lời Chúa, để che đậy những mưu mô thâm hiểm của những người lừa đảo. Một số người lạm dụng Lời Chúa, trích dẫn một cách cố ý để biện minh cho hành động xấu của mình. Có người nhân danh Chúa để làm những điều trái với lương tâm, phương hại đến đồng loại.

Chúa Giê-su đã nhanh chóng nhận diện các cơn cám dỗ. Thánh Phao-lô đã đặt song đối hai nhân vật, ông A-đam và Chúa Giê-su. Nếu A-đam đã sa ngã, thì Chúa Giê-su đã chiến thắng. Sau này, khoa thần học Ki-tô giáo diễn giải sự công chính hóa được thực hiện nơi Đức Giê-su. Nhờ sự vâng phục và cái chết của Người trên thập giá, Thiên Chúa đã xóa bản án nguyên tội xưa kia, và ai tin vào Chúa Giê-su, sẽ được nên công chính.

Trong cuộc sống bon chen ồn ào hôm nay, Ki-tô hữu được mời gọi nhận diện những cơn cám dỗ bủa vây xung quanh mình, đồng thời khôn ngoan thận trọng để sàng lọc và phân định đâu là những nọc độc tiềm ẩn dưới những danh hiệu mỹ miều.

Chúa Giê-su đã chiến thắng trong sa mạc. Xin Người ban cho chúng ta sức mạnh trong trận chiến thiêng liêng trong sa mạc cuộc đời.

(Nguồn: tonggiaophanhanoi.org)

—————————

 

Suy niệm 2: Lm. Luy Gonzaga Nguyễn Quang Vinh

 

THÂN PHẬN BỤI TRO

 

Con người có mối liên hệ mật thiết với Thiên Chúa.

Sách Sáng Thế nhắc lại cho chúng ta biết chân lý nầy: chúng ta từ bụi đất mà ra “Thiên Chúa lấy bụi đất nặn ra con người, thổi sinh khí vào lỗ mũi, và con người trở nên  một sinh vật” (Bài đọc 1. St 2, 7-9;3,1-7).  Việc nhắc nhớ nầy không nhằm hạ nhục hay miệt thị chúng ta, nhưng kéo sự chú ý của chúng ta về hơi thở thần linh mà Thiên Chúa dùng làm cho đất sét trở nên con người sinh động và thiết lập mối tương quan giữa Thiên Chúa   và con người.  Thật vậy khi chết đi con người trở về bụi đất.  Càng dễ ý thức hơn với những lò hỏa thiêu mau chóng đưa con người về với tro bụi.  Hơn một lần sau lễ an táng thường chứng kiến: cổ quan tài, trống kèn vang dội, xe cộ rầm rộ ra đi cùng với bao nhiêu người thân than khóc u sầu, chiều đến âm thầm lặng lẽ buồn bã mang về một nắm tro tàn, làm nhớ lại bài hát tê tái của họ Trịnh:


                          “Hạt bụi nào hóa kiếp thân tôi

                          Để một mai tôi về làm cát bụi

                         Ôi cát bụi mệt nhoài

                        Tiếng động nào gõ nhịp không nguôi” (Trịnh Công Sơn)

 

Hạt bụi nào hóa kiếp thân tôi đặt tôi trong mối tương quan với Thiên Chúa, mối tương quan giữa thụ tạo hèn mạt và Đấng Sáng Tạo cao vời khôn ví.  Con người đầu tiên trong sách Sáng Thế dường như quên đi chân lý mình là bụi đất, ông bà nguyên tổ đã có kinh nghiệm về sự tự lập kiêu căng, khi từ chối tin vào lời của Đấng Tạo Hóa, thả mình phiêu lưu theo lời dụ dỗ của Xa-tan.  Khi đã giơ tay hái và ăn trái cấm, cử chỉ vi phạm luật của Đức Chúa, ông A-đam và bà E-và đã nhận ra mình trần truồng, đó là sự sa ngã phá sản tinh thần tâm linh đạo đức, ông bà rơi vào tình trạng hư vô hoảng loạn và cô đơn của kẻ chạy trốn Thiên Chúa.  Sa vòng tội lỗi, lìa xa Thiên Chúa con người đi vào sự chết.

Ông A-đam và bà E-và đã thất bại trước cám dỗ của Xa-tan, A-đam thứ nhất đã quên thân phận bụi đất của mình và ao ước muốn bằng thần minh nên đã bại trận, Đức Giê-su xuất hiện như A-đam thứ hai, Người khởi đầu sứ mệnh rao giảng Nước trời, được Thánh Thần hướng dẫn vào sa mạc để chịu Xa-tan cám dỗ và Người đã chiến thắng.  Ngược hẳn với A-đam và E-và, mặc cho sự hấp dẫn của những cơn cám dỗ nặng nề, A-đam Mới là Đức Giê-su đã  luôn luôn quy chiếu về Kinh thánh để tìm ý muốn của Cha, hầu thực hiện sứ mệnh cứu độ, Người đã cầu nguyện bằng lời Kinh thánh, và dùng Kinh thánh như thần lực đối lại với mưu ma chước quỹ.  Kinh thánh là khí giới chống trả Xa-tan.


Đối đầu với các chước cám dỗ: “Nếu ông là Con Thiên Chúa thì truyền cho những  hòn đá nầy  hóa bánh đi”.  Từ miệng Đức Giê-su thốt ra: “Đã có lời chép rằng …” (x. Bài Tin Mừng Mt 4,1-11).  Những cám dỗ đầu đời nầy vẫn còn bám sát cuộc đời Đức Giê-su, và cô đọng lại trong cuộc tấn công quyết liệt cuối cùng trên núi Can-vê, khi Người bị đóng đinh vào thập giá.  Vào ngày Thứ Sáu Thánh chúng ta nghe vọng lại lời thách đố của 33 năm về trước : “Nếu mày là Con Thiên Chúa, hãy xuống khỏi thập giá để chúng ta tin”.  Lời cám dỗ đã gặp từ ban đầu trong sa mạc.  Như vậy từ a đến z, cuộc đời của Đức Giê-su luôn bị thách thức bởi cám dỗ.  Âu đó cũng là thân phận của mỗi chúng ta.

Chước cám dỗ hay tội lỗi đối với người thời đại hôm nay không gợi lên một tình trạng nghiêm trọng nào cả.  Trái lại có người coi đó là sự đùa giỡn, họ quên đi rằng: “Tội lỗi gây nên sự chết” (Bài Đọc 2. Rm 5,12-19).  Quan niệm trần gian coi ‘tội lỗi là sự đùa giỡn’, ngược hẳn với quan niệm của Ki-tô giáo, cám dỗ và tội lỗi chiếm chỗ trung tâm trong lịch sử Ơn cứu độ.  Từ sa mạc đến Thập giá, cám dỗ là tâm điểm của đời sống Chúa Ki-tô.  Cám dỗ tựu trung lại ở điều nầy là: tránh né dấn thân, chạy thoát thân phận con người mà vẫn muốn đạt đến thành công không qua đau khổ và thập giá.

Đó cũng là cám dỗ của mỗi chúng ta, nhất là của Giáo Hội khi rao giảng Tin Mừng Chúa Ki-tô.  Trong nhiều thế kỷ, Giáo hội có khi dựa vào sức mạnh quyền bính, của uy lực tiền bạc, dựa trên những an toàn khác ngoài tình yêu và sự phục vụ người nghèo, lúc đó Giáo hội đã trở nên mờ nhạt thiếu hấp dẫn không đủ khả năng ướp muối thế gian, bởi vì Giáo Hội không theo chân Đức Ki-tô, Đấng đã trở nên nghèo hèn trần trụi, bị tước bỏ tất cả quyền năng thần thiêng của mình. 

Mâu thuẫn trong bài Tin Mừng hôm nay (Mt 4,1-11): Đấng nuôi sống cả ngàn người trong sa mạc lại không biến đá thành bánh được.  Đấng mở mắt cho người mù, đã từ chối hấp dẫn thiên hạ bằng phép lạ gieo mình xuống từ nóc đền thờ.  Trước vương quốc trần thế, Người từ chối sức mạnh và quyền lực của Xê-da-rê, Người nhắc lại điều căn bản : “Ngươi phải thờ lạy một mình Thiên Chúa mà thôi”.  Trước Thiên Chúa mọi gối phải bái quỳ phục lạy và tôn vinh.

Con đường tự hạ, tự hủy, con đường khiêm nhu, một lần nữa lại mở ra trước tầm nhìn của  chúng ta, như lời kêu mời bước theo, dấn thân chuẩn bị chờ đón Chúa Phục Sinh.  Nghi thức rắc tro lên đầu há chẳng phải nhắc chúng ta nhớ tới thân phận mọn hèn và con đường mình phải đi trong Mùa Chay đó sao?  Hình ảnh một giáo hoàng Phan-xi-cô không chịu ở trong dinh giáo hoàng, mà lại ưu thích lưu trú tại nhà nghỉ Santa Marta, cũng là chút ánh sáng phản chiếu sự tự hủy của Chúa Ki-tô vào mùa chay thánh đó sao?

Lạy Chúa Giê-su, con đường hẹp lại rộng mở trước mắt con, như lời mời gọi dấn bước cùng Chúa vào sa mạc, nơi có nhiều cám dỗ nặng nề mà chỉ với Lời Chúa, cầu nguyện, ăn chay và bố thí mới có thể vượt thắng được mà thôi. A-men

Lm Luy Gonzaga Nguyễn Quang Vinh, Giáo xứ Đức An, Pleiku

______________________

 

Suy niệm 3: Lm. Giuse Đỗ Cao Bằng, SJ

 

(Lm Giuse Đỗ Cao Bằng, SJ – Giáo xứ Hoa Lư, Pleiku)

WGPKT(21/02/2026) KONTUM