Chúa Nhật IV Mùa Chay, Năm A (15.03.2026) – Thoa, Rửa, Nhìn Thấy (Ga 9,1-41)

 

 

Thiên Chúa là Đấng tạo dựng con người và muôn loài muôn vật. Ngài ở trên chúng ta. Cái nhìn của Ngài không giống như cái nhìn của chúng ta. Chúng ta thường quan sát bề ngoài, nhưng Thiên Chúa là Đấng thấu hiểu lòng dạ con người. Mùa Chay mời gọi chúng ta thanh tẩy cách quan sát, loại bỏ tính nhỏ nhen ích kỷ, mở rộng tầm mắt quan sát mọi biến cố, mọi con người với cái nhìn của Thiên Chúa, Đấng thấu suốt mọi bí ẩn, và cũng là Đấng luôn nhìn chúng ta với ánh mắt yêu thương.

Tại nhà của ông Giê-sê, là cha của Đa-vít, ban đầu ông Sa-mu-en quan sát nhận định theo cái nhìn chủ quan của mình. Ông thấy những người con lực lưỡng và hùng mạnh và nghĩ đó là người sẽ được Chúa chọn làm lãnh đạo Ít-ra-en. Thiên Chúa đã nói với ông: “Thiên Chúa không nhìn theo kiểu người phàm: người phàm chỉ thấy điều mắt thấy, còn Đức Chúa thì thấy tận đáy lòng”. Cuối cùng, Đa-vít là một chàng trai còn mải chơi với đàn chiên và cung nỏ, hầu như bị quên lãng bởi mọi người trong gia đình, lại được chọn làm vị vua tương lai của Ít-ra-en.

Chúng ta cần có cái nhìn sáng suốt để chiêm ngắm Thiên Chúa. Tin là nhận biết quyền năng cao cả và tình yêu thương vô bờ của Thiên Chúa, mặc dù mắt thường không thấy. Do ảnh hưởng bởi lối sống phàm tục, đôi khi người ta cố ý hay vô tình tạo dựng một hình ảnh méo mó và biến dạng về Thiên Chúa. Trong một xã hội tham nhũng và hối lộ, người ta nghĩ thế giới thần linh cũng thích nhận hối lộ theo kiểu “tốt lễ dễ kêu”. Mỗi khi mùa xuân về, nhiều người đi lễ đền này phủ kia, với những mâm lễ cầu kỳ đắt tiền, và nghĩ rằng các vị thần linh sẽ hài lòng và phù trợ cho họ trong công việc làm ăn. Không mấy khi những người này để ý đến việc làm của mình là gian trá hay lương thiện. Họ cũng chẳng để ý đến tư cách và đời sống cá nhân của mình như thế nào, đồng thời coi việc lễ lạt là điều kiện đủ để có một cuộc sống may mắn, phát tài.

Đức Giê-su đến trần gian để điều chỉnh quan niệm của con người về Thiên Chúa. Người phê phán nặng lời những luật sĩ và biệt phái. Họ vừa sống giả hình, vừa mị dân vì thói tham lam. Phép lạ chữa người mù bẩm sinh nhắc chúng ta nhìn lại quan niệm sáng-mù. Nội dung Phúc âm xây dựng các nhân vật một cách tài tình: anh mù từ bẩm sinh được chữa lành, tuy thân phận hèn kém, lại lý luận khôn ngoan, khiến những người luật sĩ phải cụt hứng. Anh đã lập luận: “Chúng ta biết: Thiên Chúa không nhậm lời những kẻ tội lỗi; còn ai kính sợ Thiên Chúa và làm theo thánh ý của Người, thì Người nhậm lời kẻ ấy”. Trước đối đáp khôn ngoan này, những người biệt phái đuối lý và dùng quyền lực lấn át bằng “lý sự cùn”: “Mày sinh ra trong tội mà lại dạy chúng ta ư?”.

Dưới ngòi bút của tác giả Tin Mừng, có một sự đảo ngược về quan niệm: người mù chỉ tăm tối về con mắt thể lý, nhưng con mắt tâm hồn thì lại sáng suốt; trong khi những người biệt phái tự hào về tri thức, thì tâm hồn họ lại tăm tối, do ghen ghét và hận thù. Người mù đã nhìn thấy, không chỉ những vật xung quanh, mà còn thấy cả quyền năng của Thiên Chúa nữa. Khi dùng những biện pháp đe dọa anh mù cũng như cha mẹ anh, những người biệt phái cố tình ép người mù phải nói theo định hướng của họ, để bản thân anh và những người xung quanh không tin rằng Chúa Giê-su có khả năng chữa lành. Trong cuộc sống của chúng ta, có những khi, việc chứng minh về một sự thật hiển nhiên đã xảy ra cho bản thân mình lại là một điều không dễ, do những áp lực xung quanh.

Chúa Nhật thứ bốn Mùa Chay cũng được gọi là Chúa Nhật của niềm vui. Đây giống như một chặng nghỉ dưỡng sức để chuẩn bị bước vào những ngày cao điểm của Phụng vụ Ki-tô giáo, tức là Tam nhật Vượt qua và lễ Phục sinh. Chúng ta vui vì được Chúa mạc khải để nhìn thấy quyền năng của Ngài. Vui vì được làm con Chúa và được sống trong lòng Giáo Hội, với những anh chị em có cùng một đức tin và một lý tưởng trọn lành. Những khổ chế hãm mình, cùng với thiện chí sám hối của Mùa Chay nhằm đem lại cho chúng ta niềm vui của ân sủng và của tình người, niềm vui với Chúa và với anh chị em. Chúng ta cần tập cho mình thói quen tạ ơn Chúa vì những điều nhỏ bé mà Chúa thực hiện xung quanh ta mỗi ngày. Nếu mỗi buổi sáng chúng ta được thức dậy, mỗi ngày chúng ta có lương thực để ăn, chúng ta được đến trường hay công sở… là nhờ Thiên Chúa, và chúng ta cần tạ ơn Ngài về những điều đó. Đức Giê-su đang sai chúng ta đi “rửa mắt” để nhận ra những điều kỳ diệu xung quanh mình.

Niềm vui của Ki-tô hữu chỉ trọn vẹn, khi chúng ta thực sự rũ bỏ bóng tối. Ki-tô hữu là con cái của sự sáng. Chúng ta đang nỗ lực để vươn tới ánh sáng ngàn đời là Thiên Chúa. Thánh Phao-lô mời gọi các tín hữu Ê-phê-xô (Bài đọc II): “Xưa anh em là bóng tối, nhưng bây giờ, trong Chúa, anh em lại là ánh sáng. Vậy anh em hãy ăn ở như con cái ánh sáng; mà ánh sáng đem lại tất cả những gì là lương thiện, công chính và chân thật”. Qua những lời này, chúng ta hiểu điều mà thánh Phao-lô muốn diễn tả qua khái niệm “ánh sáng”: đó là lương thiện, công chính, hài hòa, khoan dung và bác ái. Xin Chúa Giê-su mở mắt chúng ta, để chúng ta có cái nhìn của Thiên Chúa, đối với anh chị em và tất cả những gì đang xảy ra trong cuộc sống hằng ngày.

Trình thuật Tin Mừng kết thúc ở cử chỉ thờ lạy, kèm theo lời tuyên xưng đức tin của người mù được chữa lành. Đó cũng là tâm tình của mỗi chúng ta, khi cử hành Mùa Chay hồng phúc này.

+TGM Giu-se Vũ Văn Thiên

(Nguồn: tonggiaophanhanoi.org)

—————————

 

Suy niệm 2: Lm. Luy Gonzaga Nguyễn Quang Vinh

 

 

MỞ MẮT NGƯỜI MÙ

 

Hành trình đức tin của con người gặp gỡ Thiên Chúa được các Chúa nhật mùa Chay năm A trình bày.  Chính Thiên Chúa đi bước trước trong các đối thoại với con người và làm cho con người nhận biết Thiên Chúa qua các biến cố phép lạ được thực hiện.  Khi con người đứng trước những hoàn cảnh bế tắc thì chính Thiên Chúa có cách giải quyết thần thánh của Người.  Các bài Tin mừng của Chúa nhật mùa Chay năm A là tiêu biểu cho các tiến trình thành hình đức tin nơi người mới đón nhận Đức Ki-tô.  Đức tin là ân huệ Thiên Chúa trao ban và là sự đón nhận của người muốn tin.

 

Chúa nhật thứ Ba, chúng ta đọc trình thuật đối thoại giữa Đức Giê-su và người phụ nữ Sa-ma-ri đầy tai tiếng, Chúa nhật thứ Năm là trình thuật La-da-rô sống lại dù đã chết ba ngày; và hôm nay Chúa nhật thứ Tư chúng ta đọc trình thuật chữa mắt người mù từ thuở mới sinh.  Cả ba trình thuật đều nói đến hoàn cảnh bế tắc mà nhân loại không có thuốc chữa. 

Nơi giếng Gia-cóp các môn đệ ngạc nhiên thấy Đức Giê-su nói chuyện với người phụ nữ Sa-ma-ri, đó là điều cấm kỵ theo não trạng Do thái.  Trước nấm mồ của La-da-rô, người Do thái soi mói, quan sát Đức Giê-su và truyền miệng nhau về sự xúc động của Đức Giê-su trước người bạn thân.  Hôm nay đứng trước người mù từ thuở mới sinh, các môn đệ lên tiếng hỏi như bao nhiêu người khác suy nghĩ trong riêng tư: “Tại sao nó sinh ra như thế?  Lỗi tại ai, tại nó hay tại cha mẹ của nó?” (x. Bài Tin Mừng. Ga 9,1-38). Họ tra cứu nguyên nhân của sự dữ từ đâu mà đến ?

“Sinh ra như thế đó” là đầu đề của quyển sách do De-ni-se Le-gris xuất bản, một cô gái sinh ra không tay, không chân, cô viết và vẽ bằng cái miệng.  Cô đã khắc phục số phận bằng vượt lên trên sự kém may mắn, vượt lên khuyết tật để dành lấy cuộc sống.  Dĩ nhiên trong đời thường cũng đã có biết bao nhiêu người “sinh ra như thế đó”, mà điển hình là anh chàng mù từ thuở mới sinh được nói đến trong Tin Mừng Gio-an hôm nay, anh ta như là biểu tượng cho sự thiếu công bình từ thuở mới sinh: Tại sao như thế?  Đó là vấn nạn thường được nêu lên trước đau khổ và sự dữ. 

Người ta thường tìm nguyên nhân nhằm thỏa mãn tính hiếu kỳ khi đối diện với sự dữ.  Đức Giê-su trả lời bằng liên đới sự kiện với vinh quang của Thiên Chúa: “Không phải anh ta cũng chẳng phải cha mẹ anh ta đã phạm tội.  Nhưng sở dĩ như thế là để thiên hạ nhìn thấy công trình của Thiên Chúa được tỏ hiện nơi anh”(câu 3).  Nghĩa là gương mặt của Thiên Chúa được tỏ lộ ra nơi việc nầy đối với mọi con người, như thánh I-rê-nê nói: “Vinh quang của Thiên Chúa là con người sinh động”. 

Lời giải thích của Đức Giê-su được  minh chứng qua đời sống của ông Nick Vu-ji-cic, một thanh niên Úc cũng nằm trong số hẩm hiu đó, anh qua Việt Nam năm 2013 diễn thuyết tại Sài-gòn và tại Hà nội, anh lạc quan nói: “Tôi sinh ra không có chân tay không phải vì tôi bị Chúa trừng phạt.  Bây giờ tôi hiểu rõ điều đó.  Tôi đã hiểu ra rằng “khuyết tật” của tôi thực sự là để nâng cao khả năng tôi phục vụ cho những mục đích mà Đấng Sáng tạo dành cho tôi trong vai trò của một diễn giả và một nhà truyền giáo”[1].  Anh rất nổi tiếng trên thế giới vì sự lạc quan yêu đời, anh có vợ và một con.

Vài tuần nữa đây, các đau khổ và nhục hình sẽ được bản thân Đức Giê-su đón nhận, chính Người sẽ mặc khải một Thiên Chúa câm lặng, không nhiều lời cắt nghĩa, không kết án, nhưng đón lấy tội lỗi của nhân  loại, liên đới với nhân loại trong thân phận “Sinh ra như thế đó”.  Văn sĩ công giáo người Pháp Paul Clau-del suy niệm về sự dữ đã viết: “Đức Giê-su không đến giải thích hay hủy diệt đau khổ mà Người đến lấp đầy đau khổ bằng sự hiện diện của Người.  Thiên Chúa đứng về phía chúng ta để đương đầu với đau khổ và tội lỗi, và Người chấp nhận đau khổ để biến nó thành chất liệu làm nên ơn cứu chuộc”. 

Thánh Giá vẫn được trồng cao trên đỉnh đồi Can-vê cho đến tận thế, đây không phải là sự ô nhục hay thất bại nhưng là sự phản kháng sự độc ác mà nhân loại dành cho Con Thiên Chúa, Đấng gánh lấy tội lỗi trần gian; và điều kỳ diệu xảy ra, Thánh Giá trở nên vinh quang trên những gì nhân loại cho là hạ bệ con người.  Người đã lấy độc trị độc.  Từ việc mở mắt người mù sẽ dẫn chúng ta đến sự mở mắt cho con người đón nhận ánh sáng đức tin.  Ánh sáng nầy chiếu soi người phụ nữ Sa-ma-ri cũng như mở mắt cho La-da-rô tin vào Đức Giê-su.  Cách làm ngược đời nầy như được tiên báo trong việc tư tế Sa-mu-en đổ dầu trên đứa con út của nhà Gie-sê phong ông làm vua, một đứa nhỏ chăn cừu mà người ta cho là không phù hợp và thiếu khả năng làm vua, sau nầy sẽ là vua Đa-vít tài trí lừng danh (x. Bài đọc 1.1Sm 16,1b.6-7.10-13a).  Lấy nhu thắng cương, lấy nhược thắng cường thường xảy ra trong Kinh thánh, như Đa-vít thắng tướng quân Gô-li-át.  Việc Chúa làm thật là mầu nhiệm!  Thiên Chúa luôn luôn làm chủ lịch sử nhân loại, cách hành xử của Người vượt hẳn suy tưởng của chúng ta.

Lạy Chúa Giê-su, Chúa nhìn thấu tận đáy tâm hồn con người và không phê phán theo dáng vẻ bên ngoài, xin mở mắt cho con biết tôn trọng các anh em thiểu năng vì họ cũng được máu Chúa Ki-tô cứu chuộc. Amen

[1] Nick Vujicic, Đừng Bao Giờ Từ Bỏ Khát Vọng, Nxb TH HCM, tr.18.

Lm Luy Gonzaga Nguyễn Quang Vinh, Giáo xứ Đức An, Pleiku

______________________

 

Suy niệm 3: Lm. Giuse Đỗ Cao Bằng, SJ

 

Quý ông bà và anh chị em thân mến,

Hôm nay chúng ta được nghe câu chuyện Chúa Giêsu chữa lành một bệnh nhân bị mù từ thuở mới sinh. Câu chuyện này khá dài và có nhiều đoạn đối thoại khác nhau giữa các nhân vật khác nhau. Vì thế, chúng ta hãy chiêm ngắm từng mẩu đối thoại ấy và xin Chúa giúp chúng ta nhận ra lời mời gọi của Người trong đời sống đức tin của mình.

Trước tiên là đoạn đối thoại giữa thầy trò Đức Giêsu về đề tài Tội Lỗi. Các môn đệ thắc mắc về tội riêng và tội di truyền (x. Rm 5:12). Đức Giêsu giải đáp sự tội bằng việc chữa lành cho người mù để giúp các môn đệ nhận ra tình yêu của Thiên Chúa vượt thắng mọi thứ tội. Tuy nhiên, có một thứ tội khác làm cho con người không thể nhận ra công trình cứu chuộc của Thiên Chúa nơi họ, đó là tội xã hội, tội “văn hóa”. Những đoạn đối thoại tiếp theo bày tỏ cho chúng ta nhận thấy các loại tội này.

Đoạn đối thoại kế tiếp là đoạn đối thoại giữa người mù và bà con làng xóm. Những người láng giềng của người đã từng bị mù không thể nhận ra anh ta, và khó đón nhận sự thật về sự lành bệnh của anh. Họ từ những người đang sáng mắt trở nên đui mù, vì không thể nhận ra sự thật trước mắt họ, như lời khẳng định của Chúa Giêsu: “Tôi đến thế gian này chính là để xét xử: cho người không xem thấy được thấy, và kẻ xem thấy lại nên đui mù!” (Ga 9:39)

Kế đến là đoạn đối thoại giữa người đã từng bị mù với những người Pharisêu. Những người Pharisêu cũng không thể đón nhận phép lạ đã xảy ra trên anh này, vì họ bị luật sa-bát kìm hãm và tự giam mình trong bóng tối của tội lỗi do văn hóa xã hội gây ra. Đoạn đối thoại này cũng chứng minh việc Đức Giêsu “vi phạm luật ngày Sa-bát” không phải mang tội. Đối với người Pharisêu, một người có tội không thể làm được những việc phi thường và những phép lạ trên người khác. Hơn nữa, lời chứng và lời biện luận của người mù được chữa lành càng giúp chúng ta hiểu thứ tội người Pharisêu đang mang trên thân xác họ: “Xưa nay chưa hề nghe nói có ai mở mắt cho người mù từ lúc mới sinh. Nếu không phải là người bởi Thiên Chúa mà đến, thì ông ta đã chẳng làm được gì” (Ga 9:32-33). Nếu chúng ta để ý, cứ mỗi lần người ta đối thoại với người được chữa lành, thì anh này lại có dịp làm chứng về người đã chữa lành cho anh.

Đối thoại với người mù được chữa lành không xong, người Do Thái đối thoại với cha mẹ anh ta để tìm cách trả thù, nhưng sự khôn ngoan của ba mẹ anh này giúp họ thoát khỏi thứ tội xã hội sắp gây hại cho họ. Điều đó cũng chứng minh rằng nguyên nhân bệnh tật không phải do tội lỗi riêng của người mang bệnh, cũng không phải do di truyền. Bệnh mù lòa nơi thân xác phản ánh bệnh mù lòa của tâm hồn, do lịch sử xã hội gây ra dưới sự chỉ đạo của sự dữ và chỉ có uy quyền và tình thương của Thiên Chúa mới giúp con người chiến thắng và được giải thoát khỏi thứ tội này.

Chứng kiến và hưởng nhờ một phép lạ siêu nhiên, người mù được chữa lành gặp và đối thoại với Đức Giêsu và anh ta thể hiện niềm tin son sắt vào Đấng đã chữa lành cho anh. Qua cuộc gặp gỡ này, anh ta không chỉ được chữa lành bệnh mù thể xác, nhưng còn được chữa lành con mắt tâm hồn. Anh đã nhận ra Đức Giêsu chính là Con Thiên Chúa và phủ phục tôn thờ Người. Còn những người Pharisêu, họ là những người bị giam cầm trong tội bởi vì sự sáng mắt của họ: “Nếu các ông đui mù, thì các ông đã chẳng có tội. Nhưng giờ đây các ông nói rằng: ‘Chúng tôi thấy’, nên tội các ông vẫn còn!” (Ga 9:41) Như thế, tội của người Pharisêu là tội cứng lòng không chịu tin vào Con Thiên Chúa và những gì các ngôn sứ đã nói về Người.

Không tin Thiên Chúa là sống trong sự tội. Nguyên nhân của sự tội này là do các nền văn hóa và xã hội gây ra, cũng như do sự bướng bỉnh nơi tâm trí của con người. Sự Tội này gây ra tội ác cho người khác, làm cho thế giới này thiếu vắng nền văn minh tình thương và sự sống. Đối diện với thực trạng này, chúng ta phải làm gì để cộng tác vào công trình cứu chuộc còn dang dở của Con Thiên Chúa? Chúng ta nên làm gì cách cụ thể để giúp những người chưa tin Thiên Chúa được tin vào Thiên Chúa, nhờ đó họ được giải thoát khỏi sự tội?