Tại Ga-li-lê vùng đất của dân ngoại, dân đã thấy một ánh sáng huy hoàng.
Bài trích sách ngôn sứ I-sai-a.
8 23b Thời đầu, Chúa đã hạ nhục đất Dơ-vu-lun và đất Náp-ta-li, nhưng thời sau, Người sẽ làm vẻ vang cho con đường ra biển, miền bên kia sông Gio-đan, vùng đất của dân ngoại.
91Dân đang lần bước giữa tối tăm
đã thấy một ánh sáng huy hoàng ;
đám người sống trong vùng bóng tối,
nay được ánh sáng bừng lên chiếu rọi.
2Chúa đã ban chứa chan niềm hoan hỷ,
đã tăng thêm nỗi vui mừng.
Họ mừng vui trước nhan Ngài
như thiên hạ mừng vui trong mùa gặt,
như người ta hỷ hoan khi chia nhau chiến lợi phẩm.
3Vì cái ách đè lên cổ dân, cây gậy đập xuống vai họ,
và ngọn roi của kẻ hà hiếp, Ngài đều bẻ gãy
như trong ngày chiến thắng quân Ma-đi-an.
Đ.Chúa là nguồn ánh sáng và ơn cứu độ của tôi.
1Chúa là nguồn ánh sáng và ơn cứu độ của tôi,
tôi còn sợ người nào ?
Chúa là thành luỹ bảo vệ đời tôi,
tôi khiếp gì ai nữa ?
Đ.Chúa là nguồn ánh sáng và ơn cứu độ của tôi.
4Một điều tôi kiếm tôi xin,
là luôn được ở trong đền Chúa tôi
mọi ngày trong suốt cuộc đời,
để chiêm ngưỡng Chúa tuyệt vời cao sang,
ngắm xem thánh điện huy hoàng.
Đ.Chúa là nguồn ánh sáng và ơn cứu độ của tôi.
13Tôi vững vàng tin tưởng
sẽ được thấy ân lộc Chúa ban trong cõi đất dành cho kẻ sống.14Hãy cậy trông vào Chúa, mạnh bạo lên, can đảm lên nào !
Hãy cậy trông vào Chúa.
Đ.Chúa là nguồn ánh sáng và ơn cứu độ của tôi.
Tất cả anh em hãy nhất trí với nhau trong lời ăn tiếng nói.
Bài trích thư thứ nhất của thánh Phao-lô tông đồ gửi tín hữu Cô-rin-tô.
10 Thưa anh em, nhân danh Đức Giê-su Ki-tô, Chúa chúng ta, tôi khuyên tất cả anh em hãy nhất trí với nhau trong lời ăn tiếng nói, và đừng để có sự chia rẽ giữa anh em, nhưng hãy sống hoà thuận, một lòng một ý với nhau. 11 Thật vậy, thưa anh em, người nhà của bà Khơ-lô-e cho tôi hay tin có chuyện bè phái giữa anh em. 12 Tôi muốn nói là trong anh em có những luận điệu như : “Tôi thuộc về ông Phao-lô, tôi thuộc về ông A-pô-lô, tôi thuộc về ông Kê-pha, tôi thuộc về Đức Ki-tô.” 13 Thế ra Đức Ki-tô đã bị chia năm xẻ bảy rồi ư ? Có phải Phao-lô đã chịu đóng đinh vào khổ giá vì anh em chăng ? Hay anh em đã chịu phép rửa nhân danh Phao-lô sao ?
17 Quả vậy, Đức Ki-tô đã chẳng sai tôi đi làm phép rửa, nhưng sai tôi đi rao giảng Tin Mừng, và rao giảng không phải bằng lời lẽ khôn khéo, để thập giá Đức Ki-tô khỏi trở nên vô hiệu.
Ha-lê-lui-a. Ha-lê-lui-a. Đức Giê-su rao giảng Tin Mừng Nước Trời, và chữa hết mọi kẻ bệnh hoạn tật nguyền trong dân. Ha-lê-lui-a.
Đức Giê-su đến ở Ca-phác-na-um, để ứng nghiệm lời ngôn sứ I-sai-a.
Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo thánh Mát-thêu.
12 Khi Đức Giê-su nghe tin ông Gio-an đã bị nộp, Người lánh qua miền Ga-li-lê. 13 Rồi Người bỏ Na-da-rét, đến ở Ca-phác-na-um, một thành ven biển hồ Ga-li-lê, thuộc địa hạt Dơ-vu-lun và Náp-ta-li, 14 để ứng nghiệm lời ngôn sứ I-sai-a đã nói : 15 Này đất Dơ-vu-lun, và đất Náp-ta-li, hỡi con đường ven biển, và vùng tả ngạn sông Gio-đan, hỡi Ga-li-lê, miền đất của dân ngoại ! 16 Đoàn dân đang ngồi trong cảnh tối tăm đã thấy một ánh sáng huy hoàng, những kẻ đang ngồi trong vùng bóng tối của tử thần, nay được ánh sáng bừng lên chiếu rọi.
17 Từ lúc đó, Đức Giê-su bắt đầu rao giảng và nói rằng : “Anh em hãy sám hối, vì Nước Trời đã đến gần.”
18 Người đang đi dọc theo biển hồ Ga-li-lê, thì thấy hai anh em kia, là ông Si-môn, cũng gọi là Phê-rô, và người anh là ông An-rê, đang quăng chài xuống biển, vì các ông làm nghề đánh cá. 19 Người bảo các ông : “Các anh hãy đi theo tôi, tôi sẽ làm cho các anh thành những kẻ lưới người như lưới cá.” 20 Lập tức hai ông bỏ chài lưới mà theo Người.
21 Đi một quãng nữa, Người thấy hai anh em khác con ông Dê-bê-đê, là ông Gia-cô-bê và người em là ông Gio-an. Hai ông này đang cùng với cha là ông Dê-bê-đê vá lưới ở trong thuyền. Người gọi các ông. 22 Lập tức, các ông bỏ thuyền, bỏ cha lại mà theo Người. 23 Thế rồi Đức Giê-su đi khắp miền Ga-li-lê, giảng dạy trong các hội đường, rao giảng Tin Mừng Nước Trời, và chữa hết mọi kẻ bệnh hoạn tật nguyền trong dân.
(Nguồn: ktcgkpv.org)
—————————
Suy niệm 1: TGM Giuse Vũ Văn Thiên
Khi trình bày về công trình sáng tạo, tác giả sách Sáng thế thuật lại hành vi sáng tạo đầu tiên của Thiên Chúa là tạo nên ánh sáng. Thiên Chúa phán: “Phải có ánh sáng. Liền có ánh sáng. Thiên Chúa thấy rằng ánh sáng tốt đẹp. Thiên Chúa phân rẽ ánh sáng và bóng tối” (St 1,3-4). Từ thuở bình minh của nhân loại ấy, ánh sáng và bóng tối được phân rẽ làm hai. Tuy vậy, dường như ánh sáng và bóng tối luôn xung đột khó phân thắng bại. Chúa Giê-su đã nói với ông Ni-cô-đê-mô: “Sự sáng đã đến trong thế gian, mà người ta đã yêu mến sự tối tăm hơn sự sáng, vì việc làm họ đều xấu xa” (Ga 3,19-21). Làn ranh giới giữa ánh sáng và bóng tối thật mong manh biết bao!
“Dân đang lần bước giữa tối tăm, đã thấy một ánh sáng huy hoàng”. Đó là lời loan báo của ngôn sứ I-sai-a (Bài đọc I). Những gì ông diễn tả sau đó thật ngoạn mục: đó là khung cảnh thanh bình của cuộc sống thôn quê trong những ngày được mùa. Đó cũng là ngày chiến thắng của một đạo binh hùng hậu. Toàn dân đều ý thức rằng, mùa màng bội thu cũng như chiến thắng lẫy lừng đều đến từ sức mạnh của Chúa. Bài Sách thánh này được tuyên đọc trong thánh lễ Đêm Giáng sinh, để tôn vinh Đức Giê-su là Ánh Sáng đã đến phá bỏ xích xiềng, đập tan quyền lực tối tăm, đem lại cho con người chiến thắng và tự do.
Ánh sáng vĩnh cửu mà các ngôn sứ loan báo đã đến trong thế gian. Ánh sáng ấy là Đức Giê-su Ki-tô. Thánh Gio-an đã viết: “Ngôi Lời là ánh sáng thật, ánh sáng đã đến trong thế gian, và chiếu soi mọi người. Người ở giữa thế gian và thế gian đã nhờ Người mà có, nhưng lại không nhận biết Người” (Ga 1,9-10). Nếu số đông những người Do Thái xưa kia đã chối bỏ Chúa Giê-su, thì hôm nay cũng đang có phần lớn nhân loại không đón nhận giáo huấn của Người, vì con người thường thích tối tăm hơn sự sáng. Sự sáng đôi khi làm cho họ chói mắt, đồng thời soi vào những góc khuất tâm hồn tối tăm của họ, nên họ không thích.
Trong cuộc tranh luận nhân sự kiện người mù bẩm sinh được sáng mắt, Đức Giê-su đã khẳng định với những người chống đối Người: “Tôi đến thế gian này chính là để xét xử: cho người không xem thấy được thấy, và kẻ xem thấy lại nên đui mù” (Ga 9,39). Qua đó, Chúa nói với chúng ta về sự mù tối thiêng liêng. Đó là sự cứng lòng trước lời mời gọi sống theo Chân lý, để nhờ đó mà được sống đời đời.
Tín hữu là người sống giữa thế gian mà không thuộc về thế gian. Vì vậy, chúng ta phải khôn ngoan lựa chọn giữa ánh sáng và bóng tối. Nhiều khi bóng tối lại mang màu sắc hấp dẫn, dễ làm cho người ta bị lừa. Hành trình đức tin là hành trình đi về phía ánh sáng, với niềm xác tín rằng, ai kiên trì trong gian nan thử thách sẽ bền đỗ nhờ ơn Chúa soi đường.
Trước tình trạng chia rẽ nội bộ của cộng đoàn tín hữu tại Cô-rin-tô, thánh Phao-lô khẳng định: Phao-lô, A-pô-lô hay Kê-pha chỉ là những dụng cụ Chúa dùng để gieo hạt Tin Mừng, còn Chúa Giê-su mới là Đấng làm cho hạt giống ấy lớn lên và sinh hoa kết trái. Tình trạng chia rẽ của cộng đoàn Cô-rin-tô cũng tồn tại nơi một số cộng đoàn tín hữu hiện nay. Đôi khi chúng ta suy nghĩ và hành động theo kiểu thế gian, nhằm khoe khoang qua những hoạt động phô trương bề ngoài. Một cộng đoàn nhân danh Chúa, nhưng chẳng thấy Chúa đâu mà chỉ thấy những bè phái tranh giành ảnh hưởng và quyền lợi. Nơi những cộng đoàn này, ánh sáng của Chúa Ki-tô đã bị sự ích kỷ nhỏ nhen của con người che khuất, thậm chí đè bẹp và làm cho tắt lịm.
“Chúa là nguồn ánh sáng và ơn cứu độ của tôi” (Thánh vịnh đáp ca). Ước chi mỗi tín hữu chúng ta có thể tuyên xưng điều đó với niềm xác tín, nhất là trong những lúc gặp thử thách gian nan, và trong những khi đêm tối của cuộc đời. Nhờ ánh sáng của Chúa, chúng ta sẽ không bị lạc đường. Nhờ ơn phù trợ của Ngài, chúng ta chắc chắn sẽ tới đích bình an.
Giữa cuộc đời đan xen giữa ánh sáng và bóng tối, Ki-tô hữu cần xin Chúa ban ơn biết phân định, để chọn lựa đúng những gì mang lại tốt đẹp cho bản thân, cho gia đình và xã hội. Chúa Thánh Thần là Đấng ban ơn soi sáng, đồng thời mở lòng và ban sức mạnh cho chúng ta đón nhận Chân lý, được chưa đựng trong giáo huấn của Chúa Ki-tô.
+TGM Giu-se Vũ Văn Thiên
(Nguồn: tonggiaophanhanoi.org)
—————————
Suy niệm 2: Lm. Luy Gonzaga Nguyễn Quang Vinh
DÂN NGOẠI ĐƯỢC SOI SÁNG
Khởi sự rao giảng. Sau khi được Gioan Tẩy Giả giới thiệu là Chiên Thiên Chúa, Đức Giê-su bắt đầu rao giảng công khai về Nước Trời. Sau biến cố Gio-an Tẩy Giả bị vua Hê-rô-đê bắt cầm tù, Đức Giê-su lánh mặt, bỏ Na-da-rét đến xứ Ca-phác-na-um, miền Ga-li-lê (phía Bắc), “thuộc địa hạt Dơ-vu-lun và Nép-ta-li … vùng tả ngạn sông Gio-đan … Ga-li-lê, miền đất của dân ngoại! Những kẻ đang ngồi trong vùng bóng tối của tử thần, nay được ánh sáng bừng lên chiếu rọi” (Bài Tin Mừng Mt 4, 12-29). Bài Tin Mừng làm ứng nghiệm lời tiên tri I-sa-i-a : “Dân đang lần bước giữa tối tăm, đã thấy một ánh sáng huy hoàng” (x. Bài đọc 1. Is 8,23b-9,3).
Chúng ta biết rằng thánh Mát-thêu viết Tin Mừng cho người Do thái cho nên ngài thường trích dẫn Sách Thánh Cựu ước để minh chứng rằng Đức Giê-su là Đấng Mê-si-a phải đến để hoàn tất lời tiên tri nói về Đấng Cứu Thế. Nghĩa là minh chứng lời sấm của tiên tri I-sa-i-a nay hiện thực nơi bản thân Đức Giê-su.
Thánh Gio-an Tẩy Giả hoàn tất cuộc đời mình trong ngục thất và bị chém đầu. Thời đại Cựu ước hoàn tất với Gio-an Tẩy Giả, thời đại Tân ước mở ra với Đức Giê-su, Người kết thúc cuộc đời cũng tựa như số phận của vị Tiền Hô, bằng đổ máu trên thập giá. Cả bản thân và sự nghiệp của Gio-an tiên báo số phận của Đức Giê-su.
Đức Giê-su bắt đầu rao giảng tại vùng Ga-li-lê, ‘miền đất của dân ngoại’, cho thấy Đức Giê-su ưu tiên rao giảng Tin Mừng cho dân ngoại, Tin Mừng của Chúa không dành riêng cho một dân tộc nào nhưng dành cho mọi người, không có sự phân biệt hay kỳ thị chủng tộc, màu da, tiếng nói hay lục địa. Ngay từ đầu Đức Giê-su đã hướng về dân ngoại. Nội dung lời rao giảng của Đức Giê-su lấy lại lời rao giảng của Gio-an Tiền Hô, câu 17 viết : “Từ lúc đó, Đức Giê-su bắt đầu rao giảng: ‘Anh em hãy sám hối, vì Nước Trời đã đến gần’”.
Chúng ta có thể hiểu Nước Trời hay Nước Thiên Chúa, là chính Đức Giê-su. Một khái niệm thần học khó hiểu vì đó là một thực tại nhiệm mầu. Người ta không thể hiểu Nước Trời tách rời khỏi Đức Giê-su và Giáo Hội. Giáo Hội ở trong Nước Trời, tuy nhiên Nước Trời không đồng nhất với Giáo Hội vì Giáo Hội rao giảng Nước Trời, tức rao giảng Chúa Ki-tô chứ không rao giảng chính Giáo Hội. Cả ba khái niệm đan quyện vào nhau.
Phần hai của bài Tin Mừng cho thấy hoạt động truyền giáo của Đức Giê-su. Người di chuyển nhiều nơi, “đi dọc theo bờ hồ Ga-li-lê”, kêu gọi hai anh em An-rê và Phê-rô đang đánh cá, và đi xa hơn nữa, Người gặp hai anh em Gia-cô-bê và Gio-an đang vá lưới, Người kêu gọi và họ cũng bỏ nghề lưới cá đi theo người để “thành những kẻ lưới người như lưới cá”. Đức Giê-su dạy giáo lý trong hội đường, “chữa hết mọi bệnh hoạn tật nguyền trong dân”.
Chúng ta không khỏi thắc mắc, tại sao Đức Giê-su không bắt đầu rao giảng tại Giu-đê (miền Nam), là nơi có truyền thống tôn giáo lâu đời, có đền thánh Giê-ru-sa-lem, lại là trung tâm văn hóa, hành chánh và thương mại của Do thái. Điều đó cho thấy mặc dầu viết Tin Mừng cho người Do-thái, nhưng thánh Mát-thêu nhấn mạnh đến việc Đức Giê-su ưu tiên hàng đầu truyền giáo cho dân ngoại. Công cuộc rao giảng bắt đầu từ: “Ga-li-lê, miền đất của dân ngoại!”. Ưu tư nầy được lặp lại qua các thế hệ, nhất là ngày hôm nay tại giáo phận truyền giáo Tây Nguyên.
Một điểm suy niệm khác, sự cộng tác trong truyền giáo là điều cần thiết, không ai đủ khả năng làm mọi công việc truyền giáo, cũng không ai độc quyền truyền giáo trong Giáo Hội, hay nói đúng hơn Giáo Hội không là của riêng ai, vì Giáo Hội là của Đức Giê-su Ki-tô. Chính Người cũng đã kêu gọi từ đầu những con người đánh cá đơn sơ và chất phác cộng tác vào sứ mệnh truyền giáo. Cơ chế nầy được thiết lập từ ban đầu qua lời kêu gọi của Đức Giê-su. Và từ đó truyền thống liên tục chảy từ Phê-rô, từ tông đồ đoàn đến các giáo hoàng và giám mục đoàn. Cơ chế và phẩm trật Giáo Hội khởi đi từ đó theo ý muốn của Đức Giê-su Ki-tô, Vị sáng lập Ki-tô giáo. Cho đến nay Giáo Hội luôn kêu mời sự cộng tác của tất cả Ki-tô hữu đem Tin mừng chiếu soi dân ngoại.
Có thể nói được rằng hôm qua Đức Giê-su cần đến con người để rao giảng Tin Mừng, thì hôm nay, Giáo hội là thân mình mầu nhiệm của Đức Giê-su Ki-tô cũng cần đến sự cộng tác của con người để mang Tin Mừng đến cho mọi người. Đây là sự cộng tác cao quý của con người vào chính sứ mệnh của Đức Giêsu Kitô. Sứ mệnh nầy được Hôi Thánh Việt Nam nhấn mạnh như chủ đề cho năm 2026 : Mỗi tín hữu là một môn đệ thừa sai, chủ đề như khơi bùng cháy lửa truyền giáo mà Hội Thánh không bao giờ được lãng quên, vì truyền giáo là bản chất của Hội Thánh Chúa Ki-tô.
Lạy Chúa Giê-su, xin cho con có tâm hồn truyền giáo, biết hướng về anh chị em lương dân, biết chấp nhận nhau không chút kỳ thị trong khi xây dựng Giáo Hội của Chúa ở trần gian nầy. Amen
Lm Luy Gonzaga Nguyễn Quang Vinh, Giáo xứ Đức An, Pleiku
______________________
Suy niệm 3: Lm. Giuse Đỗ Cao Bằng, SJ
(Lm Giuse Đỗ Cao Bằng, SJ – Giáo xứ Hoa Lư, Pleiku)
WGPKT(23/01/2026) KONTUM
